اینجا انتظار گردشگران تهرانی برآورده نمیشود
میدان ولیعصرعج، نگینفراموش شده تهران
یاد آن روزها بخیرکه میدان ولیعصر برای خودش سری توی سرها درآورده و خوراک گردشگرانی بود که بویی از هنر عکاسی برده بودند و میخواستند زیباییهای این میدان را در حافظه دوربینشان ضبط کنند. چند سالی است که شکل و شمایل این میدان تغییر کرده و تبلیغات شرکتهای لیزینگ خودرو، ماکارونی و... جایشان را به یکدیگر میدهند تا تأسیسات مترو را که قرار است تا چند وقت دیگر گذرش به این میدان هم بیفتد پنهان کنند و البته کار و کاسبی عکاسان و گردشگران هنرمند را کساد.
قصد داریم بدون سرک کشیدن در تاریخچه احداث میدان ولیعصر یکراست برویم سر اصل مطلب و اینکه اینجا که لقب یکی از میدانهای اصلی تهران را یدک میکشد، با همه مخلفات و داشتههایش چه نقشی در جذب گردشگر بهعهده دارد؟
خیابان ولیعصر بلوار کریمخان و بلوار کشاورز که دست به دست هم دادند، میدان ولیعصر در میانشان متولد شد. اگر سنتان بالای 50 است که هیچ، چون لابد روی دیگر میدان ولیعصر را دیدهاید اما اگر همنسل من هستید تا زمانی که عکسهای موجود در آرشیو رسانههای مختلف، عکاسان قدیمی یا تصاویری را نبینید که از دنیای مجازی اینترنت سردرآوردهاند شاید باورتان نشود که در دهه40 دل این میدان از گرههای کور ترافیکی خون نبود و حتی یک مغازه هم اطراف آن وجود نداشت. هرچه بود ترافیک روان حاصل از تردد فولکس واگنهای رنگارنگ بود که شهر را زیر تایرهای خود میگرفتند و تک و توکی رخساره پیکان و ژیان و بنز نیز میانآنها پیدا بود.
اما اگر گسترش شهرنشینی به خلوتی و روانی ترافیک در این میدان روی خوش نشان نداد در عوض آن را به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری شهر تبدیل کرد.
هنر هفتم و هنر جذب توریست
اگر میخواهید کتاب بخرید، تشریف بیاورید میدان ولیعصر. اگر دلتان سیبزمینی سرخ شده با آبمیوه میخواهد آن هم وسط جمعیتی که حداقل یک سومش در حال خوردن خوراکیهای گوناگون و نوشیدن آبمیوه هستند، یک توک پا تشریف بیاورید میدان ولیعصر. اگر در کمد لباس، کفش و کیفتان جای خالی هست و بضاعت مالیتان اجازه خرید به شما میدهد، یک سر بیایید میدان ولیعصر. اگر فلان قطعه از گوشی تلفن همراه یا رایانهتان سرناسازگاری گذاشته، بالاخره در یکی از پاساژهای اطراف این میدان میتوانید از شر قطعه معیوب خلاص شوید یا از آن بهتر، یک رایانه یا گوشی جدید بخرید و به منزل ببرید. اگر دلتان برای موسیقی زنده حالا نه از نوع علمی و درست و درمانش تنگ شده، میتوانید بیایید به میدان ولیعصر و به صدای ساز نوازندههای غیرحرفهای گوش بسپارید؛ اگر چیزی نصیبتان نشود حداقل چند دقیقهای در مخلوط موسیقی و بوق و هیاهو قدم زدهاید.
اگر زیاد اهل خوراکی خوردن توی خیابان و خرید کردن نیستید، موبایل یا کامپیوترتان مثل ساعت(!) کار میکند و دور خرید از دستفروشان را خط کشیدهاید یک پیشنهاد دیگر برایتان داریم، بیایید به میدان ولیعصر و 2 ساعت از وقتتان را پای پرده نقرهای یکی از 3 سینمای اطراف این میدان بگذرانید.
