بیایید مبصر هنرمندان نباشیم

این خبر هرچند کوتاه بود، اما به نظر می‌رسد که اگر قرار باشد به واقعیت بپیوندد مسائل بسیاری را در پی خواهد داشت.

اگر بپذیریم سینما یک هنر است و اگر بپذیریم هنرمند برای خلق اثر هنری نیاز به عناصری دارد که خودش برمی‌گزیند، هیاهو برای ایجاد قوانین دست و پاگیری نظیر ممنوعیت حضور همزمان یک بازیگر سینما در دو پروژه یا بحث قدیمی اما همچنان مطرح محدودیت حضور بازیگران سینما در تئاتر به لحاظ عقلی منتفی می‌شود.

چه بسا بسیاری از کارگردانانی که برای ایفای نقش‌های خاصی که در فیلمنامه مورد نظرشان وجود دارد تنها به یک بازیگر اعتقاد دارند. این حق یک کارگردان است که بتواند از میان گزینه‌های محدود بازیگران خوب سینمای ایران افرادی را که فکر می‌کند به درد پروژه‌اش می‌خورند انتخاب کند و اتفاقا اولین کسی هم که می‌تواند جلوی کم‌فروشی بازیگر را بگیرد خود اوست. همچنین بازیگری که اساسا بخواهد به واسطه درآمدی بیشتر، آینده شغلی خود را به خطر بیندازد و کمتر از آنچه در توانش است برای یک نقش هزینه کند خیلی زود اعتبارش را هم در میان مخاطبان و هم در میان کارگردانان از دست خواهد داد. از این نمونه بسیارند. آنهایی که شاید در یک سال حضورشان را در تمامی فیلم‌ها به نمایش گذاشتند و هیچ پیشنهادی را نتوانستند رد کنند، اما سال بعد در هیچ یک از آثار روی پرده حاضر نیستند.

از زاویه دیگری نیز می‌توان به این مساله نگاه کرد. بازیگری که واقعا هنرمند باشد و صرفا به خاطر یک سری معیارهای ظاهری مطرح نشده باشد اولین هنرش این است که بتواند نقش‌های متفاوت را حتی در یک لحظه واحد ایفا کند. اصلا بازیگری یعنی همین. یعنی این‌که بتوانی هر لحظه از پوسته وجودی خودت بیرون بیایی و شخصیت دیگری را خلق کنی که دیگر شبیه تو نیست. بنابراین باز هم تدوین چنین قانونی می‌تواند چنین اصلی را که برای همه پذیرفته است زیر سوال ببرد.

شاید بهتر باشد بگذاریم هر کس که تواناتر است بیشتر شاغل باشد و هر کسی را که نمی‌تواند توانایی‌اش را ثابت کند به خودش بسپاریم. گذشت زمان خودش نشان خواهد داد توانا کیست و آن کسی هم که کم‌فروشی می‌کند به‌سرعت انگشت‌نما خواهد شد.

این قانون اگر تصویب شود خشک و تر را با هم می‌سوزاند و بسیاری از کارگردانان را از بازیگران مورد نظرشان دور نگه خواهد داشت، در نهایت نیز مخاطبان را از دیدن بازی بهترین‌های سینما در آثار مورد علاقه‌شان محروم خواهد کرد.

بهتر است با عرصه هنر کمی مهربان‌تر باشیم و اینقدر برایش قوانین و حد و مرزهای مبصرانه وضع نکنیم. بگذاریم زمان قضاوت کند نه این‌که ما از پیش حکم را صادر کرده باشیم.