این پرنده بسیار کوچک است و شاید به همین دلیل عنوان Nano را روی آن گذاشتهاند. این فناوری نوین از سوی گروهی از محققان شرکت تحقیقاتی موسوم به AeroVironment که در کالیفرنیا فعالیت دارد، ارائه شده است. این همان شرکتی است که پیش از این بزرگترین، طولانیترین و در عین حال سبکترین سیستم هوانوردی بدون سرنشین آمریکا را ارائه کرده است. این فناوری که یکی از خبرسازترین فناوریهای سالهای اخیر در آمریکا به شمار میآید، Global Observer نام دارد و در ماههای اخیر دستخوش تغییرات و به روزرسانیهای زیادی شده و اکنون با قابلیتهای خیرهکنندهاش لقب یکی از پیشرفتهترین فناوریهای تاریخ آمریکا را به خود گرفته است. اکنون این شرکت با ارائه فناوری نوین پرنده مرغ مگسخوار رباتیکی باز هم در دنیای فناوریهای نوین سر و صدا به راه انداخته است. محققان این شرکت با استفاده از مجموعهای از فناوریهای کنترلی، این پرنده را طوری طراحی کردهاند که به صورت خیرهکنندهای در هوا به پرواز در میآید و در حالی که کاربر کنترل خوبی بر تمامی حرکات آن دارد میتواند مجموعه متنوعی از حرکات آکروباتیکی را به معرض نمایش بگذارد. به عقیده محققانی که این فناوری نوین را از نزدیک مورد بررسی قرار دادهاند، پرنده رباتیکی Nano از حیث کیفیت پرواز در هوا و میزان کنترلی که بر آن اعمال میشود، رقیبی ندارد. منبع مورد نیاز برای تامین انرژی حرکتی این پرنده در خود آن تعبیه شده است. تاکنون تنها یک نمونه از این پرنده ساخته شده و البته با توجه به موفقیتی که در همین نمونه اولیه دیده شده است، پیشبینی میشود تولید آن در نسخههای بهروزتر و با قابلیتهای پروازی بیشتر آغاز شود. طول بالهای این پرنده تنها 16 سانتیمتر است و تنها 16 گرم نیز وزن دارد. این وزن بسیار کم حتی از وزن یک باتری کوچک AA نیز کمتر است. بدون شک این وزن کم نقش قابل توجهی در مانوردهی چشمگیر پرنده در آسمان دارد. در این پرنده کوچک، طیف گستردهای از فناوریهای مختلف حرکتی، کنترلی و ارتباطاتی جاسازی شده است. باتریها، موتورهای مخصوص حرکت بالها، سیستمهای ارتباطاتی و همچنین دوربین مخصوص فیلمبرداری ازجمله اجزای تشکیلدهنده به شمار میآیند. برخی کارشناسان عنوان هواپیما را بر این پرنده گذاشتهاند. هواپیمایی که برای ساخت آن ماهها زمان صرف شده است میتواند به آسمان صعود کند و در ادامه، حرکت کاملا عمودی به سمت زمین داشته باشد، در حالی که توانایی پرواز به چپ و راست، حرکت به سمت جلو و حتی عقب را نیز دارد. اما این تمام قابلیتهای پروازی این پرنده نیست.
