پرش سه‌گام به سوی اینترنت

در مسیر رشد وسایل ارتباطی و تغییر شکل نوع ارتباط انسان‌ها، عواملی تسهیل‌کننده و عواملی مختل‌کننده این روند بوده‌اند که برخی از آنها همچنان به قوت خود باقی مانده‌اند.

هزینه‌ها، قوانین کشورها و محدودیت‌های هر فناوری از جمله موانع این رشد و پیشرفت بوده‌اند.

برای نمونه، روزگاری در آلمان یا حتی ایران داشتن رادیو به منزله جاسوسی و محاکمه در دادگاه نظامی، پیامد آن بود. هزینه بالای خرید تلویزیون هم یکی از اصلی‌ترین موانع در رشد سریع تلویزیون در اوایل اختراع و بهره‌برداری از آن بود.

محدودیت‌های فناوری مانند عدم توانایی پوشش‌دهی آنتن‌های مخابراتی و عدم تطابق فناوری‌های مخابراتی برای ارائه برخی سرویس‌ها نیز امروزه مشاهده می‌شوند.

در هر صورت، عامل قیمت و کیفیت یکی از عوامل اصلی در گسترش یا عدم گسترش فناوری‌های ارتباطی در جوامع است. در ادامه زیرساخت‌های ارتباطی 2 موضوع قیمت و کیفیت یکی از اصلی‌ترین راه‌های ارتباطی دنیای امروز یعنی اینترنت را بررسی خواهیم کرد.

پیش از بررسی میزان هزینه‌ای که برای دسترسی به اینترنت می‌توان پرداخت، بهتر است نگاهی داشته باشیم به فناوری‌هایی که می‌توان اینترنت را از طریق آنها به محل کار یا زندگی آورد.

فناوری‌های زیادی امروزه به طور مستقیم یا غیرمستقیم اینترنت را به خانه ما می‌آورند که به دلایلی برخی از آنها برای کاربر خانگی صرفه اقتصادی ندارد. تعدادی هم برای دسترسی با پهنای باند بالا هستند که کاربردهای تجاری دارند. در این بخش سعی می‌کنیم فناوری‌های عمومی‌تر و قابل دسترس برای عموم مردم را بررسی کنیم.

واسطه یا ابزار (device) ارتباط با اینترنت به مجموعه فناوری، رسانه و امکاناتی گفته می‌شود که برای دستیابی به یک اتصال اینترنتی مورد نیاز است.

DSL مخفف عبارت Digital Subscriber Line است. این فناوری در لایه دسترسی برای ایجاد ارتباط بین یک مرکز توزیع‌کننده اینترنت مانندPAP یا ISP و کاربر است. این فناوری بر پایه یک اصل در بین خطوط انتقال فعالیت می‌کند که مختصری از آن به شرح زیر است.

DSL چگونه کار می‌کند؟ این فناوری بر پایه این اصل کار می‌کند که خطوط کنونی که برای انتقال مکالمه از آنها استفاده می‌شود، از تمام پهنای باند یک کابل مسی استفاده نمی‌کنند. این طور در نظر بگیرید که یک کابل مسی مانند یک اتوبان 250 بانده است و مقدار حجم اطلاعات تبادل شده در یک مکالمه تنها از یک باند این اتوبان استفاده می‌کند و باندهای دیگر بی استفاده می‌مانند. حتی زمانی که با خطوط دایل‌آپ به اینترنت متصل می‌شوید نیز از همین پهنای باند استفاده می‌کنید و به دلیل استفاده از فرکانس مورد استفاده مکالمه، دیگر نمی‌توانید از خط تلفن در زمان اتصال به اینترنت بهره‌برداری کنید.

در این شرایط شرکت‌های انتقال دهنده اینترنت با ایجاد یک ارتباط اختصاصی با مراکز مخابرات محلی از همان کابلی که تا منزل یا دفتر کار شما آمده، استفاده و انتقال سیگنال‌های اینترنت را در فرکانسی متفاوت از مکالمه برای شما فراهم می‌کنند. البته برای این کار نیاز به یک دستگاه تفکیک سیگنال است که در اصطلاح به آن مودم دی اس ال می‌گویند، اما از دیدگاه فنی این دستگاه واقعا مودم نیست. در هر حال این فناوری پهنای باندی حدود 8 مگابیت برثانیه را با ابزار امروزی در اختیار کاربر قرار می‌دهد که بسته به فاصله میان مرکز مخابراتی و کاربر این میزان متفاوت خواهد بود.

این فناوری در 2 نوع ارائه می‌شود: نوع متوازن (symmetric) که میزان دریافت و ارسال با هم برابر است و نوع نامتوازن (asymmetric) که میزان دریافت و ارسال همسان نیست. نوع نامتوازن شهرت بیشتری دارد و برای همین این فناوری را بیشتر با نام ADSL می‌شناسند.

دسترسی به اینترنت به صورت بی‌سیم با 3 روش عمده صورت می‌گیرد:

این روش از حدود 10 سال پیش در دنیا عرضه شده، اما از حدود 5 سال پیش به صورت تجاری در بیشتر نقاط گسترش یافته است. WiMax سرنام عبارات Worldwide Interoperability for Microwave Access است که به عنوان راه‌حلى براى دسترسى به شبکه جهانی از طریق امواج مایکروویو به شمار می‌رود و امروزه به پرطرفدارترین فناوری ارتباطی شهری تبدیل شده است.

دامنه فرکانسی این فناوری از 2 تا 66گیگاهرتز متغیر و پهنای باند آن به ازای هر فرستنده از 5/1 تا 20مگاهرتز است که نرخ تبادل اطلاعات آن را تا 70Mbps ‌می‌رساند که باز هم قابل ارتقاست.

برد دامنه تحت پوشش این شبکه محدوده‌ای به شعاع 80 کیلومتر است که می‌تواند یک شهر بزرگ با چند آنتن معدود را پوشش دهد.

به اشتراک‌گذاری بی‌سیم با سیستم وای فای امکان‌پذیر است، هرچند ممکن است با سیستم‌های محلی شخصی اشتباه گرفته شود. در صورتی که مشترک از خطوط اینترنت پرسرعت بهره‌مند باشد، می‌تواند با استفاده از وسیله دسترسی بی‌سیم در محیطی محدود (چند متر) از شبکه بی‌سیم استفاده کند که این شبکه‌ها را WLAN می‌خوانند.

شبکه بی‌سیم Wi-Fi مشکلات شبکه‌های ثابت را ندارد، اما برای مجموعه‌های بزرگ قابل استفاده نیست چون برد آن محدود و نهایتا برای ارتباط چند ساختمان مجاور مناسب است. پرسرعت‌ترین اتصال وای فای در شرایط مطلوب، دیتا را با سرعت 54 مگابیت بر ثانیه انتقال می‌دهد. اما وایمکس توانایی انتقال اطلاعات با سرعت 80 مگابیت بر ثانیه را دارد. حتی اگر 80 مگابیت بر ثانیه میان ده‌ها اداره و صدها کاربر خانگی تقسیم شود، در نهایت سرعت انتقال اطلاعات به وسیله وایمکس برای هر کاربر به اندازه سرعت انتقال اطلاعات به وسیله Cable Modem است.

البته بیشترین تفاوت میان وای‌فای و وایمکس سرعت نیست، بلکه برد این شبکه‌هاست. تکنولوژی‌های جانبی این امکان را برای ارائه دهندگان سرویس وایمکس فراهم می‌کند که نرخ تبادل داده را تا چند برابر بالا برده و با به اشتراک‌گذاری خطوط استفاده از تکنیک‌های مدولاسیون، این خطوط را به صورت بسیار پایدار به مشترکان ارائه می‌دهند.

شکی نیست که با فرسودگی شبکه‌های کابلی و نامطمئن شدن آنها، ناگزیر توسعه به سمت فناوری جدید می‌رود که این به معنای استفاده از نسل سوم و چهارم تلفن همراه و وایمکس در سراسر جهان است.

نوع سوم دسترسی نیز اینترنت بر بستر موبایل است که در نسل دوم GPRS، نسل 75/2 EDGE ، نسل سوم UMTS و در نسل چهارمLTE نامیده می‌شود.

اینترنت روی موبایل به سیمکارت وابسته است و به محیط ارتباطی ندارد و به عنوان شبکه مستقل به شمار می‌رود، بنابراین می‌تواند بستر بسیار خوبی برای کاربردهای شخصی باشد. تمرکز سازندگان تلفن همراه نیز بر همین بستر است تا با استفاده بیشتر، امکان کاربردی کردن دسترسی به شبکه را محقق کنند و از این راه خدمات بیشتری ارائه دهند.

پهنای باند اینترنت روی موبایل یا GPRS (مخفف General Packet Radio Service) در نسل دوم موبایل‌ها با سرعت بین 2 تا 170 کیلوبیت بر ثانیه ارائه شد که البته در عمل kb/s 6/9 بوده است و در صورت استفاده از HSCSD تا 40 کیلوبیت نیز افزایش می‌یابد. در نسل 75/2 این سرعت بین 100 تا 400 کیلوبیت و در نسل سوم، سرعت بین 2 تا 10 مگابیت بر ثانیه است که این کیفیت به نوع شبکه و شرایط محیط بستگی دارد.

نوع انتقال اطلاعات در هر نسل قابلیت‌هایی دارد تا بتوان سرعت اینترنت آن را افزایش داد و با مدیریت بسته‌ها از این خدمات استفاده بهینه کرد.

نکته: اینترن ت روی بستر موبایل می‌تواند درگاه خوبی برای ارائه خدمات عمومی ‌نیز باشد.

در این نشانی‌ها اطلاعات بسیار کاملی از انواع زیرساخت‌های رایج اینترنت عمومی ‌موجود است: