سلام ما را به سارس برسانید!

چند روزی بیشتر از پایان سال 2003 میلادی نگذشته است. اگر به پشت سر خود نگاهی بیندازیم و به سیر علم در این سال توجه کنیم ، می بینیم سال 2003 شاهد پیشرفت های فراوانی درطب و سلامتی بوده است.
کد خبر: ۳۴۹۴۳
محققان پیوسته روی روشهای درمانی موثرتری درخصوص سرطان ، آلزایمر، چاقی ، سکته های مغزی و... تحقیقات مفصلی انجام می دهند.
آنها همچنین توانسته اند ایده های جدید هیجان انگیزی را درخصوص بیولوژی افسردگی به دست آورند، اما هنوز نتوانسته اند این ایده ها را به ساخت داروهای مناسب تبدیل کنند.
آنچه در سال 2003 در علم پزشکی واضح و آشکار بود، این است که بزرگترین تلاشهای پزشکی در اغلب اوقات به روشهای تکنیکی نمی انجامد.
مثلا مرض چاقی که یکی از بزرگترین بحران هایی است که جهان با آن روبه رو شده ، می تواند یک بیماری باشد که درمان آن نیازی به نسل جدیدی از داروها ندارد، بلکه فرد مبتلا باید شیوه زندگی خود را تغییر دهد و سالم تر زندگی کند.

چگونه از یک اپیدمی بزرگ دیگر جلوگیری کنیم؛

سال گذشته ویروسی در پکن و هنگ کنگ رواج یافت که سبب یک سندرم تنفسی بسیار جدی و حاد یا همان سارس معروف شد. این ویروس توانست از طریق هوا به حومه این شهرها هم سرایت کند.
از 774 نفری که به دلیل سارس جان خود را از دست دادند، سه چهارم آنها در سرزمین چین زندگی می کردند. بنابراین محققان چینی تحقیقات بسیار وسیعی در این زمینه انجام دادند و می توان گفت که در حال حاضر از آمادگی خیلی بهتری نسبت به 6 ماه گذشته در برابر سارس برخوردار هستند.
آنها معتقدند مهمترین اقدام در حال حاضر تمرکز تحقیقات برای جلوگیری از شیوع مجدد سارس است و شاید بهترین روش در این خصوص ساخت واکسن باشد.
یک کمپانی چینی ادعا می کند که توانسته است نوعی واکسن را که روی میمون ها بخوبی عمل کرده است بسازد و قصد دارد بزودی آزمایش های بالینی را هم روی انسان انجام دهد. بسیاری از منابع موثق معتقدند بازگشت سارس در زمستان امسال تقریبا اجتناب ناپذیر است.

تجویز قرصی به نام پلی پیل

یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در جوامع ، امراض قلبی است. به طوری که نیمی از جمعیت بریتانیا از این بیماری رنج می برند.
در این سال با ساختن قرصی به نام پلی پیل نویدی به این افراد داده شد. این قرص متشکل از 6 قرص مجزاست که افرادی با این بیماری مجبور به استفاده از آنها هستند.
استاتین برای کاهش کلسترول خون ، 3 داروی متفاوت برای کاهش فشارخون ، آسپیرین برای جلوگیری از لخته شدن خون و اسیدفولیک برای کاهش مقادیر هوموسیستئین که یکی از فاکتورهای خطر بیماری های قلبی است ، از عوامل تشکیل دهنده این قرص هستند.
چیزی که در این باره جالب بود، ایده تجویز این قرص به تمامی اشخاص بالای 55 سال است که با مخالفت عده ای از پزشکان روبه رو شد.
مخالفان معتقد بودند حتی آسپرین هم می تواند اثر کشندگی داشته باشد یا این که عوارضی از قبیل خونریزی های معده را ایجاد کند و علاوه بر این مسائل شاید تجویز این قرص برای تمامی افراد، زیاد هم کار عاقلانه ای نباشد.
زیرا ممکن است افرادی که شانس ابتلای آنها به امراض قلبی خیلی پایین است از اثرات جانبی این قرصها رنج ببرند و در ضمن بیمارانی هم که باید به آنها توجه و رسیدگی بیشتری شود ممکن است با مصرف این قرص کمتر درمان شوند.
همچنین در دسترس بودن چنین قرصهایی ممکن است افراد را از ایجاد تغییرات سالم در زندگی خود از قبیل کاهش وزن و یا ترک سیگار بازدارد.
به هر حال قرار است بزودی آزمایش های بالینی این قرص انجام گیرد.

