دل شکستن در بسکتبال ایران بیداد می‌کند

شاید هر کس دیگری به جای او بود از وعده‌های عملی نشده مسوولان ورزش سرخورده می‌شد، بویژه هر مسوولی نیز که آمده به او و جامعه بسکتبال قول ساخت یک سالن مجهز را در قلب تهران داده است، اما این وعده با وجود دیدن 3 رئیس سازمان به خود، تاکنون عملی نشده تا شاید تشکیل وزارت ورزش و جوانان قفل این مساله را بشکند.

به هر حال رئیس فدراسیون به هیچ‌وجه نمی‌خواهد ناامیدی را به ذهن راه دهد و با این‌که می‌گوید ممکن است ساخت این سالن به عمرش کفاف ندهد، اما همچنان امیدوار است که گشایشی در این موضوع ایجاد شود. در شرایطی که جام بسکتبال ملت‌های آسیا از امروز در ووهان چین آغاز می‌شود و قهرمان آن مستقیما صاحب جواز حضور در بازی‌های المپیک لندن می‌شود، با محمود مشحون ساعتی در دفتر فدراسیون به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در پی می‌آید.

بسکتبال ایران، در سال‌های اخیر به افتخارات ارزشمندی دست یافته و نشان داده است که قابلیت‌هایی فراتر از قاره آسیا دارد. نکته جالب توجه در این جهش این‌که این رشته به نوعی از داشتن حداقل امکانات محروم است و شما به عنوان رئیس فدراسیون بارها و بارها این کمبود را مطرح کرده‌اید. این در حالی است که محمد علی‌آبادی و علی سعیدلو نیز این قول را به مجموعه بسکتبال داده بودند که به آرزویشان در جهت داشتن سالن اختصاصی در قلب تهران جامه عمل خواهند پوشید، اما همچنان تحقق این خواست زمین مانده است. ارزیابی شما از وعده‌های محقق نشده چیست و آیا این مساله باعث دلسردی شما نمی‌شود؟

دست روی دلم گذاشتید. با توجه به این‌که وعده‌های داده شده برای ساخت سالن بسکتبال عملی نشد، چندی پیش در ملاقاتی که با علی سعیدلو رئیس وقت سازمان تربیت بدنی داشتم عنوان کردم «دارم به این نتیجه می‌رسم که مسوولان ورزش علاقه‌ای به رشته بسکتبال ندارند وگرنه در کشوری با این همه عظمت، توانایی مالی و توجهی که مردم به موفقیت‌های این رشته دارند، چرا نباید این مسائل مورد توجه قرار بگیرند و یک سالن استاندارد بین‌المللی بسکتبال در مرکز شهر تهران برای ما احداث شود. موضوعی که قطعا شما نمی‌توانید نقش آن را در قدرتمندتر شدن بسکتبال ایران نادیده بگیرید.

این در حالی است که به خاطر میزبانی مهرماه ایران در رقابت‌های والیبال جام ملت‌های آسیا، سالن 12 هزار نفری به شکل استانداردی تجیهز و آماده شده است که البته این حق والیبال است، اما سوال من این است چرا ما نباید میزبان همین مسابقات بسکتبال جام ملت‌های آسیا باشیم که قرار است از امروز (24 شهریور ماه) در چین آغاز شود. شاید بگویید به چه دلیل؟ پاسخ روشن است؛ وقتی نمایندگان فدراسیون آسیایی از امکانات ضعیف ما بازدید می‌کنند معلوم است که هیچ میزبانی‌ای به ما نمی‌دهند. امکانات ضعیف و تاسیسات و رختکن‌های ما مربوط به 40 سال پیش است و چشم هیچ بازرسی را نمی‌گیرد که به ما میزبانی بدهند.

