استعدادهایی که بین‌المللی می‌شوند

چندین دهه است که این اتفاق تکرار می‌شود و هر سال گروه جدیدی از بازیگران خارجی غیرانگلیسی زبان به فهرست بلندبالای فیلم‌های آمریکایی می‌پیوندند. در حقیقت، اولین بازیگر مرد رباینده اسکار بهترین بازیگر مرد سال، یک بازیگر سوئیسی تبار به نام امیل جانینگز بود. از آنجا که استعداد نمی‌تواند در یک محدوده کوچک محصور بماند، این استعدادها امکان خودنمایی در یک سطح وسیع بین‌المللی را پیدا می‌کنند. فرهنگ و هنر حد و مرزی برای خودش نمی‌شناسد و براحتی مرزهای جغرافیایی را پشت سر می‌گذارد. سبک جذاب و والای بازیگری، بالاخره در معرض دید و قضاوت تماشاگران بین‌المللی قرار می‌گیرد. به همین دلیل است که بسیاری از بازیگران مطرح بین‌المللی معاصر براین عقیده‌اند که باید مرزها را دور زد و در کارهایی ظاهر شد که حال وهوای بین‌المللی دارند.

وینسنت کسل، بازیگر مطرح سینمای فرانسه در این باره می‌گوید: برای من فرق نمی‌کند فیلمی که بازی می‌کنم در پاریس فیلمبرداری می‌شود یا در نیویورک یا ایتالیا، اگر بخواهم در جایی غیر از کشور خودم بازی کنم، مجبور نیستم خودم را با شرایط خاصی تطبیق دهم. این بازیگر سال قبل در یک محصول داخلی به نام «مرین: عزیز! کشتن» بازی کرد و پس از آن در «قوی سیاه» ظاهر شد که به زبان انگلیسی و با همکاری عوامل بین‌المللی تهیه شد. به گفته کسل، با آن که نقش‌های او در این فیلم‌ها کاملا متفاوت بوده، ولی وی برای بازی در آنها تفاوت زیادی را احساس نکرده است. در حقیقت او تلاش زیادی به خرج نداد تا برای نزدیک شدن به این کاراکترها کار خاصی انجام دهد. او می‌گوید: هر بار وقتی قرار است جلوی دوربین بروم، می‌کوشم که بهترین کار را ارائه دهم و تا آنجا که می‌توانم، نقشم را خوب و درست بازی می‌کنم. بعضی وقت‌ها، شما راه و شیوه خودت را زودتر پیدا می‌کنی و بعضی وقت‌ها خیر.»

نومی راپاسه،بازیگر فیلم دلهره‌آور و معمایی و پرفروش «دختری با خالکوبی اژدها» هم احساسی شبیه کسل دارد. سبک بازیگری وی هنگام کار در یک فیلم سوئدی یا انگلیسی زبان تفاوت زیادی با یکدیگر ندارد و او احساس نمی‌کند در حال انجام کار متفاوتی است. به گفته راپاسه:«من همان کار همیشگی را انجام می‌دهم. همیشه در جلوی دوربین، با خودم کار را شروع می‌کنم و تلاشم این است که ارتباط خوبی با نقش برقرار کنم و خودم و کاراکتر سینمایی‌ام را به نوعی وحدت عمل برسانم.» این بازیگر سوئدی هم‌اکنون خودش را آماده بازی در قسمت دوم درام دلهره‌آور و فانتزی «شرلوک هلمز» می‌کند و به این نکته اشاره دارد که رشد او با تماشای فیلم‌های خارجی و غیرسوئدی زبان بوده است و ادامه می‌دهد: «سال‌هاست که فیلم‌های مختلف را تماشا می‌کنم و سعی دارم سبک‌ها و روش‌های متفاوت بازیگران مختلف بین‌المللی را ببینم و درک کنم.»‌با این حال، راپاسه در این باره هم صحبت می‌کند که برای حضور در فیلم‌های خارجی و بین‌المللی، باید به زبان انگلیسی مسلط بود.

عرفان خان، بازیگر هندی فیلم اسکاری «میلیونر زاغه‌نشین» هم در گفت‌وگویی با نیویورک تایمز درباره تغییر رویه کاری‌اش و حرکت از هند به سمت آمریکا و اروپا صحبت می‌کند. او نقل مکان جغرافیایی خودش را همچنین به آموزه‌های کهن دینی و فلسفی کشور هند ربط می‌دهد و می‌گوید چنین نقل مکانی برای هندی‌ها یک چیز تازه یا عجیب و غریب نیست. این بازیگر هندی این‌گونه اظهار نظر می‌کند که برای حضور در یک پروژه بین‌المللی غیرهندی زبان، دلیلی نمی‌بیند که سبک و روش کاری‌اش را تغییر دهد. او می‌گوید: «همه ما بازیگران باسبک‌های بازیگری استانیسلاوسکی و لی‌استراسبرگ آشنا هستیم. ولی من از این‌گونه شیوه‌ها و متدهای بازیگری خسته‌ام. برایم خودبازیگری در درجه اول اهمیت قرار دارد و براین باورم که فن بازیگری یک چیز خاص است که به درون آدم برمی‌گردد و از آنجا برمی‌خیزد. بعضی بازیگران برای نزدیک شدن به نقش درد و رنج زیادی را تحمل می‌کنند که چندان هم ضروری نیست. البته من هم کارم را خیلی جدی می‌گیرم، ولی هیچ‌وقت برای نزدیک شدن به نقش، خودم را شکنجه نمی‌کنم.»

بسیاری از بازیگران غیرانگلیسی زبان روی این نکته اتفاق نظر دارند که سبک بازیگری هر کسی در ارتباط نزدیک با فرهنگ وسنتی است که با آنها بزرگ شده است. در عین حال، نوع ارتباط و نزدیکی بازیگر با فیلمنامه (و همچنین کارگردان) هم تاثیر قاطعی روی نوع سبک کار او دارد. آنها حتی از نقش تعیین‌کننده تدوینگر هم یاد می‌کنند و می‌گویند در بخش تدوین یک فیلم، آنها هیچ نوع همکاری یا دخالتی ندارند و نمی‌توانند روی‌آن اعمال نظر کنند. عرفان خان حرفی را به زبان می‌آورد که شاید حرف دل بسیاری از همکارانش است، او می‌گوید: «وقتی قصه‌ای به ذهن فیلمساز می‌آ‌ید، آن را روی کاغذ می‌نویسد. نوشته روی کاغذ یک موجود مرده است. این هنر و قدرت بازیگر است که به این نوشته زندگی می‌دهد و آن را زنده می‌کند. اما هر بازیگری، این کار را به شیوه خودش انجام می‌دهد.»