قدم زدن در نخستین خیابان ایران

شهر قزوین آثار تاریخی بسیاری دارد، بویژه از دورانی که صفویان مرکز حکمرانی خود را از تبریز به قزوین انتقال دادند این مساله موجب شد بناهای با شکوه و زیبایی در آنجا بنا شود. به قول قزوینی‌هایی که به شوخی یا جدی عنوان می‌کنند؛ «اصفهان نصف جهان است، البته اگر قزوین نباشد!»

به هر حال شما اگر به قزوین رفتید یا تصمیم گرفتید در مسیر سفرتان در این شهر توقف کوتاهی داشته باشید، بهتر است مستقیم به «سبزه میدان» بروید، چون بسیاری از بنا‌های تاریخی و همچنین موزه‌ها در نزدیکی این میدان پر رفت و آمد قرار گرفته‌ است. اصلا درست در خود این میدان، یکی از زیباترین عمارت‌های ایران به نام عمارت چهلستون یا کلاه فرنگی قرار دارد که می‌تواند شروع مناسبی برای گشت و گذار در شهر باشد.

در یکی از ضلع‌های سبزه‌میدان، خیابان پیغمبریه قرار دارد که پس از طی مسافتی بسیار کوتاه به آستان مقدس حضرات چهارنبی و امامزاده صالح خواهید رسید. بر سر در این آرامگاه و بر کاشی‌های فیروزه‌ای‌اش این شعر نقش بسته است: «روضه چهار انبیاء با صالح ابن‌مجتبی‌/‌ کن زیارت از سر اخلاص تا یابی صفا‌/‌ نام نیک انبیاء این باشد ای اهل دلا‌/‌ یک سلام و یک سلوم و یک سهولی و القیاء». این مقبره، حیاطی شبیه به یک دالان یا راهرو دارد و در قسمت میانی این راهرو مقبره امامزاده قرار گرفته است، داخل صحن آن که آیینه‌کاری شده است به وسیله نور سبز رنگی نورپردازی شده است.

اگر همان مسیر امامزاده را به سمت پایین ادامه دهید، به خیابان «سپه» خواهید رسید که همه شهروندان قزوینی، آن را نخستین خیابان طراحی شده در ایران می‌دانند. این خیابان متعلق به دوره صفویه است. در این خیابان، بناهای تاریخی با معماری‌هایی مربوط به دوران صفویه و قاجاریه به چشم می‌خورد که هنگام ورود به آنها با درهای بسته روبه‌رو خواهید شد.

بازار وزیر یکی از بنام‌ترین و زیباترین آثار تاریخی شهر قزوین است، اما پیش از رسیدن به این بازار، کاروانسرایی به نام سعدالسلطنه قرار گرفته که امروز به عنوان پارکینگ خودروها از آن استفاده می‌شود. نگهبان این پارکینگ به هیچ عنوان اجازه ورود نداد! چون ورود به این مکان تاریخی تنها برای خودروها آزاد است.

اندکی جلوتر از این کاروانسرا بازار سرپوشیده وزیر قرار گرفته است که در بدو ورود، راهرویی طولانی با مغازه‌هایی در دو طرف بازار را مشاهده خواهید کرد. در ورودی این بازار، کتیبه‌ای نقش بسته که در آن چنین آمده است: «این آثار کارنامه‌ زندگی بزرگواران و نیاکان ماست و هنرمندانی که در آنها کار کرده‌اند، جان و دل و ایمان خود را در گل و خشتش سرشته‌اند...».

در حال حاضر بیشتر مغازه‌هایی که در 2 طرف بازار قرار گرفته‌اند، کاربری انبار دارند. با این حال، این بازار به صورت شایسته‌ای بازسازی شده است. در بخش‌هایی از این بازار بناهای مختلفی برپا شده است که از آن میان، می‌توان به سرای بهشتیان، گرمابه رضوی و سرای قیصریه اشاره کرد.

سرانجام پس از پایان یافتن دالان بازار سرپوشیده، چند بنای تاریخی دیگر نگاه هر گردشگری را مجذوب خود خواهند ساخت. یکی از آنها مسجدی است که 8000 متر مربع فضا دارد.

اگر همچنان فرصت ماندن در شهر را دارید، سراغ ثبت احول شهر را بگیرید، تا به بنایی زیبا به نام کلیسای کانتور برسید. می‌توانید از همـان سبزه میدان یا کلیسا را پیاده طی کنید. این کلیسای چند ضلعی که به «برج‌ناقوس» مشهور است، توسط روس‌ها در زمان جنگ جهانی دوم ساخته شده است.

متاسفانه زمان بازدید از این مکان تنها به 2 روز پنجشنبه و جمعه محدود شده است. پس روزهای دیگر تنها می‌توان از پشت میله‌ها شاهد 2 مقبره و یک صلیب سنگی بزرگ که بر زمین افتاده است، بود. یکی از آن دو مقبره متعلق به یک خلبان و دیگری نیز آرامگاه یک مهندس راهسازی است که هر دو از اهالی روسیه بوده‌اند.

سامان عابری