سوال دیگر من این است که مگر قرار است این سالن برای محمود مشحون یا اعضای فعلی فدراسیون ساخته شود؟ بارها این نکته را اشاره کرده‌ام که افتتاح این سالن نه به سن من و نه به عمر مدیریتی من نمی‌رسد، چون معلوم نیست در صورت موافقت با ساخت آن چند سال برای ساختش زمان لازم باشد و چه زمانی تکمیل و افتتاح شود. به هر حال به نظر من به دنبال افتخارآفرینی‌های سال‌های اخیر بسکتبال، پاسداشت این قهرمانی‌ها و خسته نباشید واقعی به قهرمانان جنگنده تیم ملی بسکتبال، این بود که سالنی تحت عنوان سالن بین‌المللی بسکتبال در مرکز شهر تهران احداث می‌شد، اتفاقی که هنوز با وجود تمام وعده‌ها نیفتاده است. من بارها و بارها این مطالب را گفته‌ام و خبری نشده، بنابراین شور و شعف بیان آن نیز از بین رفته است و دیگر رغبتی برای مطرح کردن چندباره آن ندارم. این سوال شما هم فقط داغ دل ما را تازه کرد تا بار دیگر این مسائل را مطرح کنم وگرنه تصمیم گرفته بودم دیگر در این باره با هیچ رسانه و روزنامه‌ای صحبت نکنم.

متاسفانه فعل و انفعالات و برخوردهایی که در ورزش اتفاق می‌افتد محصولش چیزی جز این نیست که بسیاری از علاقه‌مندان و در واقع حامیان ورزش را دلزده و دلسرد می‌کند. این در حالی است که این رفتارها به هیچ وجه در شان تلاش‌ها و زحمات صورت گرفته اسپانسرها نیست. تصور کنید اگر این اتفاق افتاده بود ما الان یک سالن استاندارد بین‌المللی داشتیم و عملا بسیاری از نیازهایمان مرتفع می‌شد. گرچه برای خود من هم جای سوال است که چرا به این درخواست مهرام پاسخ منفی دادند.

البته وقتی بیشتر فکر می‌کنم پیش خودم می‌گویم مگر برای فدراسیون چه کرده‌اند که بخواهند برای باشگاه‌ها انجام دهند؟ این اتفاق در شرایطی رخ داد که در حضور خود من قول زمین تنیس ورزشگاه انقلاب را برای ساخت سالن بسکتبال به مهرام دادند تا فدراسیون هم از آن بهره‌مند شود، اما این مساله هم منتفی شد. تاکید می‌کنم که درست نیست اسپانسرهایی چون مهرام را دلسرد سازیم، آن هم در شرایطی که به آنها نیاز داریم و باید بکوشیم با جلب نظر آنان، قدمی هر چند کوچک برایشان برداریم. این مسائل ریشه در این دارد که اهمیت کار آن طور که باید و شاید جا نیفتاده است و به خاطر همین مسائل نیز بود که مهرام قصد کنار رفتن از ورزش و توقف سرمایه‌گذاری در بسکتبال را داشت. در این زمینه تنها چیزی را که می‌توانم بگویم این‌که برادران گنجی در این سال‌ها برای ورزش سرمایه‌گذاری بزرگی کرده‌اند و این مهم بخصوص در بسکتبال بوضوح نمایان است، امیدوارم مدیریت کلان ورزش نهایت همکاری را با باشگاه مهرام و برادران گنجی انجام دهد.

من هم می‌گویم شان بسکتبال ایران این نیست. آیا باید همچنان در سه اتاق به رتق و فتق امور این رشته بپردازیم و 3 اتاق آن طرف تر فدراسیون یک رشته دیگر به نام کاراته باشد؟ این یک درد است که فدراسیون بسکتبال با این همه افتخارآفرینی حتی یک دفتر اداری اختصاصی ندارد. تا کی می‌شود با این روحیه حرکت کرد؟ آیا می‌توان به این مکان نام دفتر فدراسیون بسکتبال اطلاق کرد!؟ اینجا انباری است یا دفتر رئیس فدراسیون؟ اصلا کجا می‌توانید چنین وضعیتی را مشاهده کنید؟

