یمن دیگر صالح را نمی‌خواهد

خبرگزاری رویترز در گزارشی از روند تغییر قدرت در یمن نوشته است:

« قرار نیست که مراسم تودیع برای پایان رسمی دوره حکومت علی عبدالله صالح در یمن برگزار شود. وی هم‌اکنون به بهانه معالجه زخم‌هایی که به خاطر یک سوء قصد نافرجام در ماه ژوئن بر روی بدن او بر جای مانده در آمریکا حضور دارد.

در انتخابات ریاست جمهوری یمن عبد ربه منصور هادی، معاون صالح تنها کاندیدا است و انتظار می‌رود این انتخابات راه را برای انجام اصلاحات سیاسی و اقتصادی در این کشور هموار کند. از طرفی این فرصت را فراهم می‌کند که ساختار نیروهای امنیتی فعلی که توسط اقوام عبدالله صالح فرماندهی می‌شوند، تغییر یابد.

عبدالله صالح پیش از سفر به آمریکا در ماه گذشته به خاطر هرگونه کمبود در زمان حکمرانی‌اش عذرخواهی کرد و قول داد که به یمن بازخواهد گشت.

وی در یک سخنرانی تلویزیونی در 22 ژانویه و پیش از سفر به آمریکا گفت: من به عنوان رییس حزب کنگره مردمی به یمن بازمی‌گردم.

از ژانویه سال 2011 علی عبدالله صالح به سرکوب اعتراضات مردمی علیه حکومت خود دست زد بطوری که یمن تا آستانه جنگ داخلی پیش رفت. خشونت‌های خیابانی به درگیری‌های مرگبار میان قبایل حاشد و نیروهای امنیتی منجر شد.

عبدالله صالح تحت فشارهای فزاینده موافقت کرد تا در ماه نوامبر توافقنامه شورای همکاری خلیج فارس را امضا کند توافقنامه‌ای که بر اساس آن وی باید به طور تدریجی قدرت را ترک می‌کرد. پس از امضای این توافقنامه در عربستان سعودی بسیاری نگران آن بودند که توافقنامه مذکور به ایجاد یک نقشه راه برای خارج کردن یمن از آشوب منجر نشود.

پس از سوء قصد ژوئن، صالح برای معالجه به عربستان سعودی رفت، کشوری که به کنار رفتن عبدالله صالح از قدرت کمک می‌کرد. تا پیش از این سوء قصد علی عبدالله صالح به سه توافقنامه برای انتقال قدرت بی‌توجهی کرد و از سوی دیگر اعتنایی به فشار عربستان سعودی و آمریکا برای ماندن در تبعید نکرد و اظهار داشت که در ماه سپتامبر به خانه بازمی‌گردد اما فشارهای بین‌المللی در ماه اکتبر علیه وی افزایش یافت و شورای امنیت سازمان ملل با صدور قطعنامه‌ای از وی خواست تا توافقنامه انتقال قدرت را به میانجیگری شورای خلیج فارس امضا کند. فرانسه و انگلیس نیز خواستار اعمال تحریم از سوی اتحادیه اروپا علیه وی شدند.

آمریکا به طور علنی در خصوص جانشین علی عبدالله صالح و اینکه چه کسی جانشین وی خواهد شد ابراز نگرانی کرده است. علی عبدالله صالح پیشتر یکی از متحدان آمریکا در مبارزه با القاعده در شبه جزیره عربستان بود.

تا سال گذشته حاکمیت صالح در یمن نامتزلزل به نظر می‌رسید. درسال 2010 هواداران وی خواستار تغییرات در قانون اساسی شدند تا بر اساس آن وی به طور نامحدود رئیس جمهور یمن باشد.

از سویی گمانه‌زنی‌ها مبنی بر اینکه صالح به دنبال انتقال قدرت به یکی از پسرهای خود است، افزایش یافت اما شورش مردمی در تونس که منجر به سقوط زین‌العابدین بن علی و همچنین انقلاب مردم مصر که منجر به سرنگونی حسنی مبارک شد، بسیاری از مردم یمن را به خیابان‌ها کشید تا علیه علی عبدالله صالح شعار دهند.

صالح از همان ابتدا اعلام کرد با معترضان مصالحه خواهد کرد و ابتدا اظهار داشت در انتخابات ریاست جمهوری سال 2013 شرکت نخواهد کرد و گمانه‌زنی‌ها مبنی بر انتقال قدرت به پسرش را تکذیب نمود سپس اعلام کرد برای قانون اساسی جدید رفراندوم برگزار خواهد کرد و یک نظام پارلمانی واقعا دموکراتیک برقرار خواهد نمود اما پس از کشته شدن 52 معترض در ماه مارس که اکثرا توسط تک تیراندازها صورت گرفت، عده‌ای از ژنرال‌های ارتش، رهبران قبایل، دیپلمات‌ها و وزیران یا استعفا کردند و یا به جرگه معترضان پیوستند.

