به اندازه 62 سال زندگی کرده‌ام

با سفرهای زیادی که می‌روید چقدر فرصت دارید به درون خودتان سفر کنید؟

من در همه سفرهایم به درون خودم هم سفر می‌کنم. در طبیعت اگر نتوانی به درون خودت سفر کنی، نمی‌توانی طبیعت را بشناسی.

طبیعت خیلی درس‌ها به من داده است. مثل این که چه جوری زندگی کنم، چه جوری با مردم کنار بیایم و چگونه در برابر مشکلات زندگی صبر داشته باشم و مهم‌تر از همه این که چگونه به خدا نزدیک شوم.

متاسفانه مردم امروز بسیار غرق زندگی ماشینی شده‌اند و از طبیعت دور مانده‌اند. یک خرس وقتی به خواب زمستانی می‌رود، ضربان قلبش به 5 ضربه در دقیقه می‌رسد، اما طبیعت به او می‌آموزد که 3 ماه صبر کند تا بهار بیاید.

سعی می‌کنم خیلی به این موضوع فکر نکنم. چیزی که گذشته دیگر گذشته. ولی آن نوع زندگی قطعا در خاطراتم ثبت شده است.

بله بشدت. بخش زیادی از زندگی‌ام را فکر کردن به خاطراتم تشکیل می‌دهد. آنها را مانند پازل در کنار هم می‌چینم و بعد به یک چیزهای تازه‌تری می‌رسم.

یک زمانی از در بازار که وارد می‌شدی، بوی عطر چلوکباب شمشیری می‌آمد الان هم چلوکباب می‌خوریم، اما دیگر آن طعم را ندارد. آدمی گاهی از کوچک‌ترین اتفاق در زندگی‌اش لذت می‌برد. مثل پرواز یک پروانه. اما متاسفانه زندگی امروز با تمام امکاناتش دیگر لذتبخش نیست. طبیعت امروز هم دیگر مثل قدیم‌ها نیست.

بله. اما گاهی به این افراد حق می‌دهم و گاهی هم خنده‌‌ام می‌گیرد. اگر فقط 2 هفته مثل من زندگی کنند، شاید دیگر دلشان نخواهد به جای من باشند. من به خاطر حرفه‌ام مجبور شدم کل کانادا را یکماهه زیر پا بگذارم و بلافاصله که به ایران برگشتم، به زنجان رفتم.

طبیعتا اگر بگویم خیر، دروغ گفته‌ام. ولی سعی می‌کنم دچار چمبره روزمرگی نشوم.

نمی‌توانم انتخاب کنم. چون طبیعت ایران بسیار زیباست. ولی می‌توانم بگویم کامل‌‌ترین طبیعت ایران را در شاهرود می‌توانیم ببینیم. کویر، کوه، دریاچه و ... در کنار هم بخوبی دیده می‌شوند.

بله. بسیار زیاد. آنقدر آبدار و خنک است که حد ندارد.

تا زمانی که از چیزی درست استفاده کنی به نوعی در وجودت و در جایی به یادگار می‌ماند.

بله. نمی‌توانیم بگوییم این‌طور نیست اما لطمه خواهد خورد، چراکه علاقه‌ای از طرف مدیران ما وجود ندارد. البته کارهایی دارد می‌شود اما کافی نیست. ضمن این که ما خودمان هم مقصر هستیم. چرا باید روی آثار باستانی یادگاری بنویسیم یا جنگل را به آتش بکشیم. اگر می‌خواهیم برای نسل آینده طبیعت و آثار باستانی باقی بماند، باید خودمان هم مواظب باشیم.

در کنار کوروش بزرگ، عباس میرزا و لطفعلی‌خان زند.

علاقه زیادی به تاریخ دارم و در کنار آن حقوق، طب و روان‌شناسی را هم مطالعه می‌کنم و از هر کدام چیزهایی را آموخته‌ام. مثلا می‌توانم جان یک نفر را در مواقع اضطراری نجات دهم.

62 سال.

خدا را شکر همه 62 سال را خوب زندگی کرده‌ام.

بله. مادر من چند سال پیش فوت کرد. او زن مدیر و باقدرتی بود. چون به هر حال زن خان بود و قدرت خاصی داشت.

بله. مقررات خاصی داشتیم ولی من گاهی از انجام آنها طفره می‌رفتم، مثلا یادم است که نمی‌توانستیم با افراد تهیدست نشست و برخاست کنیم، اما من در مدرسه با یکی از بچه‌هایی که پدرش حلبی‌ساز بود، دوست شدم و بعدها فهمیدم که مادرم هم دورادور به آنها کمک می‌کرده است. اسم دوستم جواد بود. او نقاشی را به من آموخت. البته مادرم ابتدا مخالف این دوستی بود، اما بعد جواد را به عنوان دوستم پذیرفت.

بله. مثلا این که ما هیچ وقت عادت نداریم یکدیگر را ببوسیم. حتی وقتی که از سفر برمی‌گردیم. من به یاد ندارم پدر یا مادرم مرا بوسیده باشند. هر موقع هم که از سفر برمی‌گشتم، پدرم می‌گفت از شکار چه خبر.

شاهسون‌ها آش دوغ مخصوصی دارند. کیک را هم یک جوری درست می‌کنند که من جای دیگری ندیده‌ام. آن را در کره، شکر و دارچین می‌پزند. یک پلویی هم درست می‌کردیم به نام چوک که با شیر، کشمش و خرما تهیه می‌شد و بعد آن را با نیمرو یا گوشت می‌خوردیم. یادم است که ما اصولا مرغ را آدم حساب نمی‌کردیم. (می‌خندد)‌

سعی می‌کنم خیلی استفاده نکنم و آشپزی کردن را هم بخوبی می‌دانم. مثلا چند وقت پیش کشک و بادمجانی برای خودم درست کردم که نگو و نپرس!

خاطرات او را 3 بار خوانده‌ام. اصولا یکی از سرگرمی‌های من خواندن سفرنامه است، اما یک فرقی بین ما شرقی‌ها و غربی‌‌ها وجود دارد.

ما وقتی سفر می‌کنیم در حین لذت بردن از طبیعت به درون خودمان هم سفر می‌کنیم. ولی غربی‌ها این طور نیستند و فقط محو طبیعت بیرون می‌شوند.

تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز. ببینید فراموشکاری چیز بدی نیست. مثل درد است. تا دندان درد نگیری،‌ متوجه نمی‌شوی که دندانت خراب شده،‌ فراموشی هم خوب است، اما نه به معنی غفلت، چرا که فراموشی گاهی امکان شارژ شدن دوباره را به تو می‌‌دهد.

بسیار زیاد ـ اصلا کسی که به طبیعت برود ولی حواس پنجگانه‌اش کار نکند از طبیعت چیزی نفهمیده است. وقتی تو صدای بلبل را می‌شنوی او کاملا حس می‌کند. به هر حال موسیقی طبیعت را خیلی شنیدم ولی لزوما این موسیقی در آواز یک بلبل یا چهچهه او نیست، یک موقع می‌تواند در خش‌خش برگ‌ها باشد.

دوش مرغی به صبح می‌نالید

عقل و صبرم ببرد و طاقت و هوش

یکی از دوستان مخلص را

مگر آواز من رسید به گوش

گفت باور نداشتم که تو را

بانگ مرغی چنین کند مدهوش

گفتمش فرق آدمیت نیست

مرغ تسبیح‌خوان و من خاموش

بله. در گوشه و کناره‌های ایران و جهان مکان‌هایی باقی مانده است که حتما برنامه‌ریزی می‌کنم و می‌روم. البته اگر عمری باقی بماند.

هیچ‌سفری آخر ندارد برای این که شما پس از مرگ هم سفر دیگری را آغاز می‌کنید.

یک جایی نشسته‌ام و یک منظره بزرگ و زیبا رو به رویم است. ضمن این که درون را می‌بینم به جزییات هم دقت دارم. آسمانی پر از ابر و افق.

در شاهرود این نوع تصاویر زیاد وجود دارد. برای همین هم وصیت کردم مرا آنجا دفن کنند.