جالب است بدانید سال گذشته وقتی جایزه اسکار این رشته را به ایران و فدراسیون‌های روسیه، آفریقای جنوبی و اسپانیا دادند، روسای فدراسیون‌های این کشورها اظهار علاقه کردند به ایران بیایند و در جریان وضعیت این رشته قرار بگیرند. شما جای من بودید چه می‌کردید؟ من به عناوین مختلف از این مساله طفره رفتم و با خودم گفتم اینها را بیاورم که چه چیز را ببینند؟ بیایند دفتر محقر فدراسیون را ببینند، یا بی‌سالنی‌مان را؟ این در حالی است که وقتی سفری به آلمان داشتم، خودرویی که زیر پای من گذاشتند 2 روز از تاریخ ترخیص آن از کارخانه مربوطه می‌گذشت و هتلی که برای من گرفته بودند سوئیتی 370 متری را اختصاص داده بودند.

گفتم من یک اتاق 20 متری می‌خواهم، اما آنها در جواب گفتند شان رئیس فدراسیون همین است. در جلساتی که برگزار کردند تمام روسای دانشگاه‌های آلمان مستمع سخنرانی من بودند. فدراسیون بسکتبال آلمان در شهر هامبورگ 5 طبقه بود.یک طبقه مخصوص رئیس فدراسیون، یک طبقه آشپزخانه و محل سرویس دهی به مهمانان. یک طبقه پرسنل و کمیته‌های مختلف. 2 طبقه را هم برای درآمدزایی اجاره داده بودند.حالا شما بگویید من همتایان خارجی را به کجا دعوت کنم تا روابط ورزشی گسترده‌ای با آنها ترتیب دهیم.بارها گفتم وقتی با برادرم (محمدرضا مشحون‌) مدیر تیم‌های ملی یا نور بخش رئیس کمیته لیگ، کار دارم باید در راهرو با هم خلوت کنیم. امروز تمام بضاعت فدراسیون بسکتبال در 3 اتاق خلاصه شده و من این حرف‌ها را تا کی باید تکرار کنم؟

آقای عباسی وقت زیادی نیست که سر کار آمده و فعلا انتظاری از او نیست، اما تشکیلات ورزش به یک ساختار حساب شده‌ای نیاز دارد. باید بررسی کرد ساختار ورزش ایران از کجا شروع شده و به کجا ختم می‌شود. نیازهای ورزش در جامعه کجا طرح و بررسی می‌شود؟ ابزاری که باید برای برآورده کردن این نیازها تامین شود، کجاست؟ و مهم‌تر از همه این‌که جایگاه واقعی و در واقع معنا و مفهوم فدراسیون چیست؟ بررسی کنید کدام یک از این مباحث را به صورت علمی، حساب شده و تخصصی دنبال می‌کنیم.

قدم آقای عباسی هم مبارک، اما این ورزش برای نیل به موفقیت و سکوهای جهانی به ابزار لازم نیاز دارد و باید مشخص باشد که با چه ابزاری می‌خواهیم به موفقیت برسیم و در چه مقطع زمانی؟ در حالی که ورزش بسکتبال در حال حاضر در تمام استان‌ها رو به گسترش است، تعداد استان‌هایی که سالن اختصاصی داشته باشند به تعداد انگشتان دست هم نمی‌رسند و تمام سالن‌ها در اجاره کسانی است که در غیربسکتبال فعال هستند. این درددل‌ها را به چه کسی باید بگویم، من تاکنون به هر مسوولی که مسوولیت داشته، این موارد را گفته ام اما آش همان آش و کاسه همان کاسه است.

همین‌طور است. بالاخره من یک وظیفه و دینی نسبت به جامعه ورزش و کشورم دارم. بسکتبال امانتی است که به من سپرده شده و باید خوب آن را حفظ کنم و در این امانتداری باید طوری پیش برویم که با اهداف کلی جامعه منطبق باشد. من وظیفه‌ای دارم و آن ادای دین به نسل جوان است. به هیچ وجه درست نیست که از همین امکانات موجود نیز بهره‌برداری اصولی و منطقی نداشته باشم. براین اساس باز هم تاکید می‌کنم ما همچنان بر همان لوکوموتیو سواریم و در همان ریل حرکت می‌کنیم. تصور نمی‌کنم هیچ‌گاه حرکت بازدارنده‌ای از این فدراسیون سر زده باشد. یا اگر هم دیده شده از چشم من دور مانده است.

