تصادف با احتمال صفر

مهرداد سعادت یکتا ساکن مهرشهر کرج است. او از سال 72 وارد مترو شده است ، یعنی از همان موقع که مترو هنوز مورد بهره برداری قرار نگرفته بود و مراحل اجرایی کار طی می شد.

کد خبر: ۳۸۸۱۴

او تا سال 76 در کارگاههای مترو مشغول بود و سپس وارد دانشکده مترو شده است.
او مثل هر راهبر دیگری در آن زمان آموزش های مختلفی برای هدایت مترو دیده است: دوره های تکمیلی دانشکده راه آهن ، آشنایی با مترو برقی در خط تبریز جلفا، دوره هایی زیر نظر اساتید چینی ، اعزام به چین و فرانسه برای طی کردن دوره های قطار زیرزمینی و...
آنچه می خوانید حاصل گفتگویی است با این راهبر مودب ، آرام که البته از 2 سال پیش تا الان مسوولیت هماهنگی و نظارت بر کار راهبران را در خط 2 به عهده دارد.
با اینکه به نظر می رسد هدایت مترو در یک مسیر مستقیم ،بی دست انداز و بدون ترافیک کار یکنواخت و خسته کننده ای باشد اما مهرداد معتقد است این کار پراز جذابیت هایی است که به مرور می شود به آن رسید.

اولین سوالی که می توان از یک راهبر پرسید؛
این قطار کی حرکت می کند!

چرا این شغل را انتخاب کردی؛
حقیقتش شغلهای کوچک و محدود هیچ وقت مرا راضی نمی کند اما چون در این شغل ، امکان کسب علم تا ابد وجود دارد، جذب آن شدم.

از زمانی بگو که پشت رل می نشینی؛
البته رل چندان سنخیتی با مترو ندارد، چون مترو تنها وسیله دنیاست که در آن فرمانی در اختیار راهبر وجود ندارد و هدایت قطار به صورت اتوماتیک توسط تجهیزاتی به نام بوژی انجام می گیرد.

با همه این توضیحات ، راهبری در تاریکی چه مزه ای دارد؛
البته ما در تاریکی مطلق نیستیم و هم نور چراغهای جلوی قطار هست و هم روشنایی داخل تونل به هر حال راهبری قطار شغل حساس و پرمسوولیتی است.
این که حس کنی در یک مقطع زمانی ، جان نزدیک به 2 هزار نفر را به شما سپرده اند و باید آنها را ایمن و سر ساعت و با رعایت دستورالعمل های ایمنی به مقصد برسانی شرایط مشکلی برای آدم پیش می آورد.

حد متوسط تعداد مسافری که در یک حرکت می توان حمل کرد چقدر است؛
حدود 1300 یا 1400 نفر. در حال حاضر استقبال آنقدر زیاد است که ما همیشه به صورت اورلود استثنایی مسافر حمل می کنیم ، چیزی حدود 2000 نفر.

یعنی هر واگن چند نفر؛
300 نفر.

راستی! برای حل مشکل افزایش تعداد مسافران راههایی مثل افزایش تعداد واگنها یا واگنهای دوطبقه تا چه اندازه امکان عملی شدن دارد؛
نه ، امکان چنین تغییراتی وجود ندارد. چون در تونل بسته ای قرار داریم و ساختار این قطارها هم به این شکل است که هفت واگن داشته باشد و طول هفت واگن برابر ایستگاه است.
البته برای خط کرج امکان افزایش واگن تا 10 واگن وجود دارد که با توجه به کافی بودن واگنها در حال حاضر، احتمالا ضرورتی برای افزایش نیست.

کاهش فواصل حرکت چطور؛
متروی تهران طوری طراحی شده که قادر به کاهش فواصل حرکت تا 2 دقیقه است ؛ منتها زمانی که مترو تکمیل شده باشد، هم از لحاظ خط و تکمیل بودن ترمینال دو طرف و هم تعداد قطار و تعداد پرسنل و... همه اینها زمان می برد و بودجه می خواهد.

هر مترو چند راهبر دارد؛
2 راهبر! راهبری که در جهت حرکت قطار است ، راهبر اصلی است و کابین هدایت در اختیار اوست. راهبر کابین انتهایی نیز به عنوان همکار و کمک راهبر اصلی فعالیت می کند.
مثلا در زمینه نظارت بر بسته شدن درها.

ولی بعضی اوقات می بینیم که تعداد راهبران بیشتر است.
بله ، در مترو حساسیت های زیادی هست برای حفظ مترو.
نفرات زیادی هستند به عنوان ناظر خط، ناظر مسیر، ناظر ایستگاه ، ناظر تجهیزات ، واحد ایمنی و... که با مجوزهایی از طرف معاونت بهره برداری وارد کابین می شوند و وضعیت خط و قطار را بررسی می کنند.

چرا متروها گاهی وسط تونل توقف می کنند؛
حرکت قطارها یکی بعد از دیگری است و راهبران تحت نظر مرکز کنترل هدایت قطار را به عهده دارند.
زمانی اتفاق می افتد که مثلا قطاری معیوب شده و مسیر بسته شده باشد.
در این حالت راهبر مجبور است مترو را متوقف کند و با هماهنگی مرکز کنترل بعد از رفع عیب به حرکت ادامه دهد.

شما گواهینامه ماشین هم دارید؛
بله!

کدام دوست داشتنی تر است ، راندن ماشین یا مترو؛
خب رانندگی با ماشین تنوع بیشتری دارد تا قطار.
ضمن این که مسوولیت من با ماشین خودم خیلی کمتر است.

فرق هدایت مترو با ماشین؛
راهبر مترو باید گذشته از داشتن کلیه شرایط راهبری ، به عنوان یک تکنیسین ، توانایی رفع بعضی معایب قطار را هم داشته باشد. در غیر این صورت کل خط معیوب می شود.

در مورد دکمه های مخصوص صحبت با راهبر هم می شود توضیح بدهی؛
مسافران در موارد اضطراری حق دارند با راهبر صحبت کنند و مشکل به وجود آمده را اطلاع دهند.

منظور از موارد اضطراری چیست؛
مثلا خارج شدن از خط که احتمالش در حد صفر است یا مثلا وارد شدن خرابکاری.
به عنوان نمونه مشکلی در خط قطار کره جنوبی پیش آمده بود و...

تا حالا هیچ شده دلهره داشته باشید یا هنگام هدایت مترو بترسید؛
این شغل باید بدون هیجان انجام شود و بی هیچ تغییری. من تنها از یک چیز می ترسم و آن ، این که مسافران رعایت خط قرمز سکو را نمی کنند و خیلی نزدیک قطار می شوند.
شما اگر سوار دوچرخه هم باشید و مانعی ببینید اگر بلافاصله هم ترمز کنید چند متری طول می کشد تا توقف کنید.
حالا قطار چند صد تنی با صد و سی و هفت هشت متر طول دیگر جای خود دارد.

و سوال آخر: اگر خدای ناکرده یک روز کنترل مترو از دستتان خارج شود...
در قطارها سیستم حفاظت اتوماتیک قطار وجود دارد و ان شاءالله چنین اتفاقی نخواهد افتاد!

حالا اگر به احتمال یک درصد، روزی چنین اتفاقی افتاد، چکار می کنید؛
متاسفم ، من حتی احتمال صفر را هم نمی توانم در نظر بگیرم.