بازنشستگان ‌‌در ‌‌‌‌انتظار ‌‌تحقق وعده‌ها

اولین مساله که از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است، حفظ جایگاه اجتماعی بازنشستگان است. بعلاوه تا جایی که امکان‌پذیر است‌ باید در جهت ارتقای سطح کمی و کیفی خدماتمان حرکت کنیم. چرا که به نظر من و این سازمان هر قدر برای بازنشستگان خدمات قائل شویم، کم است و همه ما مدیون این عزیزان هستیم. در حال حاضر نهایت سعی‌مان را داریم که در جهت ارتقای سطح معیشتی بازنشستگان و ارتقای سطح رفاهی‌شان قدم‌های خوبی ‌برداریم. همه قوانین و تبصره‌هایی که داشتیم به دنبال رفع خلأ حقوق بازنشستگان در زمینه معیشتی بوده است تا جایی که همه این اقدامات منجر به اجرای قانون مدیریت خدمات کشوری شد که این قانون یکی از اقدامات مهم دولت و مجلس بوده است.

با اجرای این قانون توانسته‌ایم تا حدودی این خلأ را پوشش دهیم اما همچنان نهایت سعی‌مان را داریم تا قدم‌های بهتری را برای حقوق بازنشستگان برداریم.

اولین دلیل‌ این است که در ایران از اول سنوات‌سازی کشوری و تمامی صندوق‌های کشوری براساس محاسبات بیمه‌ای صورت نگرفته است. سال 1278 که بحث بازنشستگی مطرح شد و به دنبال آن تغییراتی که سال 1301 و 1313 به وجود آمد و سال 1345 و نهایتا سال 1354 منجر به ایجاد صندوق ما شد، همه به این رضایت داشتند که مبلغی را به عنوان مستمری پرداخت کنند، اما به این معنا نبود که محاسبات صندوق‌ها براساس محاسبات بیمه‌ای باشند و صندوق بیمه‌ای وجود داشته باشد. این در حالی است که اگر صندوق بیمه‌ای بود، سعی را بر این می‌داشتیم که دریافتی از مشترکان را به‌همان مبنای خروجی یا پرداختی انجام دهیم. چون این صندوق‌ها بر اساس محاسبات بیمه‌ای نبوده و بیمه‌ای اداره نشده است. بنابراین همیشه متکی به دولت بوده‌ایم. از سال 54 کسورات از کارمندان همان بوده و تغییری در آن ایجاد نشده است و براساس نرخ تعیین شده دولتی کسورات‌ انجام می‌شده است اما اگر براساس نرخ محاسبات بیمه‌ای انجام می‌پذیرفت، می‌توانستیم صندوق را چند لایه‌ای کنیم. در واقع استفاده از حقوق بازنشستگی براساس آورده خود شخص بوده و از آن استفاده می‌کردند.

این در حالی است که ما باید اصلاحاتی در زمان اشتغال افراد ایجاد کنیم تا در مورد حقوق بازنشستگی فرد تغییراتی ایجاد شود.

به هر حال به دنبال این هستیم تا صندوق‌ها را براساس محاسبات بیمه‌ای برنامه‌ریزی کنیم تا افزایش و یکپارچگی حقوق بازنشستگی صورت بگیرد، اما کار بسیار مشکلی است زیرا این اعتقاد وجود دارد که صندوقی که از گذشته وجود دارد را به همان گونه حفظ کنیم، اما صندوق جدید را براساس محاسبات بیمه‌ای محاسبه کنیم یعنی بر همان اساس نرخ کسور را از بیمه‌شدگان خودمان بگیریم. شاید در اصل به آن نتایجی که بخواهیم، برسیم.

اما براساس صندوقی که از گذشته مانده است کسری صورت نمی‌گیرد تا بتوانیم برای بازنشستگان قدیم نیز تغییراتی در حقوق ایجاد کنیم.

ببینید! هم‌اکنون در بسیاری از کشورهای دنیا سن اشتغال 65 و در برخی دیگر 70 سال است در حالی که بررسی‌‌های آماری بیانگر این است که سن اشتغال در کشورمان به 5/49 سالگی کاهش یافته است.

