سینمادوستان در ‌قاب ‌تلویزیون

مسابقه سینمایی ‌چهار، سه، دو، یک‌ که نام خود را هم از یکی از مهم‌ترین عبارات پشت صحنه سینما وام گرفته، از همان قسمت‌های ابتدایی علاقه‌مندان به سینما را ترغیب به تماشای خود کرده و دست روی حوزه بکری گذاشته است که به عنوان اولین نمونه می‌تواند تا حدود زیادی برای مخاطبان و همچنین علاقه‌مندان سینما جذاب باشد.

سری اول مسابقه ، به صورت تلفنی برگزار شد و شرکت‌کنندگان از طریق تلفن به سوالاتی کاملا سینمایی پاسخ گفتند با این امید که بتوانند پس از موفقیت در این مرحله در سری دوم این مسابقه هم شرکت کنند. از همان ابتدا شرکت‌کنندگان در مرحله اول می‌دانستند که در صورت کسب امتیازات لازم می‌توانند در استودیوی این مسابقه حاضر شوند و در فضایی که مانند یک آزمون سینمایی تمام‌عیار است، قابلیت‌ها و استعدادهای خود را در مقابل دوربین تلویزیون به نمایش بگذارند. همین امر هیجان خاصی را به سری اول برنامه تزریق کرد و شرکت‌کنندگان برای یافتن فرصتی استثنایی ـ که می‌توانست از جمله اتفاقات مهم زندگی آنها باشد ـ با هم به رقابت پرداختند.

سری دوم این مسابقه از نیمه دوم آذر آغاز شد و دوشنبه تا پنجشنبه ساعت 22 و جمعه‌ها ساعت 23 پخش می‌شود. اجرای خوب جواد مولانیا که در همین برنامه ثابت کرده است اطلاعات بسیار زیادی در حوزه سینما دارد، یکی از نقاط قوت این مسابقه محسوب می‌شود و حضور 3 داور از 3 حوزه مختلف سینما نیز توانسته بر میزان تخصصی شدن آن بیفزاید. در ابتدا این مسابقه با داوری بهمن زرین‌پور به عنوان کارگردان و نویسنده، مینو فرشچی به عنوان فیلمنامه‌نویس و مسعود فراستی به عنوان منتقد روی آنتن رفت و در ادامه تیم داوری به صورتی متناوب از افراد شناخته شده دیگری نیز مانند میکائیل شهرستانی، ابوالفضل جلیلی، حمید دهقان‌پور، صادق هاتفی، شهرام جعفری‌نژاد، سهیلا نجم و... تشکیل شد تا نظرات متفاوت اهالی سینما در آن لحاظ شود.

این مسابقه سعی کرده تا مجموعه کاملی باشد از تمام آنچه در عالم سینما وجود دارد. به عنوان نمونه شرکت‌کنندگان حتی می‌بایست فیلم کوتاهی برای شرکت در مرحله حضوری ‌چهار، سه، دو، یک‌ بسازند و بهترین فیلم از مجموع فیلم‌های ساخته شده توسط شرکت‌کنندگان در حضور داوران مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد.

شرکت‌کنندگان این مسابقه شاید هیچ‌گاه فرصت پخش فیلم‌های خود را از تلویزیون پیدا نکنند، اما این مسابقه چنین فرصتی را برای آنها فراهم کرده به علاوه این‌که در حضور 3 داور مسابقه نیز اولین ساخته‌هایشان مورد بررسی قرار می‌گیرد. دیگر شرکت‌کنندگان نیز باید فیلم را نقد کرده و نقاط قوت و ضعف آن را بیان کنند. در این بخش علاوه بر ایجاد فضایی تمرینی برای نقد فیلم، میزان تبحر شرکت‌کنندگان در استفاده از واژه‌های نقد هم مورد بررسی قرار می‌گیرد.

در بخش دیگری از این مسابقه نیز شرکت‌کنندگان می‌توانند توانایی اجرا، دوبله، بازیگری و پانتومیم خود را به نمایش بگذارند. این قسمت همانند تست‌های رایج هر یک از این حوزه‌هاست و علاوه بر نشان دادن استعدادهای شرکت‌کنندگان این مسابقه، هم به شرکت‌کنندگان و هم به مخاطبان به صورتی عملی ثابت خواهد کرد که اکثر افراد ممکن است برخلاف تصوری که از خود دارند استعداد بازیگری یا اجرا و... نداشته باشند. البته این برنامه قصد ناامید کردن این دسته از علاقه‌مندان را ندارد و تنها هدفش این است به افرادی که بسیاری از اهداف زندگی خود را معطوف به بازیگر شدن یا... کرده‌اند بخشی از واقعیت‌ها را نشان دهد. در این بخش پس از بازی فرد داوطلب نمونه‌ای از بازی بازیگران مطرح سینما در موقعیتی شبیه به همان موقعیت مورد مسابقه پخش می‌شود و امکان مقایسه بسیار واقعی‌تری به وجود می‌آید.یکی دیگر از بخش‌های این مسابقه نیز مربوط به اطلاعات سینمایی شرکت‌کنندگان است و طی آن شرکت‌کنندگان با تکیه بر دانش سینمایی خود به سوالات مطرح شده پاسخ می‌دهند. همچنین با پخش یک سکانس، شرکت‌کنندگان باید تعداد نماهای آن را حدس بزنند و سپس نماهای به هم ریخته را طبق همان روایتی که دیده‌اند تدوین کنند. پخش قسمتی از فیلم‌های سینمایی و تحلیل مفهومی آن از سوی شرکت‌کنندگان از دیگر بخش‌های این مسابقه است و در واقع سطح درک آنها را از بخشی که دیده‌اند مورد سنجش قرار می‌دهد که به نوعی نشان می‌دهد فهم صحنه‌های یک فیلم خوب تنها به توصیف آنچه اتفاق افتاده نباید محدود شود. تحلیل مفهومی فیلم می‌تواند به لذت بیشتر از یک فیلم بینجامد و علاقه‌مندان به سینما برای آن‌که بتوانند از این هنر بیشتر لذت ببرند باید تا حدودی به زوایای مختلف چنین تحلیلی آشنا باشند تا لایه‌های زیرین فیلم را هم از دست ندهند.

نظرات متفاوت داوران و سبک‌های منحصربه‌فرد امتیازدهی آنها، یکی دیگر از مواردی است که بر جذابیت این مسابقه افزوده است. به عنوان نمونه در تیم داوری اولیه این مسابقه مینو فرشچی سعی کرد تا با دست و دلبازی و همانند استادی که به دانشجویانش همیشه نمرات متوسط به بالایی می‌دهد امتیاز شرکت‌کنندگان را محاسبه کند. بهمن زرین‌پور نیز تا حدودی سعی کرد امتیازات متوسطی به شرکت‌کنندگان بدهد، اما امتیاز دادن‌های مسعود فراستی از جنس دیگری بود. صفرهایی که او به شرکت‌کنندگان می‌داد در همان چند قسمت ابتدایی مسابقه معروف شد؛ اما با این حال بارها نیز پیش آمد که شرکت‌کنندگان از او 10 امتیاز کامل را گرفتند. افراد دیگری هم که برای داوری در این مسابقه حاضر شدند هرکدام بر مبنای تخصصی که داشتند، شرکت‌کننده‌ها را ارزیابی کردند. استفاده از 3 داور در این مسابقه بار علمی آن را نیز افزایش داده و اغلب از زبان داوران نکاتی را می‌شنویم که می‌تواند برای علاقه‌مندان مورد استفاده قرار بگیرد.

اما آنچه‌ نمی‌توان در این مورد از آن چشم‌‌پوشی کرد، دخالت سلیقه‌های متفاوت داوران است. به نظر می‌رسد اگر این مسابقه قصد دارد در سری‌های جدیدتری تولید شود باید در این بخش تغییراتی را لحاظ کند. به هر حال داوران هم انسان‌ هستند و این مسابقه اولین تجربه قضاوت آنهاست. شاید نظرات داوری بر نتیجه داور دیگر تاثیر بگذارد و شاید بهتر باشد داوران نمرات خود را پیش از اعلام به صورت مکتوب در اختیار مجری برنامه قرار دهند.

همچنین در بخشی از مسابقه که استعدادهای شرکت‌کنندگان در بازیگری، اجرا، دوبله، نمایشنامه‌‌خوانی و... محک می‌خورد عادلانه‌تر آن است که همه در تمام‌ بخش‌ها بتوانند استعداد خود را به نمایش بگذارند.

مبینا بنی‌اسدی / جام‌جم