نقشه شهرهای آینده در آسمان کشیده می‌شود !

آنچه از ظاهر این محصول معماری آینده‌نگر برمی‌آید، برجی 305 متری در هیات یک گیاه غول‌آسا را نشان می‌دهد که رصدگاه‌های بزرگ برگی شکلی که در قسمت فوقانی و تحتانی فضای خارجی ساختمان مستقر شده‌اند در حکم برگ‌های این سازه غول پیکر گیاه‌نما به شمار می‌روند.البته هرکدام از این زائده‌های بزرگ برگی شکل که عنوان رصدگاه‌های شناور ساختمان را یدک می‌کشند، از مواد و مصالح مستحکم و سبک وزنی ساخته خواهند شد و به عنوان بخشی از پیکره اصلی بنا قادرند در هر نوبت 80 نفر را در خود جای دهند و بالا و پایین کنند. طراحی این برج توانسته جایزه نخست رقابت بین‌المللی طراحی مفهومی برج تایوان را از آن خود کند (که برای یادبود و
جشن گرفتن یکصدمین سالگرد تأسیس تایوان در نظر گرفته شده است).

البته این موضوع که طراحی این سازه با شکوه واجد چه ویژگی‌های برجسته‌ای بوده است که از بین تمامی طرح‌های پیشنهادی برای رقابت بین‌المللی طراحی برج یادمان کشور تایوان توانسته گوی سبقت از سایر رقبای قدرتمند خود برباید، باید به صبر و انتظار برای عملیاتی شدن و بهره برداری برج در آینده نزدیک نشست؛ ولی براساس شواهد و قرائن موجود و اظهارات طراحان، این شهر شناور بی‌تردید با شماری از مشخصه‌های بارز و قابل توجه درخصوص کارآمدی انرژی خودنمایی خواهد کرد. به عنوان نمونه، برج مرکزی به عنوان نوعی دودکش انجام وظیفه خواهد کرد و با در جریان نگاه داشتن هوا به امر تأمین تهویه طبیعی در سازه کمک می‌کند.مشخصه بارز دیگر این شهر شناور حضور توربین‌های بادی و سلول‌های خورشیدی است که کار تولید الکتریسیته را انجام خواهند داد، ضمن آن که طراحی یک سامانه جمع‌آوری آب باران مأموریت استحصال و تصفیه باران را بر عهده خواهد داشت. از دیگر ویژگی‌های انرژی محور برج رصدخانه‌های شناور می‌توان به وجود یک کارخانه و تاسیسات برق از نوع حرارت مرکزی زمین در زیر زمین و پی سازه اشاره کرد که انرژی کم هزینه را برای گرمایش آب تأمین خواهد کرد و در ضمن وظیفه گرم نگاه داشتن ساختمان در زمستان را برعهده خواهد داشت.

اما طراحان این برگ برنده در توصیف چند و چون کارشان اظهار کرده‌اند که برای شروع از خود چشم‌انداز بصری جغرافیایی کشور تایوان بهره و الهام گرفته اند که در واقع جزیره‌ای با شباهت به یک برگ است و سعی کرده‌اند با توسعه مفهوم درخت فناورانه به آن رنگ و بوی واقعی ببخشند. برای این منظور آنها با استناد به عدد 8 که عددی خوش یمن در فرهنگ بومی منطقه محسوب می‌شود، به طراحی 8 برگ فضایی پرداخته‌اند که با حرکتی سبکبال و نرم به بالا و پایین تنه این درخت 300 متری می‌خرامد و به نوبه خود هدف ذاتی وجود این برگ‌های شناور را که عرشه یا مهتابی رصدگاهی است به جا می‌آورد. طراحان از این جهت به این بالابرهای عظیم عنوان رصدخانه‌های شناور داده‌اند که هر یک دارای یک آشیانه یا بسترگاه است که می‌تواند بین 50 تا 80 نفر را با خود حمل و نقل کند. این عرشه‌های برگی شکل که حکم آسانسورهای سازه درختی را دارند با اتکا به بالن‌های هلیمی تعبیه شده در خودشان از وضعیتی خود پایدار و مستقل بهره می‌برند؛ ضمن این که از مواد و مصالح سبک وزنی ساخته شده اند که از صنایع هواپیمایی وام گرفته شده و از همه مهم‌تر این که در نوعی از آخرین نسل غشاءها موسوم به غشاءهای (PTFE) پیچیده شده‌اند.