آنچه موجب نگرانی مسوولان دستگاه‌های اجرایی متولی امور بازنشستگان شده و آنها را بر آن داشته است تا برای عقب ماندن از این قافله آنها نیز به‌طور جدی افزایش سن بازنشستگی را دنبال کنند، این است که تعداد قابل توجهی از بازنشستگان تا سال‌ها پس از بازنشستگی نیز همچنان در شغل دیگری مشغول به کار می‌شدند.

در واقع معتقدیم افزایش سن بازنشستگی از یک‌سو موجب حفظ نیروی فعال در چرخه اشتغال کشور و دیرتر خارج شدن آنها از این چرخه شده و از سوی دیگر موجب حفظ درآمدهای صندوق بازنشستگی می‌شود.

در این راستا بررسی طرح افزایش سن بازنشستگی به 65 سال موضوعی است که مدنظر قرار گرفته و سازمان در حال بررسی آن است، زیرا این موضوع و بازنگری سن بازنشستگی یک ضرورت برای نظام بازنشستگی کشور محسوب می‌شود.

کشور ما طی یک دوره شاهد کاهش تدریجی سن بازنشستگی بوده است به طوری که کاهش جهت افراد شاغل و افزایش تعداد بازنشستگان طی سال‌های اخیر، نظام بازنشستگی کشور را دچار تزلزل کرده است و در این راستا بازنگری مجدد در بین بازنشستگی یک ضرورت به شمار می‌رود که ما با جدیت آن را دنبال می‌کنیم و امیدواریم بتوانیم نظر مساعد مجلس را در این زمینه جلب کنیم.

در گذشته میانگین 3 سال آخر محاسبه می‌شد، بعدا میانگین 2 سال در نظر گرفته شد و اینجا اصل، نفع بازنشستگان مطرح است نه نفع صندوق. اگر بخواهیم نفع صندوق را در نظر بگیریم باید 30 سال خدمت را در نظر بگیریم. چون هر قدر به سال‌های آخر نزدیک شویم نفع بازنشسته را در نظر گرفته‌ایم. به هر حال بر وضعیت نرخ کشور، پوشش حمایتی که نسبت شاغلان به بازنشستگان در سال 54، 3/8 بود در حال حاضر به 16/1 رسیده است را در دست بررسی داریم. پوشش ‌حمایتی‌مان نشان دهنده این است که هر چه به سمت سال 90 – 89 می‌رویم تعداد شاغلان کاهش پیدا می‌کند و تعداد بازنشستگان افزایش می‌یابد. در حال حاضر نرخ جایگزینی در حال افزایش می‌باشد یعنی به سطحی رسیده‌ایم که بازنشسته،‌مستمری‌اش نزدیک به 90 تا 95 درصد حقوق زمان اشتغالش را دریافت می‌کند و این نشان‌دهنده این است که نرخ جایگزینی روز به روز در حال افزایش است. هرچقدر این نرخ افزایش پیدا کند حقوق بازنشسته به آخرین حقوق در زمان اشتغال خود نزدیک‌تر می‌شود.

حداقل‌های ما در سال گذشته 290 هزار تومان و امسال 310 هزار تومان می‌باشد. ما درپی این هستیم که حداقل‌هایمان را افزایش دهیم.

براساس اجرای ماده 25 مدیریت خدمات کشوری این نرخ باید بر مبنای نرخ تورم افزایش پیدا می‌کرد.

این 6 درصدی که انجام گرفته است براساس اعتبار مصوب بوده است. یعنی اگر بالاتر از 6 درصد هم درنظر می‌گرفتند چون در قانون بودجه سال 89 اعتباری برایش درنظر گرفته نشده است، امکان پرداخت وجود نداشت و این در حالی است که این مبلغ در هر شخص به میزان 6 درصد نبوده و براساس حقوق اشخاص متفاوت بوده است.

در حال حاضر تعداد کل ثبت‌نام‌کنندگان برای دریافت وام مسکن در سیستم 19 هزار نفر بوده‌اند که برای 10853 نفر نسبت به دریافت وام ودیعه مسکن اقدام شده است.