به نظر من لوکوموتیو بسکتبال هیچ‌وقت توقف نمی‌کند. مسلما کم مهری و کم‌توجهی در رشد و تعالی ورزش بسکتبال بی تاثیر نخواهد بود، مگر این‌که طرف بی احساس باشد. آخر چطور می‌توان همه کمبود‌ها و کم مهری‌ها را تحمل کرد؟ از امروز رقابت‌های جام ملت‌های آسیا و انتخابی المپیک در چین شروع می‌شود، اما در ماه‌های گذشته هیچ زمینه‌ای برای تشویق قهرمانان این رشته انجام نشد، تنها کاری که خود ما توانستیم انجام دهیم این بود که از محل درآمد لیگ،اردوی تیم ملی را در هتل المپیک آزادی برپا کردیم.

البته حقوق ناچیزی توسط کمیته المپیک به ملی پوشان پرداخت می‌شود، اما رقم قابل توجهی نیست. حرف اهالی بسکتبال همیشه این بوده و هست که بسیاری از هدایای روحی بهتر از هدایای مادی است. بسکتبال نشان داده دنبال مادیات نیست.اصولا در این 11 سالی که در خدمت جامعه بسکتبال هستم 11 ثانیه هم درباره مادیات صحبت نکردم، چرا که اکراه دارم راجع به پول و مادیات صحبت کرده و مدام از نداری‌ها بگویم. همیشه گفته‌ام از توانایی‌های زیادی برخورداریم و وظیفه من مدیر است که از داشته‌های موجود بهترین استفاده را داشته باشم. اما هر چیز اندازه‌ای دارد و چقدر می‌توان با این حربه حرکت کرد و تا چه زمانی می‌توان با این وضعیت موفق بود؟ به هر حال تحمل بی‌مهری‌ها هم حد و مرزی دارد.

من اهل ناله و فغان و آه نیستم، برای این‌که خودم و یارانم با قدرت داریم کار می‌کنیم. اما تحمل هم حدی دارد. من یک بار دیگر گفتم و خیلی هم از بیان آن دچار غم شدم. این‌که آوار دیوار شکسته را می‌توان جمع کرد، اما آوار دل‌های شکسته را هرگز نمی‌توان جمع کرد. بدانید دل شکنی در بسکتبال از هر سو و هر سمتی بیداد می‌کند. شما یک نگرش اجمالی داشته باشید، ببینید با بسکتبال چه می‌کنند و برای آن چه کرده‌اند؟

آیا انتظار بسکتبال از دولتمردان، علاقه‌مندان و همه و همه جز این بوده است که سخت افزار لازم را در اختیارمان بگذارند. ما که حقوق، پاداش، مسکن، ویلا و باغ نخواستیم، ببینید برای ما چه کردند ؟ البته باز هم تاکید می‌کنم که بیان این مسائل به هیچ وجه به معنای ناامیدی و افسردگی نیست.

وقتی در زمان محسن مهرعلیزاده، رئیس وقت سازمان تربیت بدنی، اولین مدال طلای آسیایی را توسط جوانان به دست آوردیم و به فاصله 15 روز بعد از آن نیز تیم امید به مدال طلای آسیا رسید، از من سوال کرد که چه می‌خواهید؟ من گفتم سالنی در مرکز شهر تهران. مهرعلیزاده خیلی تلاش کرد، اما به نتیجه‌ای نرسید. بارها از محمد علی‌آبادی هم چنین درخواستی کردیم.