با این اوصاف بالابرهای برگی شکل این غول درختی که علاوه بر وزن کلی خود باید بار سرنشینانی با بیش از نیم تن را نیز به دوش بکشند، طوری طراحی شده اند که می‌توانند روی مسیری که به طور عمودی در یک میدان الکترو مغناطیسی قوی واقع شده حرکت عمودی نرم و خرامانی را در پیش بگیرند. سازه برج، لایه‌بندی و طبقات مختلفی دارد که شامل فضاهایی در زیر زمین، سطح زمین و همچنین فضاهایی در پیکره عمودی‌اش است و کارکردها و وظایف مورد نیازی که توسط موضوع مفهومی این طرح هدف‌گذاری و پیش‌بینی شده شامل مرکز اطلاعات، موزه، فضای اداری و دفاتر تجاری، مرکز همایش‌ها، رستوران‌ها و عرشه‌های رصدگری می‌شوند.در این میان شاید یکی از دلایل اصلی برنده شدن طرح رصدخانه‌های شناور را باید در ایده‌ها و اهداف طراحان آن در رویکرد به آینده و پیاده کردن معماری مناسب با فضا و شرایط زیستی فردا تلقی کرد.به نحوی که گروه طراحان ادعا می‌کنند صرف‌نظر از این حقیقت که هدف تیم ما طراحی برجی بوده که ضمن درافکندن نیمرخی از ویژگی‌های منعکس‌کننده نمادشناسی محلی از تأثیر‌گذاری کلانی با معیار هویت بصری نیز برخوردار باشد، اما همزمان با آن راه‌حل پیشنهادی ما ارائه مدلی از معماری سبز و پیاده کردن مختصات آن بوده است. آنچه در پیروی این هدف بزرگ در طراحی برج درختی اعمال شده است می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: طراحی این سازه عمودی توانسته ردپای زیست محیطی در سطح زمین و فضای اشغالی را به حداقل برساند. از طرف دیگر با جای دادن فضاهای متعدد فضای سبز در کل سازه توانسته است مساحت سبز آن را به حداکثر برساندند. کلیت طرح از نوعی یکپارچگی عمودی در کلیه مسیرهای گردش و دوران برخوردار است که کارکردهای اصلی و ثانویه برای هر دو بخش خدمات و گردشگری را شامل می‌شود. هسته مرکزی سازه که در حکم یک دودکش غول آسا عمل می‌کند می‌تواند با اعمال اثر دودکشی در مهندسی ساختمان برای تهویه طبیعی حوزه‌های کارکردی مختلف سازه مورد استفاده واقع شود وجود جهتگیری 360 درجه‌ای مناطق اداری و خدمات در برج توانسته است امکان به حداقل رساندن اثر گلخانه‌ای را از طریق مکانیسم تهویه متقاطع مطرح و اعمال کند. مکانیسم‌های تولید انرژی برق در سازه ضمن ارتقای کارآمدی انرژی به کل مجموعه ویژگی خودکفا بودن را می‌بخشد واز دو سامانه مبتنی بر فناوری‌های نوین تبعیت می‌کند که عبارتند از سامانه‌ای از توربین‌های محوری واقع در امتداد هسته مرکزی عمودی سازه و دیگری صفحات فتوولتائیک تنظیم شونده تعبیه شده در کل ارتفاع برج. مکانیسم روشنایی برج نیز در نوع خود جالب توجه است و روشنایی نواحی تحتانی و همچنین فضاهای موزه از طریق یک سامانه فیبر نوری گنبدی تأمین می‌شود.

گرمایش رصدخانه‌های شناور از دیگر مشخصه‌های معماری سبز این سازه محسوب می‌شود که از طریق یک میدان الکترومغناطیسی و با استفاده از نیروی برق ایجاد شده توسط نسل جدیدی از غشاها صورت می‌پذیرد که مخازن هلیوم را در خود مهار کرده اند و از طریق مکانیسم انتقال فتوولتائیک برق حاصل را در خود اسیر می‌کنند. رکن آب و حفاظت آن در این شهر شناور بخوبی مورد توجه قرار گرفته و برج از مکانیسم جمع‌آوری آب باران از کلیه سکوها و صحن‌ها به مخزن تعبیه شده در پی ساختمان و همچنین استقرار یک ایستگاه تصفیه آب در نزدیکی موضع مخزن آب باران برخوردار است، به نحوی که آب می‌تواند برای مقاصدی همچون شستشو، آبیاری فضاهای سبز و تأمین آب برای توالت‌ها مورد استفاده مجدد واقع شود. وجود یک کارخانه برق یا ایستگاه مولد نیرو در زیرزمین سازه برای مصرف گرمایش نواحی مختلف ساختمان در فصل سرما و همچنین برای تأمین آب گرم مشخصه بارز دیگری از معماری سبز و لحاظ کردن مبحث کارآمدی انرژی در این سازه آینده‌نگر است.

با این تفاصیل کارشناسان و آرشیتکت‌ها معتقدند هر چند طراحی رصدخانه‌های شناور تحت نفوذ و تأثیر فرهنگ بازی‌های رایانه‌ای قرار داشته، اما آنها امکان پذیر و عملی هستند و با افزودن یک بعد عمودی جدید نقش مهم و اصلی را ایفا می‌کنند. زمانی که برج تایچانگ سر بلند کند خود شهر به موزه‌ای بزرگ و دیدنی بدل می‌شود و زمانی که این غرفه‌های شناور ساختار لانه‌ای و تو در توی خود را پیدا کنند و به آشیانه‌ واقعی بر فراز آسمان بدل شوند، خود این رصدخانه‌های شناور به نمایشگاه‌هایی بدل می‌شوند که در نوع خود نشانه و گواهی از حضور دستاوردهای فناورانه خواهد بود.

مترجم: مهریار میرنیا

منابع: Discovery / Treehugger