آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند

همواره بحث ها و جدل های بسیاری بین اهل عرفان و اهل شریعت در نفی و نقد طرف دیگر مطرح بوده است و بسیاری به مدد شریعت اهل عرفان را مذمت کرد ه اند و برخی با حربه عرفان، متشرعین را نکوهش نموده اند. اما آنان که در این سنت دینی، محیط فضل و آداب شدند و خاک وجود همعصران خود را با نگاه و اعمال خود به کیمیا مبدل کردند، مسیر حقیقی عرفان را در رعایت همین اصول و دستورات شرعی دانستند. امام خمینی، علامه طباطبایی و آیت الله العظمی بهجت، از این جمله اند. «هیچ ذکری بالاتر و مهم تر از عزم پیوسته و همیشگی بر ترک گناه نیست» این توصیه‌ یک عارف مسلمان عالم به شریعت است. دیدگاهی که امثال آیت الله بهجت به نسبت عرفان و شریعت داشتند و آن را در زندگی خود جامه عمل پوشاندند، هم به عرفان و هم به شریعت، آری می گوید. هم شریعت را لازم الاتباع می داند و هم برای آن مقصد و ماوایی تعیین می کند. اگر مقصد و مقصود نهایی عارف، شهود و اتحاد با منشاء واحد هستی است و اگر این منشاء واحد هستی از نگاه عارف، یگانه معشوق و محبوب حقیقی است، این عشق و حب، همچون هر محبتی، بدون قاعده و قانون میسر نیست و چه قانونی واجب تر از عمل به آنچه محبوب می خواهد و ترک آنچه موجب ناخرسندی اوست.

آیت الله بهجت که امروز سالروز رحلت اوست، این مسیر را مسیر حقیقی عرفان می دانست و در موعظه ها و نصایحش، همواره بر ترک گناه و ذکر و یاد خدا اشاره داشت: «در هر حال با خدا باشید و خدا را فراموش نکنید تا این که خودمان ، خودمان را فراموش نکنیم .» که خود فراموشی شقاوت بزرگی است و حس پشیمانی و غبن فرجام آن است: «هر کسی – با هر مرتبه ای که دارد – اگر از خداوند و انبیاء و راه انبیاء و اوصیاء دوری کند ، آخرش به همان اندازه دوری اش ، پشیمان خواهد شد و هر کس در هر مرتبه و هر جا و هر کاری‌که باشد ، با نزدیک شدن به آنان، آخر کارش سعادت و خوشحالی است» و سعادت ،فرجام صراط هدایت و راه مستقیم است.

حسین برید / جام‌جم