او وقتی تیم ملی بسکتبال در جریان بازی‌های آسیایی دوحه به مقام سوم رسید در رختکن تیم حضور یافت و همه بازیکنان از او همین درخواست را داشتند، در زمان سعیدلو هم همین طور و حالا هم طی نامه‌ای مسائل و مشکلات بسکتبال را به اطلاع عباسی رسانده‌ایم. سالن حجاب مبارک والیبال باشد، اما امیدوارم برای ما هم سالن مورد نظر را بسازند.

خوشحالم به این نکته اشاره کردید. قبل از این‌که پاسخ این سوال را بدهم لازم است بگویم ما گردانندگان فدراسیون بسکتبال از میدان فراری نیستیم و با هر بادی نمی‌لرزیم و لغزشی نخواهیم داشتم. ما ثابت کردیم همچنان استوار و پابرجا و در راستای ادای دینمان به این مملکت کوشا هستیم. حالا خیلی متاثرم و از جهتی خیلی خوشحالم که بعد از 10 سال وقتی تیم ملی در مقابل یک کشور خارجی شکست خورد برخی جشن و شادمانی بر پا کردند.

اینها برای جشنشان فقط ارکستر دعوت نکرده بودند. مگر چه اتفاقی افتاده بود؟ مگر قرار است تیم ملی در هر میدانی پیروز شود؟ پیرو باخت با فیلیپین وسلین ماتیچ سرمربی تیم را زیر سوال بردند و رایکو ترومن سرمربی 4 سال پیش و سرمربی فعلی فیلیپین را به اوج بردند. نکاتی را طرح و عنوان کردند که مشمئز کننده بود. معنی این کارها چه بود؟ آیا هر تیمی باید همیشه ببرد و اساسا چنین چیزی ممکن است؟

مگر همین فدراسیون که 10 سال است تیم‌هایش پیروز می‌شوند و در همین جام ویلیام جونز چهل و یکمن مدال خود را (شامل29 طلا و12 نقره و برنز) کسب کرد، تا امروز در انجام وظایف خود کوتاهی کرده است؟ این قبیل افراد حتی یک هفته هم تحمل نکردند که بعد جشن و سرور برپا کنند، چون به فاصله 5 روز پس از شکست مقابل فیلیپین، همین تیم قهرمان شد و نشان داد پتانسیل خیلی بالایی دارد.

بله، اما این کارها که کار من نیست برای باشگاه‌ها تعیین تکلیف کنم. آیا به نظر شما این کار منطقی است که من به باشگاهی مربی معرفی کنم و بگویم که فلان رقم نیز به وی پرداخت شود؟ اگر من این کار را بکنم دیگر نمی‌توانم فدراسیون را اداره کنم. فدراسیون چارت مشخصی دارد. وقتی مرحوم بهاءالدین ادب نایب رئیس فدراسیون در گذشت جایش خالی ماند. اما مگر من باید با هر کسی کار کنم؟ بی‌شک ترجیح من این است با فردی کار کنم که توان کار را داشته باشد و در مجموعه فعلی برای دیگر دوستان قابل پذیرش باشد. برخی انتظار داشتند به سادگی جای مرحوم ادب بنشینند.

مگر می‌شود یک مدیر به دست خود ساختاری درست کند که مجبور باشد بخشی از انرژی خود را صرف ترمیم آن ساختار کند. من نمی‌دانم حرص و جوش عده‌ای برای راهیابی به فدراسیون چیست؟ من چیزی در این 11 سال در فدراسیون بسکتبال جز روزانه 10 ساعت کار کردن و کلی حرص و جوش خوردن ندیده‌ام. به هر حال همه آزادند و بگذارید اظهار نظرشان را داشته باشند.

حرف من این است که مگر ما الان در فدراسیون بسکتبال، وزنه‌برداری، شنا یا هندبال را آموزش می‌دهیم، این نگرانی زمانی می‌تواند وجود داشته باشد که ما به آینده بسکتبال بی توجه باشیم. نگاه کنید که در حال حاضر چه کسانی در بسکتبال کار می‌کنند، محمدرضا اسلامی با سابقه 12 ساله حضور در تیم ملی. عباس آقاکوچکی قهرمان ملی، علی توفیق قهرمان ملی و مربی کنونی تیم جوانان، صفاعلی کمالیان مربی تیم ملی، مهران حاتمی ستاره سابق تیم ملی و دستیار ماتیچ در تیم ملی، محسن شاه علی قهرمان ملی و سرمربی تیم ملی نوجوانان،عنایت آتشی اسطوره بسکتبال که در حال حاضر با عشق و علاقه مشغول هدایت جوانان زیر 16 سال است.