در رابطه با خانه مهر طبق قول داده شده، سعی بر این است که یک خانه مهر افتتاح کنیم و یک خانه مهر نیز کلنگ‌زنی داشته باشیم. خانه‌های مهری در حال حاضر در استان‌های کرمان، یزد، آذربایجان غربی، زنجان، مرکزی و استان کهگیلویه و بویراحمد آماده افتتاح است که بعد‌از ماه رمضان مابقی افتتاح‌ها انجام می‌شود . در استان یزد زمین‌هایی که گرفته شده آماده کلنگ‌زنی هستند، اصفهان، آذربایجان شرقی، سیستان و بلوچستان، سمنان، خراسان شمالی، خوزستان نیز آماده کلنگ‌زنی هستند.

بحث مسکن مهر مربوط به سازمان بازنشستگی کشوری نیست اما بازنشستگان می‌توانند از طریق دستگاه اجرایی پیگیری کنند و به دنبال نحوه ورود و اجرای آن باشند.

بازنشستگان مثل همه گروه‌های مردم هستند ولی به هر حال این مورد تاثیرگذار در ارتقای سطح معیشت بازنشستگان خواهد بود.

به همین دلیل است که گفته می‌شود بهتر است دولت و وزارت رفاه و تامین اجتماعی که متولی هستند پاسخگوی این سوالات باشند. مطمئنا هدفمندکردن یارانه‌ها برای ارتقای سطح معیشتی کل جامعه می‌باشد که این دغدغه‌ها برای سازمان ما، وزیر رفاه و دولت است که سطح معیشتی در همه افراد جامعه بخصوص در بازنشستگان افزایش پیدا کند.

بعد از انقلاب در راستای ارتقای جایگاه اجتماعی بازنشستگان، ارتقای سطح معیشتی و پایداری سطح حقوقشان قدم‌های مثبتی برداشته شده است و سازمان بازنشستگی، هم در مورد مسائل اقتصادی و هم رفاهی و معیشتی و بیمه بازنشستگان سهم بسزایی داشته است‌ که اگر یکایک آنها را در نظر بگیریم بحث خانه‌های مهر، سفرهای زیارتی بازنشستگان( که امسال برای هر کدام مبلغ 130‌هزار تومان شده است که هر بازنشسته با همراهش برود اعتباری که برایشان در نظر گرفته شده است 260 هزار تومان می‌باشد.

ما این ادعا را نداریم که رقم بالایی است اما اعتباری است که دولت توانسته و کمک کرده است)‌ ما نیز به نوبه خود تلاش می‌کنیم به سمتی برویم که اعتبارات بودجه‌ای‌مان افزایش پیداکند. تا بتوانیم طرح‌ها و اعتبارات خوبی برای بازنشستگانمان داشته باشیم.

بازنشستگان می‌توانند به سایت www.cspf.ir مراجعه و به دریافت کارت اقدام کنند.

در کنار این کارت‌ها ما سفرکارت را داریم. اگر ما تمام خدماتی که ارائه شده را در یک کارت به نام کارت منزلت قرار دهیم، بهتر است.

شرکت ایرانگردی ـ جهانگردی متولی سفرکارت‌هایی است که هم دولت و هم دستگاه‌ها این کارت‌ها را شارژ می‌کنند؛ اما اگر هیچ‌کدام از این دو این کار را نکردند، خود بازنشستگان با شارژ این سفرکارت می‌توانند تا سقف 10 درصد از هتل‌های جهانگردی ـ ایرانگردی را استفاده کنند.

این در حالی است که هم‌اکنون بیش از 560 هزار نفر دارای کارت منزلت و بیش از 900 هزار نفر دارای سفرکارت می‌باشند.

ما باید به سمتی برویم که تمام خدمات قابل ارائه به بازنشستگان را در حوزه‌های مختلف رفاهی، اجتماعی، حمایتی و خدماتی در قالب یک کارت منزلت متمرکز کنیم، هرچند ظرفیت‌های این خدمات متفاوت است، به دلیل این که متولی‌های متعددی در این زمینه وجود دارند.

پوران محمدی ‌/‌ گروه جامعه