مواظب باشیم «آراسته» بگوییم!

 کلماتی که شاید اول تولدشان مترادف نبودند. یا حتی چند دهه پیش یا یک قرن پیش معنای همسویی نداشته‌اند. اما حالا به ترادف و معنای مشترک رسیده‌اند. مثلا اگر به ابوعلی سینا می‌گفتیم «پسر تو واقعا جنم درس خواندن داری» احتمالا دستی به محاسنش می‌کشید و می‌رفت توی فکر که یعنی من ذات و سرشت درس خواندن دارم؟ مگر درس خواندن ذاتی است؟ و احتمالا با هزاران سوال فلسفی خودش را مشغول می‌کرد؟ اما امروز هر کدام از این واژه‌ها را صفت برای شخصی کنیم، تقریبا معنای مشابهی دارد و البته تفاوت‌های ظریفی هم با هم دارند. مثلا فلانی جنمش را دارد، بیشتر به این معنا است که فلانی یک چیز ذاتی و پایه‌ای دارد که به معنای اصلی هم نزدیک‌تر است.

اما بعضی واژه‌ها از معناهای اولیه‌شان بیشتر دور شده‌اند. مثلا شما نمی‌توانید وقتی به جشن تولد دوستتان می‌روید به اتاق تزئین شده‌اش بگویید «چه اتاق مزخرفی» با معنای قدیمی‌اش یعنی «چه اتاق آراسته شده‌ای» یا مزخرف دیگر به معنای «دروغی که به لباس راست در آمده» هم به کار نمی‌رود. بلکه مزخرف یک فحش البته مودبانه است.