سینماهای آفریقا و استقلال در شمال غربی و سینما قدس در ضلع جنوب غربی میدان ولیعصر روزانه هزاران گردشگر را به شوق تماشای آخرین ساختههای سینمای ایران به اینجا میکشد؛ پس چرا شما یکی از آن هزاران نفر نباشید؟
بانکهای همیشه بیدار در خدمت گردشگران
تعارف که نداریم، پول اگر حرف اول و آخر را نزند، یکی از مهمترین بخشهای گردشگری محسوب میشود. خیلی از ما این دست تجربهها فراوان داریم که بعد از چند ساعت گردش، ته جیبمان را تکاندهایم اما هنوز فکرمان دنبال خرید فلان اسباب یا خوراکی است. هرچقدر هم که حساب بانکیمان پروپیمان باشد، از وقت اداری که بگذرد، این حساب چاق و چله در آن لحظه به کارمان نمیآید.
بانکداران این نیاز را حس و برای آن چاره پیدا کردهاند. راه چاره آنها با نام دستگاه خودپرداز یا عابر بانک و به عنوان یکی از اصلیترین و ضروریترین نیازهای شهری و گردشگری در سطح شهر نصب شده است. میدان ولیعصر هم با 5 بانک دارای دستگاه خودپرداز، گردشگران را از به همراه داشتن پول زیاد معاف میکند و دست آنها را برای برداشت از حسابشان در ساعات غیراداری باز میگذارد تا چشمشان به دلیل ته کشیدن موجودی جیب و کیفشان، دنبال فلان خوراکی و بهمان کالا نماند.
امکانات میدان ولیعصر آنقدر هست که بشود چند ساعت از یک روز را در آن خوش گذراند یا دست فلان فامیل که از یک شهر یا کشور دور مهمان ما شده را گرفت و برای پرسه زدن به این میدان برد. فقط کاش هر چه زودتر موضوع احداث ایستگاه مترو در اینجا به سرانجام برسد و گلکاری وتندیسها و احجام هنری، دیده گردشگران را مجذوب کند.
رفع نیازهای شهری
رفع نیازهای شهری، خشت اول بنای مغازههای گوناگون در اطراف میدان ولیعصر را گذاشت. دیوار رفع این نیازها آنقدر بالا رفت که این روزها از شیر مرغ تا جان آدمیزاد در میدان ولیعصر پیدا میشود. آبمیوه و اغذیه فروشی، بورس پرده، کتابفروشی، مرکز دندانپزشکی و فیزیوتراپی و... همه و همه یکی پس از دیگری طی سالها کنار هم صف کشیدند و مشتری و گردشگر جذب کردند.
پاساژهای عرضه گل مصنوعی، لباس، کیف و کفش در کنار 4 مرکز بزرگ فروش کامپیوتر هیچ گردشگری را دست خالی از این میدان روانه خانه نمیکند. وسط بوی سیب زمینی سرخ شده، میان عابران لیوان یخ دربهشت به دست و بین گردشگرانی که به پیراشکیهای داغ و روغنچکان دندان میزنند، هیاهوی دستفروشانی را که این بخش از شهر را هم به بساطشان مزین کردهاند نمیشود نادیده گرفت. اگر با دیده مأمور جلوگیری از سد معبر شهرداری به این پدیده که گریبان بیشتر کلانشهرهای کشور را گرفته نگاه نکنیم، تماشای این بساطها صفایی دارد که حداقل به یکبار تجربه میارزد. مردان و زنانی که از ماساژور سر تا ماشین اسباب بازی و جلد شناسنامه بساط کردهاند یا عینکهای مدل به مدل را به سر و چشمشان میزنند یا با 100 تا ساعت، از مچ تا آرنجشان را به ویترین متحرکی برای ساعتهای عقربهای و دیجیتالی کم قیمت تبدیل کردهاند. به هر حال این میدان جایی شده برای دیدن چیزهای ناهمگون و نامتعارف . اگر اهل دیدن اینجور چیزها هستید بدون معطلی بیایید میدان ولیعصر تهران.
