لپه‌سازی تبریز در مرز ورشکستگی

رحیم سلمانی، یکی از کارخانه‌داران لپه‌سازی در آذرشهر معتقد است: باتوجه به این‌که اکثر مواد اولیه کارخانجات لپه از خارج از کشور وارد می‌شود، ولی به دلیل مشکلات ارزی، کارخانه‌داران قادر به تامین نخود مورد نیاز خود نیستند و این مساله باعث شده از حدود 180 کارخانه موجود در شهرستان آذرشهر فقط 10 واحد فعال باشد.

وی با اشاره به فرسودگی دستگاه‌های فعال در اکثر کارخانه‌های لپه آذرشهر می‌گوید: متاسفانه به دلیل گران بودن دستگاه‌های وارداتی و نداشتن توان مالی کارخانه‌داران، اکثر آنها با مشکلات زیادی دست و پنجه نرم می‌کنند و مجبورند بیشتر مراحل فرآوری لپه و خشکبار را به صورت دستی انجام دهند که این مشکل بازدهی کار را پایین می‌آورد.

سلمانی می‌افزاید: همچنین گران و سرمایه‌بر‌بودن عمده دستگاه‌های بسته‌بندی خشکبار و حبوبات باعث شده کارخانه‌داران نتوانند نسبت به خرید یا به‌روزکردن آنها اقدام کنند و این امر سبب شده اکثر محصولات خود را به صورت فله‌ای و در بسته‌های 10تا20 کیلویی و ارزان به کشورهای همسایه چون ترکیه صادر کنند و آنها پس از بسته‌بندی‌های گرمی با مارک خود به کشورهای اروپایی و حاشیه خلیج فارس صادر می‌کنند. به گفته این کارخانه‌دار فعال در عرصه لپه‌سازی، به منظور جلوگیری از صدور فله‌ای و ارزان حبوبات و حفظ نام لپه آذرشهر باید به هر طریق ممکن اعم از ارائه تسهیلات بانکی بلندمدت از تولیدکنندگان و کارخانه‌داران این بخش حمایت کنیم، چرا که بااین کار نه‌تنها اشتغال صدها جوان جویای کار را فراهم می‌کنیم، بلکه راه‌های پیشرفت و توسعه شهرستان آذرشهر هموارتر می‌شود.

علی‌اصغر لعلی، رئیس اتحادیه لپه‌سازان آذرشهر نیز در این باره نظر دیگری دارد. وی معتقد است هرچند به دلیل نبود دستگاه‌هایی چون دستگاه بسته‌بندی با مشکلات زیادی مواجه هستیم و برای خرید و به‌روزرسانی این‌گونه تجهیزات نیاز مبرمی به حمایت دولت و بخش خصوصی وجود دارد، اما اخیرا اکثر کارخانه‌های ما مجهز به دستگاه‌های صنعتی و مکانیزه شده و تولیدات ما به صورت بهداشتی و با کیفیت مطلوب به بازار عرضه می‌شود.

وی می‌افزاید: محصول نخود به دلیل تولید پاک و ارگانیک در منطقه از کیفیت و مرغوبیت بالایی برخوردار است و وجود کارخانه‌های لپه پاک‌کنی در آذرشهر و نخودپزی در ممقان، نه‌تنها باعث اشتغالزایی فراوانی در منطقه شده، بلکه گردش مالی میلیاردی بانک‌ها را فراهم کرده و در صورت از بین‌رفتن این صنعت، کارخانه‌داران و کشاورزان و در راس آنها بانک‌های عامل مشکلات زیادی را متحمل خواهند شد.

رئیس اتحادیه لپه‌سازان آذرشهر، مشکلات عمده شاغلان کارخانجات لپه‌سازی اعم از کارفرمایان و کارگران را پوشش بیمه‌ای آنها دانسته و می‌گوید: با وجود تصمیم هیات وزیران مبنی بر اجرای طرح ارتقای پوشش بیمه‌ای کارفرمایان صنفی کم‌درآمد، در عمل این طرح به مرحله اجرا درنیامده و اکثر فعالان این صنعت از تسهیلات بیمه‌ای بهره‌مند نیستند.

به گفته وی، همچنین تامین ارز و مواد اولیه کارخانجات تولیدی که اکثرا وارداتی است، از مشکلات دیگر کارخانه‌داران است و در صورت تهیه راحت‌تر ارز، آنها بهتر و مطلوب‌تر می‌توانند به فعالیت‌های خدماتی و تولیدی خود ادامه دهند.

لعلی، مشکل عمده دیگر لپه‌سازان را نبود مراکز تحقیقاتی و پژوهشی در منطقه ذکر کرده و تاکید می‌کند: کاهش واردات و بالابردن راندمان تولید محصولات کشاورزی بخصوص نخود و حبوبات منوط به ایجاد مراکز مجهز تحقیقاتی در این زمینه در خود شهرستان یا سایر استان‌های کشور است و باتوجه به این‌که چنین مرکزی در این محدوده وجود ندارد، بنابراین برای این‌که در آینده دچار مشکل تامین مواد غذایی مورد نیاز خود نشویم، ایجاد این مراکز ضروری است.

اسماعیل آذریان، فرماندار شهرستان آذرشهر نیز با بیان این‌که صنعت لپه‌سازی آذرشهر و نخودپزی ممقان شهرت جهانی دارد، ولی متاسفانه این صنعت به طور شایسته به مصرف‌کنندگان معرفی نشده است، می‌گوید: این در حالی است که در بخش ممقان 1200 واحد کوچک و بزرگ نخودپزی وجود دارد که سالانه 230 هزار تن نخود پخته در آنها تولید ‌شده و حدود 50 درصد آن به آجیل‌فروشان داخل کشور فروخته می‌شود و 50 درصد باقی نیز به خارج از کشور صادر می‌شود و میزان ارزآوری آن نزدیک به 500 هزار دلار است.

مسعود محمدیان، رئیس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی نیز با اشاره به این‌که این شهرستان قطب تجارت و فرآوری حبوبات کشور محسوب می‌شود، به لزوم راه‌اندازی بورس نخود وحبوبات در این شهرستان تاکید کرده و می‌گوید: بورس حبوبات به لحاظ ویژگی‌های منحصر به‌فرد شهرستان آذرشهر باید در آذرشهر ایجاد شود تا شاهد برند لپه و نخود آذرشهر و ممقان در کشور و دنیا باشیم.

وی می‌افزاید: کاشت حبوبات به جهت ارزآوری بالا، تامین پروتئین انسانی، علوفه حیوانی و ارزش غذایی مناسب نیاز به توجه ویژه از لحاظ کشت و فرآوری آن است.

محمدیان، راهکار رفع مشکل این صنعت را در استانداردسازی کارگاه‌های فرآوری و راه‌اندازی واحدهای بسته‌بندی حبوبات توسط مدیریت صنایع کشاورزی سازمان دانسته و می‌گوید: ضمن حفظ بافت سنتی کارگاه‌های نخودپزان در مناطق روستایی، با استانداردسازی واحدهای فرآوری می‌توان نسبت به صدور مجوز برای واحدهای بدون مجوز اقدام کرد تا آنان بتوانند از طریق دریافت تسهیلات بانکی در جهت توسعه و گسترش فعالیت‌های تولیدی اقدام کنند.