وقتی بدن به خودش حمله می کند

سیستم ایمنی بدن به قدری دقیق است که می تواند بین مهاجمان خطرناکی از قبیل ویروس ها و چیزهای بی خطری از قبیل غذاها تفاوت قائل شود و می داند که چه وقتی سلولهای بدن سرطانی شده و باید حذف شوند؛ اما گاهی اوقات سیستم ایمنی بدن دچار انحراف می شود و اشتباه می کند و در این هنگام است که به بافتهای سالم صدمه می زند و می تواند هر یک از 80 بیماری خود ایمنی بدن از قبیل لوپوس یا آرتریت روماتوئید را ایجاد کند.
در واقع این امراض بهایی هستند که بدن ما برای چنین سیستمی که خیلی دقیق و دینامیک است می پردازد.
وقتی در اواسط دهه 1980 دو متخصص ایمنی شناسی و روماتولوژی سوالی را مطرح کردند، با تمسخر پزشکان دیگر روبه رو شدند.
سوال آنها این بود که آیا ما باید خودمان را به درمان علایم این بیماری ها محدود کنیم یا این که باید به درمان سیستم ایمنی بدن بپردازیم؛
همین پرسش بود که در نهایت منجر به کشف 3 دارو برای درمان آرتریت روماتوئید شد و جایزه تحقیقات پزشکی «لاسکر» به این 2 محقق با نامهای ماینی و فلدمن اهدا شد.

چاره ای که ممکن است خیلی هم خطرناک باشد

اوایل سال 2002 بود که متخصصان هورمون درمانی تصمیم گرفتند از تجویز هورمون های استروژن و پروژسترون برای زنان یائسه خودداری کنند، زیرا شواهدی در دست بود که این درمان منجر به افزایش خطر حمله قلبی و لخته خون می شود و علاوه بر این ممکن است منجر به افزایش ریسک ابتلا به سرطان سینه شود.
هر چه زمان بیشتری می گذرد، اخبار بدتری هم منتشر می شود. مثلا مشخص شده است خطر بیماری های قلبی در طول اولین سال استفاده از هورمون ها تا 80 درصد افزایش می یابد.
همچنین تمامی زنانی که فکر می کردند با مصرف این هورمون ها جوانی به آنها بازگردانده می شود، سردرگم شده و بسیاری از آنها مصرف این قرصها را کنار گذاشته اند.

brain2


مغزی که در تاریکی فرو می رود

در این سال امیدی تازه به بیماران آلزایمری داده شد. این امید کشف دارویی جدید است که در واقع ترکیبی از دو دارو با نامهای آریسپت (Aricept) و ممانتین (memantine) بوده و می تواند بیماری را متوقف نماید و فرد را به تثبیت برساند.
تا قبل از این کشف ، 12 میلیون نفر در سراسر جهان به آلزایمر مبتلا شده بودند و تخمین زده می شد این رقم تا سال 2050 به 45 میلیون نفر هم برسد؛ اما دانشمندان با کشف این دارو به آینده این افراد خوشبین شده اند.
آریسپت سطوح پایین مواد شیمیایی کلیدی مغز را که در حافظه دخالت دارند افزایش می دهد و ممانتین هم نرون ها را از تحریک شدن بیش از اندازه حفاظت می کند؛ اما این داروها به تنهایی نمی توانند بیماری را متوقف کنند.
براساس یک مطالعه که تابستان سال 2003 انجام گرفت ، می توان بسادگی به هر کسی که از گسترش آلزایمر نگران است ، توصیه کرد که از وزن اضافی خود بکاهد.
شاید دلیل این هم این باشد که چاقی مفرط مهمترین عامل برای ابتلا به دیابت است و دیابت هم خطر آلزایمر را دو برابر می کند.
علاوه بر این باید توجه کرد که به محض ظهور علایم بیماری آلزایمر را درمان کرد، زیرا صبر کردن برای یک بیماری آلزایمری مثل صبر کردن برای درمان حمله قلبی است ، وقتی حمله آغاز شده باشد.

موج جدیدی از داروهای ضدافسردگی

باوجود این که داروهای ضدافسردگی کمک فراوانی به بیماران می کنند، اما بازهم کمتر از یک سوم این افراد بهبود می یابند.
دلیل این امر هم واضح است ، زیرا دلایل بروز افسردگی هنوز بخوبی شناخته نشده اند. اما علم با سرعت زیادی تغییر می کند و محققان هم به بینش جدیدی درباره بیولوژی افسردگی دست یافته اند.
بر طبق مدل جدیدی که برای این بیماری مشخص شده است ، افسردگی نه به دلیل عدم تعادل شیمیایی ، بلکه به دلیل اتصالات عصبی ناسالم در منطقه ای از مغز که احساسات ما را می سازد، به وجود می آید.
اگر این موضوع راست باشد، پس هدف واقعی درمان نمی تواند تغییر دادن شیمی مغز باشد، بلکه باید ترمیم این منطقه از مغز در دستور کار قرار گیرد و باید به دنبال کشف داروهایی بود که بتوانند این مساله را برطرف کنند.
به هر حال ایده های جدیدی که در این زمینه ظهور کرده اند، می توانند بزودی روشهای بهتر و کارآمدتری را برای کوک کردن تنها اندام احساسی ما، یعنی مغز ارائه دهند.

