کار ما جلوگیری از فیلم‌سوزی است

تا 12 ـ 10 سال پیش فیلم‌ها ازطریق جدول بندی وزارت ارشاد اکران می‌شد، بنابراین همه فیلم‌ها تکلیفشان روشن بود که درچه تاریخی اکران می‌شوند. این روند ضعف‌های بسیاری را به دنبال داشت؛ اول این که دولت تصمیم می‌گرفت و دیگرآن که بهترین زمان اکران با فیلم‌های نه چندان خوب و فیلم‌های دولتی بود که به این ترتیب فرصت‌سوزی‌های زیادی می‌شد. همان سال‌ها گروهی دور هم جمع شدند و قرار شد آیین‌نامه‌ای بنویسند که دولت را قانع کند اکران را از بخش دولتی به بخش خصوصی منتقل کند. این گروه شامل سید ضیاء هاشمی، فریدون جیرانی، مرحوم فواد نور، مهدی فخیم‌زاده و خود من بود. در یکی دو ماه آیین‌نامه‌ای نوشتیم که آیین‌نامه اکران نام داشت و بالاخره وزارت ارشاد رضایت داد و این وظیفه به بخش شورای صنفی رسید.

بله. این شورای صنفی از همان ابتدای تاسیس خود شامل 3 نفر از تهیه‌کنندگان و پخش‌کنندگان، 3 نفر از اعضای انجمن سینماداران و یک نفر هم از کانون کارگردانان بود. کار شورای صنفی این بود بعد از آن‌که صاحب فیلمی از طریق شرکت پخش برای اکران فیلمش با سینمادار قرارداد می‌نوشت، این قرارداد در شورای صنفی ثبت می‌شد و این شورا می‌بایست نظارت کاملی را انجام می‌داد تا این قرارداد درست اجرا شود و تخلفی صورت نگیرد. چند سال این شورای صنفی در محل اتحادیه تهیه‌کنندگان تشکیل می‌شد. متاسفانه در دوره‌ای اتحادیه تهیه‌کنندگان انسجام کافی نداشت و به چند مجموعه تبدیل شده بود که مانند جزیره‌های دور افتاده از هم کار می‌کردند. البته بظاهر سعی می‌شد یک شورای عالی تشکیل شود که برآیند همه این مجموعه‌ها باشد. در طول این مدت سینماداران، دولت و کارگزاران سینما بی‌آن که بخواهند، سوءاستفاده‌های زیادی از صاحبان فیلم کردند. سال‌ها گذشت و به اصرار ما این شورای صنفی در خانه سینما به وجود آمد. بعد از آن هنوز هم ضعف‌های زیادی در اکران فیلم‌ها وجود داشت تا آنجا که سال گذشته به «فیلم‌سوزی» معروف شد. سرانجام دوباره یک اتحادیه شکل گرفت و با کمک وزارت ارشاد و همه تهیه‌کنندگان یک اتحادیه یکپارچه تشکیل شد. این هیات موسس باز هم یک اساسنامه جدید نوشت و تاریخی مشخص شد تا انتخابات جدیدی انجام شود و سرانجام اکران و قوانین مربوط به آن به جایگاه اصلی خودش رسید.

ما در واقع جلوی فیلم سوزی را می‌گیریم و شرایطی را برای اکران فراهم می‌کنیم که هم آثار، هم سرمایه‌گذاران، هم سینماداران و هم تماشاگران از آن سودمند شوند.

زمزمه ‌هایی به گوش می‌رسید مبنی بر این‌که چنین اتفاقاتی در بعضی سالن‌های سینما و بالاخص پردیس‌های سینمایی اتفاق افتاده است. برای اعمال یک مدیریت صحیح باید یک مساله اساسی در نظر گرفته می‌شد و آن هم این بود که معاونت سینمایی کشور تنها چیزی حدود 20 ـ 15 درصد سینماهای کشور را مدیریت می‌کند و در واقع بقیه سینماها خارج از حیطه معاونت سینمایی عمل می‌کنند. در بسیاری از سینماهای تهران وزارت ارشاد هیچ گونه دخالتی ندارد. ما به این نتیجه رسیدیم که برای رسیدن به این هدف که همه فیلم‌ها در همه سینماها کنترل شود، باید معاونت سینمایی به سازمانی یکپارچه زیرنظر رئیس‌جمهور تبدیل شود و قوانین نظارتی بار‌دیگر به‌روز شوند‌.