از جمله افرادی که به عبدالله صالح پشت کردند مقام‌های قبایل الاحمر و سنحان بودند که صالح به آنها پست‌های بلندپایه در ارتش و سایر نهادهای دولتی داده بود.

زمانی که علی عبدالله صالح با توافقنامه انتقال قدرت از سوی شورای همکاری‌های خلیج فارس مواجه شد مجبور شد بپذیرد که دیگر نمی‌تواند حمایت متحدان سابقش را داشته باشد و توافقنامه را امضا کرد.

علی عبدالله صالح در سال1978 حاکم یمن شمالی شد زمانی که جنوب یمن یک کشور کمونیستی خودمختار بود. صالح تلاش‌های بسیاری کرد تا دو منطقه را با یکدیگر متحد کند و در سال 1990 این اتفاق روی داد. منتقدان وی همیشه می‌گفتند او نیازهای اولیه و اساسی مردم یمن را پاسخگو نبوده و دوم سوم مردم این کشور با حقوق روزانه کمتر از دو دلار زندگی می‌کنند.

پس از حملات تروریستی 11 سپتامبر به شهرهای آمریکا درسال 2011 واشنگتن متوجه شد که یمن یکی از پناهگاه‌های اعضای شبکه القاعده به رهبری اسامه بن لادن است. بن لادن که خود در عربستان متولد شده نیز دارای ریشه‌هایی در یمن بود. صالح با مقامات آمریکایی همکاری کرد و سازمان سیا نیز شروع به انجام عملیات در یمن علیه القاعده نمود. اما در سال 2007 شبه نظامیان در یمن دوباره سازماندهی شدند و در سال 2008 اعلام کردند که شاخه‌های یمنی و سعودی آنها تحت پرچم القاعده در شبه جزیره عربستان متحد شده‌اند.

از سال 2009 شبه نظامیان در یمن حملاتی علیه مواضع عربستان و آمریکا در این کشور داشتند و از سوی دیگر گردشگران خارجی را هدف قرار دادند. در همین حال شیعیان در شمال یمن علیه حکومت صالح قیام کردند.

عربستان سعودی آمریکا وسایر متحدان با افزایش حمایت‌های مالی از صالح تلاش کردند تا قیام شیعیان شمال را متوقف کنند.

صالح در میان طبقه کارگر جامعه یمن یک رهبر کاریزماتیک و محبوب محسوب می‌شد او در سال 1942 در نزدیکی صنعا متولد شد و تا پیش از پیوستن به ارتش دارای تحصیلات اندکی بود.

در آن زمان احمد الغشمی، که از قبیله حاشد بود(قبیله صالح) ریاست‌جمهوری یمن را برعهده داشت. الغشمی پس از دیدار با صالح او را فرمانده منطقه تعز واقع در شمال یمن کرد.

زمانی که الغشمی در سال 1978 در یک بمبگذاری کشته شد صالح جانشین وی گردید. در سال 1990 یک سری از جریانات منطقه‌ای و داخلی باعث شد کنترل یمن شمالی در اختیار صالح قرار گیرد و کشور سوسیالیست یمن جنوبی با یمن شمالی متحد شود.

صالح با برقراری روابط نزدیک با صدام در جریان حمله عراق به کویت در سال 1991 باعث خشم عربستان شد و به دنبال آن نزدیک به یک میلیون تبعه یمن از عربستان سعودی اخراج شدند. پیش از این بحران کویت به یمن کمک‌های مالی می‌کرد. اما پس از آن صالح حمایت قدرت‌های فردی را برای انجام اصلاحات اقتصادی براساس توصیه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی کسب کرد و تلاش‌های خود برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی را آغاز نمود. حزب کنگره مردمی متعلق به صالح در انتخابات پارلمانی 1993 پیروز شد.

انتخاباتی که برای اولین بار پس از اتحاد دو یمن برگزار می شد. یمن جنوبی در سال 1994 دوباره تلاش کرد تا با راه انداختن جنگ داخلی استقلال یابد اما موفق نشد و پس از آن رابطه صالح با عربستان نزدیک تر شد و موجی از وهابی‌های عربستان وارد یمن شدند.»(ایسنا)