بهترین تجلیل از عکاسان دفاع مقدس

عکس‌هایی مانند عکس‌های انقلاب یا دفاع مقدس به دلیل این که برشی از یک مقطع حساس و مهم تاریخی‌اند، ارزشمند می‌شوند و جزو اطلاعات و اسناد تاریخی آن دوران به شمار می‌روند و لذا توجه به این عامل، نیازمند صرف وقت و انرژی بیشتری است. متاسفانه در کشور ما کمتر به این مقوله پرداخته شده و درواقع مناسبتی با آن برخورد شده است؛ یعنی تنها سالی یکی دو بار از هنرمندانی که در حوزه‌های مختلف هنری دفاع مقدس کار کردند، یاد می‌شود، سراغ آنها می‌روند و تجلیل و تقدیری از آنها به عمل می‌آید تا سال آینده و مناسبتی دیگر که باز سراغی از این هنرمندان و آثارشان گرفته شود.

هنرمندان و عکاسان کار خودشان را انجام داده و عکس و اثر خودشان را تولید کرده‌اند، امروز دیگر نوبت متولیان امر است که با جمع‌آوری، حفظ، نگهداری و ساماندهی این آثار، هم ارزش‌های تاریخ معاصرمان را حفظ کنند و هم بهترین تجلیل و نکوداشت را از دوران پرارزش دفاع مقدس و هنرمندانی که در این عرصه کار کردند، بویژه عکاسانی که جانشان را کف دست گرفته و برای ثبت این اتفاق و حماسه بزرگ به جبهه‌ها رفتند، به عمل بیاورند که اگر این اتفاق بیفتد، درواقع کار این گروه از هنرمندان به پایان می‌رسد، چه این که نگهداری و حفظ اثر، خود یک بخش از کار و در حقیقت بخش پایانی کار است.

در حال حاضر عکس‌های بسیار ارزشمندی از دوران انقلاب و دفاع مقدس داریم که در خانه عکاسان و در گنجینه شخصی آنها نگهداری می‌شود که ممکن است به دلیل شرایط بد نگهداری، بخش عمده‌ای از این عکس‌ها و در واقع اسناد مصور تاریخی کشورمان از بین بروند، لذا خریداری، ساماندهی و حفظ این آثار بسیار ضروری می‌نماید.

متاسفانه الان حمیت جدی‌ در این زمینه مشاهده نمی‌شود؛ این را براحتی می‌شود از عکس‌ها و پوسترهایی که در مناسبت‌های مختلفی همچون هفته بسیج یا هفته دفاع مقدس در سطح شهر و روی بیلبوردهای تبلیغاتی کار می‌شود، مشاهده کرد؛ عکس‌های ضعیف و پیش‌پاافتاده‌ای که نشان‌دهنده بی‌توجهی یا کم‌توجهی به این امر است که توجهی هم اگر هست، تشریفاتی، مناسبتی و ابزاری است.

متاسفانه نتیجه منفی تبلیغات با این دست آثار بی‌کیفیت بسیار بیشتر از مزایای آن است؛ از پایین آمدن سطح سلیقه و ذائقه تصویری مردم گرفته تا ایجاد تصورات نادرست درباره جنگ و کوچک شمردن دفاع مقدس، ارزش‌هایش و هنرمندانی که در این زمینه کار کردند. البته سازمان‌هایی هستند که به ‌صورت پراکنده، کارهایی در این زمینه انجام داده‌اند؛ مثل بنیاد حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس که به نوعی متولی آن است؛ اما فعالیت آنها به‌صورت مقطعی است نه فراگیر و جامع.

در این مقطع به نظرم به یک عزم ملی، یک نگاه و کار جدی‌تر و کلان‌تر نیاز داریم. بنابراین وجود سازمانی همانند سازمان اسناد و مدارک انقلاب اسلامی اما از نوع تصویری‌اش با عنوان سازمان اسناد و مدارک مصور تاریخ معاصر انقلاب و جنگ تحمیلی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. اهمیت این اسناد شاید به مراتب بیش از اسناد مکتوبی باشد که در زمینه انقلاب و دفاع مقدس تولید و نگهداری می‌شوند.

مجتبی آقایی* / جام‌جم

*‌ عکاس جنگ و پژوهشگر هنر