خیلی دور از ذهن نیست. پردیس‌هایی که به وجود آمده‌اند از کیفیت خوبی به لحاظ صدا و تصویر برخوردارند. این مجتمع‌های فرهنگی امکانات جانبی دیگری هم دارند که در نهایت تماشاگران زیادی را به این سالن‌ها می‌کشانند. زمانی که شورای صنفی نمایش به خانه و جایگاه اصلی خودش رسید، قوانین جدیدی هم روی کار آمد و برای جلوگیری از اکران‌سوزی تدابیری اندیشیده شد. متاسفانه سینمای ما هر سال نسبت به سال گذشته ریزش زیادی دارد که یک مساله کاملا قابل بحث است. خیلی‌ها معتقدند که تا حدود 80 درصد فروش فیلم‌ها در مشت پردیس‌های سینمایی است و سینماهای دیگر رو به ورشکستگی هستند. همزمان با این اتفاقات بود که شورای صنفی نمایش دست به اقدام منسجمانه‌ای زد و نمایش فیلم‌ها را با تدابیری خاص کنترل کرد و جلوی برخی مسائل را گرفت.

این شایعه بیشتر چیزی شبیه یک سوءبرداشت بود. قانون بر این است که 3 یا 4 هفته کف قرارداد فیلمی است که بسته می‌شود. اگر بعد از این مدت همچنان فیلم فروش داشته باشد اکران هم ادامه می‌یابد. پس آن چیزی که مشخص می‌کند فیلمی بماند یا نه مقدار فروش آن است. فروش فیلم هم از چندین جا کنترل می‌شود. موضوع به اکران فیلم پایان‌نامه برمی‌گردد و حرف و حدیث‌های زیادی که طی اکران این فیلم به میان آمد. البته ما فهمیدیم که تخلفاتی هم در این میان انجام گرفته است که جلوی آن گرفته شد. به هر حال فروش این فیلم بالا بود و حتی بعضی از سینماها هم نمی‌خواستند فیلم را از اکران بردارند. برخی از دوستان هم فکر می‌کردند که فروش فیلم نهایتا 3 هفته بیشتر طول نمی‌کشد که خب در نهایت امر این اتفاق نیفتاد. گاهی اوقات فیلمی پرفروش می‌شود یا به فروش بالای خود ادامه می‌دهد که ممکن است مخالف نظر خیلی‌ها باشد. به هر حال نمایش هیچ فیلمی در شورای صنفی بی‌دلیل ادامه پیدا نمی‌کند.

این طرح 2 سال قبل در شورای صنفی آن موقع پایه‌ریزی شد که تا حدودی هم موفق عمل کرد. از آنجا که ماه رمضان علاوه بر این‌که ماه شور و هیجان است ماه رکودی برای سینما به شمار می‌رود، تصمیم گرفتیم طرحی را اجرا کنیم که در تمام روزهای ماه مبارک و در تمام سئانس‌ها بلیت سینماها نیم‌بها باشد و سینماها علاوه بر سئانس‌های موظفی که دارند می‌توانند دو سئانس فوق‌العاده هم داشته باشند.

به نظر من ما در نوع نگاه با خیلی از کشورها تفاوت داریم و بسیاری از آثار آنها با فرهنگ ما بیگانه است. از طرفی دیگر ما تحریم هستیم و فیلم‌های خوب و سطح بالایی در اختیار ما قرار نمی‌دهند. علاوه بر آن خیلی جاها ممیزی‌های زیادی به کار می‌خورد و صحنه‌های زیادی از فیلم در می‌آید. پس با همه این تفاسیر فکر می‌کنم بهتر است که علاقه‌مندان به فیلم‌های خارجی با قیمت 1000 تومان این فیلم‌ها را از کنار خیابان خریداری کنند.

محفل اکس را سال 82 ساختم. دقیقا زمانی که حدود 12 سال بود کار نکرده بودم. همان موقع بود که فیلم توقیف شد. فیلمی که خاص دورانی بود که حرف‌های زیادی از قرص‌های اکس و روانگردان داشت. بعد از نمایش در جشنواره هم خیلی از دوستان با من تماس گرفتند و از تماشای فیلمی که به قول خیلی از آنها سروته مشخصی نداشت، گله‌مند شدند. به هرحال محفل اکس بی‌نتیجه ماند و هیچ گاه به نمایش در نیامد، امسال تصمیم دارم فیلم بعدی‌ام را بسازم و پس از سال‌ها به سینما باز می‌گردم.