این پرنده رباتیکی میتواند در جهت حرکت عقربههای ساعت و همچنین خلاف آن در هوا بچرخد. تمامی این حرکات تحت کنترل یک سیستم کنترل از راه دور هدایت میشود، در حالی که دوربین کوچک نصب شده روی آن، تمامی این حرکات و محیط اطراف را ثبت میکند. این پرنده حتی میتواند گردش کامل 360 درجه ای نیز در هوا انجام دهد. Nano در کنار یک اسکلت فوقمدرن پوشش قابل حذفی نیز دارد که در صورت تمایل میتوان آن را بر اسکلت کشید. در چنین حالتی Nano دقیقا شبیه یک مرغ مگسخوار خواهد بود، اما با یک تفاوت جالب توجه: نسخه رباتیکی این پرنده حتی از کوچکترین پرنده مرغ مگسخوار واقعی که تاکنون در طبیعت دیده شده، کوچکتر و سبکتر است. آژانس تحقیقات دفاعی پیشرفته آمریکا موسوم به DARPA ـ که حمایتهای لازم را از شرکت سازنده این پرنده رباتیکی انجام میدهد ـ برنامههای زیادی برای این فناوری نوین دارد و گفته میشود در صوت موفقیت نهایی طرح از آن به عنوان یکی از اجزای ثابت عملیاتهای شناسایی محیطهای جنگی استفاده خواهد شد. یکی از فاکتورهای اصلی که در ارائه این فناوری نوین مدنظر قرار گرفته پرواز این سیستم برای مدتی طولانی در هوا آن هم بدون نیاز به شارژ منبع نیروی آن است. تاکنون رکورد چشمگیر 8 دقیقه به ثبت رسیده، اما بخوبی روشن است که محققان پروژه چندان از این رکورد راضی نیستند و در نظر دارند این بازه زمانی را به بیش از 20 یا حتی 30 دقیقه برسانند. در صورتیکه این چشم انداز محقق شود میتوان مدعی شد مهمان تازه و در عین حال کاربردی به جمع سیستمهای نوین شناساییکننده وارد شده است. سرعت، فاکتور دیگری است که محققان این پروژه توجه ویژهای به آن دارند. هرچه سرعت پرواز این پرنده بیشتر باشد این توانایی را خواهد داشت که مسافت بیشتری را نیز طی کند. در چشماندازی که برای این پروژه تعریف شده طی مسافت حدود 17 کیلومتر برنامهریزی شده است. البته این رکورد چشمگیری است که برای نسخههای نهایی این پرنده در نظر گرفته شده است. پرنده رباتیکی باید دقت پروازی قابل توجهی نیز داشته باشد تا بدون هیچ مشکلی حتی از فضای محدود چارچوب در و پنجره نیز عبور کند. این قابلیت مهم بخصوص در مواقعی که قرار است از Nano در ماموریتهای پیچیده شناسایی استفاده شود به چشم میآید. این موارد چشماندازهای اولیهای هستند که از سوی DARPA تعیین شده است، اما محققان این پروژه مدعی هستند آنچه در حال انجام دادن هستند نتایجی در بردارد که فراتر از انتظارات یاد شده است. در این صورت میتوان امیدوار بود این پرنده رباتیکی همان ارزش و اعتباری را خواهد داشت که Global Observer از آن برخوردار است. نخستین ویدئویی که از این پرنده منتشر شد مربوط به سال 2009 میشود و اکنون که حدود 2 سال از آن دوران میگذرد و ویدئوی جدیدی از این پرنده منتشر شده بخوبی روشن است که پیشرفتهای چشمگیری در پروژه ساخت آن حاصل شده است. Nano از آن دسته پروژههای هیجانانگیز رباتیکی است که کاربردهای خاصی دارد. پیش از این پروژههای رباتیکی دیگری نظیر پروژه طراحی و ساخت حشرات آغاز شده است که البته به نظر میرسد با توجه به پیچیدگیهایی که در ساخت آنها وجود دارد، تحقق آنها به یک یا 2 دهه آینده موکول شود، اما پروژه Nano در همین مدت بسیار کم پیشرفت خوبی داشته است. برنامهای که برای استفاده از این ربات در جنگهای آینده ریخته شده نشاندهنده اهمیت آن است و به همین دلیل پیشبینی میشود جزئیات چندان زیادی نیز از آن منتشر نشود. محققان پروژه میگویند تا 5 سال آینده نسخههای به روزتری از این پرنده ساخته خواهد شد.
مهدی کیا
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم