در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
به
5/2 سال پیش بازمیگردیم، زمانی که برای نخستینبار اسکلت مرد آهنین XOS رونمایی شد. رونمایی تاریخی از این اسکلت با هیجان خاصی همراه بود. بسیاری از کارشناسان و منتقدان علمی این رویداد را یکی از تاریخیترین تحولات علمی عصر حاضر عنوان کردهاند. نکته مهمی که درباره این رویداد مطرح شده است به واقعیت تبدیل شدن یکی از ایدههای قدیمی داستانی علمی و تخیلی بوده است: انسانی که با یاری گرفتن از اسکلت فلزی و یک سری مفاصل و بازوهای مکانیکی قابلیت انجام کارهای خارقالعاده را داشته باشد. چنین انسانی در موارد بسیار متنوعی از میادین جنگ گرفته تا پروژههای سنگین و طاقتفرسای ساختمانسازی و پلسازی به کار گرفته خواهد شد.نسل اول مرد آهنین تحت عنوان Iron Man با قابلیتهای خیره کنندهای طراحی و از آن رونمایی شد با این حال از همان نخستین لحظات معرفی به دنیا به خوبی مشخص بود که این فناوری نوین با ضعفها و معایب مختلفی همراه است. بدون شک وزن قابل توجه اسکلت در زمره اصلیترین نقاط ضعف این اسکلت قرار داشت. گذشته از آن برای به حرکت در آمدن بخشهای مختلف سازه و بخصوص عملکرد سریع مفاصل به صرف نیروی قابل توجهی نیاز بود که میتوان اکنون مدعی شد بخش قابل توجهی از این معایب در نسخه جدید مرد آهنین تحت عنوان Iron Man 2 یا XOS - 2 از میان رفته است. مقایسههای مختلفی میان XOS-2 و XOS انجام شده که همگی نشان میدهند نسخه جدیدتر نهتنها وزن به مراتب کمتری دارد بلکه انرژی کمتری نیز در حین انجام حرکات مختلف آن صرف میشود. همچنین با ابتکار عملهایی که در قسمتهای مختلف آن انجام شده است، ماهیچههای مکانیکی کمتری برای گرفتن و جابهجایی اشیاء گوناگون به کار گرفته میشوند.
محققان اصلاحاتی که در بدنه XOS-2 انجام شده است را موفقیتی بزرگ برای پروژه مرد آهنین میدانند و آن را گامی بلند به سوی تحقق ایده انسان آهنین توصیف کردهاند. یکی دیگر از مهمترین به روزرسانیهایی که در این پروژه صورت گرفته است اصلاح نسبت وزن واقعی اجسام و وزنی است که کاربر با استفاده از این اسکلت فوق مدرن آن را تجربه میکند. در فناوری XOS ابتدایی این نسبت 6 به یک بوده است یعنی کاربری که با استفاده از اسکلت XOS جسمی را جابهجا میکرد وزن آن را 6 برابر کمتر احساس میکرد، اما در پروژه XOS-2 این نسبت به طرز خیرهکنندهای بهبود یافته است. آزمایشات مختلف نسبت 17 به یک را در این خصوص به ثبت رساندهاند. از این رو کاربری که مجهز به این پوشش فوق مدرن است وزن جسم 170 کیلوگرمی را در دستان خود تنها حدود 17 کیلوگرم احساس میکند!
صرفهجویی چشمگیر در مصرف انرژی
بدون شک هر فناوری نوینی که ارائه میشود با صرف انرژی همراه است. در این میان محققان تلاش میکنند تا به کمترین میزان مصرف انرژی برای آن دست پیدا کنند. XOS-2 نیز از این قاعده مستثنی نیست. در این نسخه به روز شده تا 50 درصد انرژی کمتری مصرف میشود که در کنار فاکتور وزن میتوان از آن به عنوان اصلیترین به روزرسانی یاد کرد. مقایسهای میان این دو نسخه نشان میدهد که مدل جدیدتر تا 10 درصد وزن کمتری دارد. اکنون اسکلت XOS-2 حدود 88 کیلوگرم وزن دارد. این وزن گرچه هنوز هم تا حدودی قابل توجه به نظر میرسد، اما میتوان نسبت به کاسته شدن از آن در آینده همچنان امیدوار بود.
محققان بر این باورند حتی اگر قرار باشد این اسکلت با همین وزن فعلی نیز مورد استفاده قرار گیرد میتوان از آن در موارد مختلف نظامی و سازهسازی استفاده کرد. سربازی که به این اسکلت کمکی مجهز میشود میتواند تجهیزات نظامی قابلتوجهی را با خود حمل کند. گذشته از آن در صورت بروز هرگونه حادثهای برای نیروهای خودی، چنین سربازی میتواند یکی از نیروهای زخمی را به راحتی بر دوش خود سوار کرده و به نقطه امنی منتقل سازد. در حقیقت در این نوع کاربرد میتوان XOS-2 را به یک نوع خودروی مخصوص حمل و نقل بارهای سبک نیز تشبیه کرد. سرباز میتواند سلاحهای سنگین، مواد منفجره و حتی تجهیزات مختلف کمکهای اولیه را تا مسافت قابل توجهی آن هم بدون اینکه کوچکترین نشانههایی از خستگی در بدنش مشخص شود حمل کند. استفاده از این فناوری در امور سازه سازی نیز کاربرد وسیعی خواهد داشت. مهندسان میتوانند از این اسکلت برای تجهیز نیروهای کارگر متخصص در مواردی نظیر پلسازی و آسمانخراشسازی و هر نوع پروژه سازهسازی که عمدتا به دقت زیاد نیاز داشته و کارگران مجبورند قطعات سنگینی را حمل کنند استفاده کنند. افزایش دقت و سرعت در کار موجب میشود تا کارگران مجهز به این اسکلت در طول روز بدون خستگی مفرط پروژههای ساختمانی را به سرعت به جلو ببرند. بررسیها نشان میدهند هر کارگری که به این اسکلت فوق مدرن مجهز باشد میتواند به اندازه دو تا سه کارگر ساده کارایی داشته باشد. محققانی که در این پروژه حضور داشتهاند خود چندینبار استفاده از این اسکلت را تجربه کرده و معتقدند در حین انجام کارهای مختلف و بخصوص سنگین بدنی وزن بسیار کمی را تجربه میکنند. آنها وزن این سازه را نیز با وزن یک ژاکت زمستانی قابل قیاس میدانند.
پروژه XOS-2 هنوز در مراحل آزمایشگاهی قرار دارد و گرچه کاربردهای متنوع آن به خوبی مشخص شده است، اما هنوز درخصوص تامین منابع مالی مورد نیاز برای به تولید انبوه رسیدن آن ابهامات زیادی وجود دارد.
این پروژه سالانه بین 4 تا 8 میلیون دلار از مرکز تحقیقاتی ـ نظامی DARPA بودجه دریافت میکند که برای موفقیت نهایی طرح کافی نیست و هنوز درخصوص اختصاص بودجههای بیشتر از سایر مراکز موافقتی صورت نگرفته است. با این حال به نظر میرسد این پروژه در ردیف آن دسته از پروژههای فوق مدرنی قرار دارد که محکوم به حرکت به جلو و رسیدن به اهداف از پیش تعیین شده باشد.
XOS-2 نمود بارزی از موفقیت دانشمندان در تبدیل ایدههای خلاقانه به واقعیت عینی و قابل لمس است. البته گرچه به نظر میرسد تا موفقیت نهایی پروژه فاصله زیادی وجود داشته باشد، اما کاربردهای متنوعی که برای آن تعریف شده است دانشمندان را بر آن میدارد تا این فاصله را با استفاده از فناوریهای نوین به حداقل برسانند.
مهدی کیا
منابع: popular science
gizmode / wired
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: