نوحه‌نواها، تکیه‌گاه موسیقی ایرانی هستند

این هنرمند در عرصه موسیقی هم چندین آلبوم منتشر کرده است. «بی‌بی‌جان» با قطعه معروف «رسم زمونه»، مهم‌ترین اثر موسیقایی نجفیان است که از پرفروش‌ترین آلبوم‌های 2 دهه اخیر به شمار می‌آید.

«الفبا را با شعر و موسیقی بیاموزیم»، «حسن کچل» و «پینوکیو» از دیگر آثار موسیقایی این بازیگر باسابقه است. نجفیان در ابتدای ماه محرم، آلبوم «ذوالجناح می‌آید ... بی‌سوار» را به بازار عرضه کرد که به همین دلیل به سراغش رفته‌ایم و با او گفت‌وگو کرده‌ایم.

با کار زیاد در عرصه بازیگری و کارگردانی تئاتر و تلویزیون، چگونه وقت آن را پیدا کردید که دست به جمع‌آوری الحان و نغمات عاشورایی از گوشه و کنار کشور بزنید و با تدوین و اجرای مجدد آنها، آلبوم ذوالجناح می‌آید ... بی‌سوار را منتشر کنید؟

خب من هر وقت سفر می‌روم، به دنبال زیرخاکی می‌گردم. البته این گنج‌هایی که می‌یابم، زیر زمین مدفون نیست و بلکه در دل، قلب و خاطره انسان‌ها قرار دارد.

تاکنون مجموعه‌هایی چون لالایی‌های مادران، شادی‌خوانی‌ها، سوگ‌خوانی‌ها، نواهای مذهبی و نظیر اینها را جمع‌آوری کرده‌ام که امیدوارم بتوانم به مرور آنها را منتشر کنم.

از 2 جهت این کار را کردم. ابتدا دیدم که نوحه‌نواها در روستاها جایگاهی بس ارزشمند در میان مردم دارند و دوم آن که لازم دانستم در شرایطی که متاسفانه مراسم عزادارای محرم مورد هجوم موسیقی وارداتی و در برخی مواقع آهنگ‌های مبتذل قرار گرفته، نمونه‌هایی اصیل را در این حوزه ارائه کنم.همین جا بگویم که من دست همه مداحان و نوحه‌سراهای عزای حسینی را می‌بوسم و مطمئن هستم اگر آن چه در این مراسم خوانده می‌شود، به بیراهه رفته، دلیل اصلی‌اش ناآشنایی و کم اطلاعی از پیشینه غنی موسیقی ایرانی بوده است و نه چیز دیگر.

برای همین آلبوم ذوالجناح می‌آید... بی‌سوار را متواضعانه تقدیم به کسانی می‌کنم که در این وادی گام برمی‌دارند و آن را کاری کوچک می‌دانم که دیگران بی‌شک آن را توسعه خواهند داد.فراموش نکنیم که نوحه‌نواهای عاشورایی، میراث فرهنگی و معنوی کشورمان هستند و علاوه بر آن که نباید بگذاریم فراموش شوند، باید زمینه‌های احیا و استفاده دوباره از آنها را فراهم کنیم.

شعرهای مشترکی هستند که در نواحی گوناگون با لهجه همان محل خوانده می‌شوند، چون نمی‌خواستم یکی از آن لهجه‌ها را انتخاب کنم، شعرها را به زبان فارسی سره و امروزی تبدیل کردم که برای همه اقوام قابل شنیدن باشد.

این نوحه نواها به‌طور شگفت‌انگیزی در ذهن مخاطب تصویرسازی می‌کنند. از میان نواهای برخاسته از سازها، شما بخوبی تصویر حرکت کاروان، صحنه نبرد، لحظه شهادت و سوگواری بازماندگان را بازسازی می‌کنید.

علاوه بر این احساس پرشور حماسی یا حزن و اندوه ناشی از مصیبت به مخاطب منتقل و او را منقلب می‌کند.

اگر نه در عرصه موسیقی، اما در دیگر هنرها من کارهایی با موسیقی شاد داشته‌ام. برای مثال نمایش رستم و سهراب را به دلیل آن که تراژیک است، با موسیقی سنگین و حزین‌ روی صحنه بردم و در عوض نمایش بیژن و منیژه را که پایانی خوش دارد، با موسیقی شاد اجرا کردم. در مجموعه برنامه از قربان تا غدیر که ماه گذشته اجرا کردم، دیدید که در آن 7 شب تمام موسیقی به فراخور آن اعیاد شاد بود و اثری از حزن و اندوه در آنها دیده نمی‌شد.

اصولا موسیقی نواحی ایران هم همین‌طور است و در آن هم شادی‌نوازی و هم سوگ‌نوازی دیده می‌شود. در مجموعه «لالایی‌ها» هم که در آینده منتشر خواهم کرد، هم نمونه‌های غمناک و هم قطعات شاد یا حماسی وجود دارد.

وقتی آلبوم «بی‌بی‌جان» را منتشر کردم، کمتر کسی تصور می‌کرد مورد استقبال قرار بگیرد و امروز هم بعد از 14 سال جزو پرفروش‌ها باقی بماند. فکر می‌کنم کاری که بتواند ارتباط حسی خوبی با مخاطب برقرار کند، همیشه شانس موفقیت دارد. آن کار را با بخش خصوصی منتشر کردم و این آلبوم هم با همت مهدی مظاهری درآمده است که امیدوارم نظر موافق مردم را جلب کند.

مهدی یاورمنش‌
‌ گروه فرهنگ و هنر