جاذبههایگردشگری یک مسجد
دوست عزیزی وقتی شنید قصد نوشتن گزارش از مسجد شفا در خیابان ولیعصر(عج) را به عنوان یکی از اماکن مذهبی جاذب گردشگر دارم، به طنز گفت که مگر مسجد شیخ لطفالله است که توریستها بیایند و از آن بازید کنند؟ جواب قانعکننده این است که مسجد شفا قدیمیترین وتنها مسجد موجود در فاصله بین میدانهای ونک تا ولیعصر(البته بر خیابان ولیعصر) است که زمین آن طبق گفته محمد همامپور ـ مسوول دفتر این مسجد ـ 50 سال پیش اهدا شد و کلنگ احداث آن در روز هجدهم شهریور همان سال توسط آیتالله حاج احمد خوانساری به زمین خورد. مهم آنکه یکی از جذابترین صحنهها در این مسجد بویژه برای گردشگران خارجی، پهن کردن بیش از 50 تخته فرش یک شکل در حیاط و شبستان در مناسبتهای ویژه چون تاسوعا و عاشوراست که حال و هوای معنوی خاصی بر فضای مسجد حاکم میکند. مهمتر آنکه بسیاری از گردشگران ایرانی و حتی خارجی برای بازدید از معماری و شبستان مسجد به این قسمت از خیابان ولیعصر میآیند.
مهمترین دلیل نوشتن این گزارش هم آنکه تا به حال حدود300 گردشگر خارجی با شرکت در برخی مراسم مسجد و دیدن حال و هوایی که برآن حاکم میشود، به اسلام گرویدهاند. آیتالله شیرازی امام جماعت این مسجد، فهرستی از اسامی این خارجیان مسلمان شده را در اختیار دارد.
معماری این بنا هم چشمگیر است و استادانی چون عبدالحسین صابری، محمد سروش، حاج عبدالله مددیاناصفهانی و حاج غلامرضا مونسی با هنرشان این بنا را زینت بخشیدند . گرچه مسجد شفا، مسجد شیخ لطفالله نیست اما دیدنش لطف دیگری دارد.
فراخوان بینالمللی
بهرغم امکانات موجود، توقع جذب حداکثری گردشگر از میدان ولیعصر با اوضاع کنونی، با این سر و شکل نامناسب و ظاهر نازیبا توقعی است نا بجا. برای ساماندهی این میدان و ارتقای منظر شهری، سازمان زیباسازی شهرداری تهران فراخوانی بینالمللی برای طراحی نماد میدان ولیعصر صادر کرده و از همه هنرمندان و ایدهپردازان خواسته است تا پایان آذر ماه امسال برای طراحی یک نماد با محوریت موعود که موضوع مشترکی میان همه ادیان است (و امکان شرکت هنرمندان خارجی پیرو سایر ادیان الهی را نیز فراهم میکند) اقدام کنند.
هنرمندان باید طرحهای خود را به اداره آثار حجمی این سازمان واقع در عمارت عینالدوله (نگارخانه برگ) بفرستند. توجه به ویژگیهای ایرانی اسلامی و مفهوم «موعود» در قالب نگاهی جهانی در طراحی نماد الزامی است. علاقهمندان به جز رعایت شرایط مذکور ملزمند طرحهای خود را به صورت ماکت حجمی با اشل دقیق، همراه با پیشنهاد ابعاد و مقیاس، جنس اثر و تصویر جانمایی در میدان ارائه کنند و فراموش نکنند که چون فضای میدان ولیعصر(عج) به دلیل احداث ایستگاه مترو پایینتر از سطح خیابان قرار خواهد گرفت در طراحی نماد به تغییرات فیزیکی میدان نیز توجه داشته باشند. یکی دیگر از شرایط این است که هنرمندان باید طرحی ارائه کنند که خط آسمان را نپوشاند. داوری آثار نیز به عهده تیمی متشکل از هنرمندان متخصص مجسمههای شهری و معماری گذاشته شده است. ارائهدهندگان 3 طرح برتر به ترتیب 100 میلیون ریال،70 میلیون ریال و 50 میلیون ریال دریافت خواهند کرد.
مریم گودرزیمقدم
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