محمد کسایی‌پور ستاره سابق تیم ملی یکی دیگر از همکاران این فدراسیون است که تیم ملی ب را هدایت می‌کند. مصطفی هاشمی، فرزاد کوهیان، مهران شاهین طبع، محسن صادق‌زاده و اسدالله کبیر همه و همه بزرگان این رشته هستند که امروز در بسکتبال مشغول به کارند؛ اما باید در نظر داشت که فدراسیون بیشتر از یک رئیس، یک نایب رئیس، یک دبیر و یک مدیر تیم ملی نمی‌تواند داشته باشد. اگر کوتاه نظران فکر می‌کنند چرخه بسکتبال فقط با وجود من می‌چرخد، این ذهنیت به هیچ وجه درست نیست. وجود من خیلی کارها را هموار می‌کند، اما جاده را نمی‌سازد. جاده ساخته شده است، اما درست حرکت کردن در این جاده مهارت من و همکارانم است.

به صراحت می‌گویم مخالفان و به عبارتی مغرضان نگران بسکتبال نیستند بلکه نگران منافع خود هستند.

امسال علاوه بر این‌که بحث اخلاق را در لیگ بسیار جدی دنبال می‌کنیم به لحاظ برگزاری مسابقات هم قصد داریم لیگ را با 12 تیم برگزار کنیم. این 12 تیم می‌توانند تا دو بازیکن خارجی داشته باشند. در چنین وضعیتی ترکیب تیم‌ها شامل 3 ملی پوش و 2 بازیکن خارجی می‌شود. آن هم بازیکن خارجی توانمند که بازیکنان داخلی در کنار آنها جسارت و توان فنی شان را افزایش دهند. به طور کلی به منظور ارتقای کیفی و حرکت لیگ در راستای اهداف بسکتبال تمام بازیکنان را دسته بندی کردیم، 16 بازیکن ملی که هر تیم تنها می‌تواند از 3 نفر این افراد استفاده کند، این تعداد را سال آینده به 2 بازیکن تقلیل می‌دهیم تا فضا برای جوانان باز شود.

هر تیم از بازیکنان تیم ب می‌تواند دو نفر به خدمت بگیرد. از تیم جوانان باید یک نفر را مورد استفاده قرار دهد، با وجود 2 بازیکن بومی و 4 بازیکن دسته یک ترکیب 14 نفره همه تیم‌ها این‌گونه تشکیل می‌شود. به این ترتیب تمام بازیکنان در تیم‌های مختلف فرصت بازی کردن و رشد و ارتقای کیفی پیدا می‌کنند.

جدول و برنامه رقابت‌های بسکتبال جام ملت‌های آسیا

بیست و ششمین دوره مسابقه‌های بسکتبال جام ملت‌های آسیا از امروز در ووهان چین آغاز می‌شود و در این رقابت‌ها 16 تیم برتر قاره آسیا در 4 گروه 4 تیمی به مصاف هم می‌روند، دیدارهایی که در نهایت تیم قهرمان آن جواز حضور در بازی‌های المپیک 2012 لندن را کسب کرده و تیم‌های دوم و سوم به رقابت‌های مقدماتی المپیک راه خواهند یافت.

در دیدار افتتاحیه این رقابت‌ها امروز (پنجشنبه 24 شهریور) تیم‌های سوریه و اردن دیدار می‌کنند و تیم ایران در بازی دوم به مصاف چین تایپه می‌رود. تیم کشورمان روز جمعه 25 شهریور در بازی دوم با قطر دیدار می‌کند و روز شنبه 26 شهریور به مصاف ازبکستان می‌رود.