سرطان

محققان سرطان خیلی سمج هستند. شاید هم آمار آنها را سمج ساخته باشد. آماری که بیان می کند بیش از 16 هزار نفر در هر روز بر اثر سرطان جان خود را از دست می دهند. آنها دشمن خود را می شناسند.
یک بیماری موذی که به هر اندامی در بدن حمله می کند و آنها می دانند که باید به فکر درمان های جدید باشند. دهها سال پزشکان به شیمی درمانی های رایج برای مسموم کردن سلول های سرطانی اتکا داشتند.
اگرچه این درمان بسیاری از زندگی ها را نجات داده است ، اما از آنجا که این مواد به سلولهای سالم هم حمله می کنند، ممکن است بیماران به دلیل اثرات سمی جان خود را از دست بدهند و یا این که بیمار به درمان مقاوم شود. اما امروزه پزشکان دریافته اند که سرطان چگونه کار می کند. بنابراین بیماران هم از مزایای یک انقلاب در تومورشناسی بهره خواهند برد.
این انقلاب کشف داروهای هدف دار است که روی خصوصیات ملکولی سلولهای سرطانی جا می گیرند و بافت سالم را نسبتا بدون صدمه رساندن ترک می کنند. این داروها راههای ارتباطی مختلف را در شبکه بزرگ ملکولی که سبب زنده ماندن سرطان می شوند، قطع می کنند و به این ترتیب خون رسانی به تومور قطع می شود.
البته این داروها هنوز بسیار گران قیمت هستند و ممکن است اثرات جانبی داشته باشند.

تلاش برای نجات مغزهای سکته زده

از سال 1996 تا به حال تنها داروی برطرف کننده لخته خون در مغز، دارویی با نام TPA بود که گاهی اوقات می توانست بسیار روش خوبی باشد، اما این دارو فقط وقتی می تواند موثر باشد که بیشتر از 3 ساعت از شروع سکته نگذشته باشد، اما بازهم عوارض این دارو بسیار خطرناک است و حتی ممکن است سبب خونریزی های خطرناکی شود.
سکته مغزی هر ساله 5 میلیون نفر را در سراسر جهان می کشد و عامل اصلی ناتوانایی های طولانی مدت در زندگی است.
امروزه محققان توانسته اند روشهای جدیدی را برای درمان سکته مغزی بیابند. تا همین اواخر حتی کسی رویای درآوردن مکانیکی لخته را هم از مغز افراد در سر نداشت ، اما محققان در حال حاضر امیدهای فراوانی برای این کار دارند، زیرا توانسته اند به کمک وسیله ای به نام MERCI لخته خون را به صورت مکانیکی خارج کنند و علاوه بر این می توان تا 8 ساعت پس از وقوع سکته هم از آن استفاده کرد و خونریزی های مربوط به دارو را هم ندارد.

خلاص شدن از شر وزن اضافی:

بسیاری معتقدند 300میلیون نفری که در سر تا سر جهان از اضافه وزن رنج می برند، در حقیقت مبتلا به یک بیماری طولانی مدت که سخت هم درمان می شود، شده اند.
نسبت دیابتی های مربوط به چاقی هم مدام در حال افزایش است. پیش بینی شده است تا سال 2030 تعداد این دسته افراد دیابتی دو برابر شده و به 370 میلیون نفر هم برسد.
بنابراین محققان به فکر ساخت قرصی افتاده اند که افراد چاق را لاغر کند. این قرصها که اخیرا با آنها موافقت شده است و برای کاهش وزن طولانی مدت به کار می روند «مریدیا» و «زنیکال» نام دارند که اولی روی شیمی مغز کار کرده و اشتها را کنترل می کند و دومی هم از جذب چربی در بدن جلوگیری می کند.
به هر حال اثرات جانبی این قرصها هم زیاد است و سبب افزایش ضربان قلب و اسهال می شوند. در حال حاضر دانشمندان مشغول مطالعه روی اثر متقابل و پیچیده هورمون ها، پپتیدها و ژنتیک فرد هستند که تصور می شود برای کنترل گرسنگی و سیری به کار می روند و در نهایت منجر به کاهش وزن می شوند.
گاهی اوقات هم به وسیله جراحی ، ظرفیت شکم بیمار را کاهش می دهند که این هم خیلی خطرناک است ، زیرا تحقیقات جدید نشان می دهند بیش از 10 درصد چنین افرادی دچار مشکلات جدی از قبیل لخته شدن خون و خونریزی های داخلی می شوند.
یک جراح ایتالیایی هم روش بهتری برای کاهش وزن یافته است. او توصیه می کند یک محرک در شکم کاشته شود که شوکهای منظم الکتریکی را به شکم بفرستد و به این ترتیب ماهیچه ها شل می شوند یا این که ارتباطات پیچیده هورمونی بین شکم و مغز متوقف می شود.

فریبا فرهادیان
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها