بیش از 140 رشته قنات در گناباد خشکید

به گفته مدیر جهاد کشاورزی گناباد، دوره طولانی خشکسالی در این شهرستان که از 12 سال پیش آغاز شده است و همچنان ادامه دارد، موجب شده علاوه بر چشمه‌ها، تعداد 140 رشته قنات از مجموع 599 قنات گناباد کاملا خشک شود و دیگر قنات‌ها نیز با کاهش 10 تا 90 درصدی میزان آبدهی روبه‌رو شوند.

به گزارش ایرنا، خشکسالی‌ها در گناباد و بجستان، امید مردم را به ادامه حیات در روستاهایی مانند کلات، دیسفان، خانیک و مزار و مانند آن به یاس کشانده و تداوم این وضعیت حیات این روستاها را به خطر انداخته است.

اکنون دیگر پرندگان در میان درختان این مناطق ییلاقی همچون گذشته به زیبایی و شوق جست و خیز نمی‌کنند و آواز سر نمی‌دهند. بسیاری از درختان سرسبز و پرمیوه منطقه براکوه گناباد اکنون خشکیده است و دیگر نه از پرندگان خوش الحان در آنجا خبری است، نه گردشگران مشتاقی به آنجا می‌روند و نه حتی، مردم منطقه اصراری بر ماندن در روستاهای خود دارند.

یکی از روستاییان منطقه براکوه گناباد در این باره گفت: بیشتر روستاییان بر اثر خشکسالی دیگر توان اداره زندگی خود را ندارند به‌ طوری که اگر حمایت نهادهایی مثل کمیته امداد نباشد مردم حتی در تامین نیازهای اولیه و ساده زندگی خود عاجز هستند.

علی محمدی از ساکنان روستای دیسفان افزود: بر اثر خشکسالی‌ها، تولید محصول زعفران که عمده درآمد مردم این منطقه را تشکیل می‌دهد، دچار آسیب جدی شده است. در نتیجه، روستاییان یکی پس از دیگری پیازهای زعفران را از زمین بیرون می‌آورند و به فروش می‌رسانند.

وی خاطرنشان می‌کند که اغلب پیاز زعفران گناباد به صورت قاچاق به کشورهای همسایه نظیر افغانستان صادر می‌شود.

خسارات ناشی از خشکسالی‌های متوالی یک دهه اخیر در گناباد فقط منحصر به بخش کشاورزی نیست بلکه دامداری را نیز بشدت متاثر کرده و به شکل گسترده‌ای چراگاه دام‌ها و مراتع را از بین برده است.

یکی از اهالی روستای روشناوند در این زمینه گفت: قبل از خشکسالی بیش از 30 هزار راس گوسفند و بز در این روستا وجود داشت که 80 درصد تغذیه آنها از مراتع و چراگاه‌های اطراف روستا تامین می‌شد، اما اکنون این تعداد بشدت کاهش یافته است و فقط 20 درصد از تغذیه دام‌های باقیمانده از چراگاه‌های طبیعی انجام می‌شود.

حسن خدادادی افزود: تا چند سال قبل کشت دیم در روستا در حد وسیعی وجود داشت که از این طریق، هم مردم کسب درآمد می‌کردند و هم باقیمانده ساقه و برگ محصول، خوراک دام‌ها می‌شد، اما امروزه بر اثر خشکسالی کشت دیم به طور کامل از بین رفته است.

مدیر جهاد کشاورزی گناباد نیز با تایید پیامدهای جبران‌ناپذیر خشکسالی 12 ساله اخیر بر زندگی مردم منطقه گفت: طی این مدت بیش از 2 هزار و 610 میلیارد ریال به بخش کشاورزی این شهرستان خسارت وارد شده است.

محمدباقر جاهدی افزود: امسال نیز برابر اعلام آخرین وضعیت توسط سازمان هواشناسی متاسفانه تداوم شرایط خشکسالی در شهرستان بسیار بحرانی و نگران‌کننده است.

وی آثار استمرار خشکسالی بر بخش دام شهرستان را نیز قابل توجه دانست و گفت: افت تولید شیر، کاهش تولید پشم، سوءتغذیه در دام‌ها، بیماری‌های دام، گرانی علوفه و کاهش وزن احشام ازجمله این آثار بوده است.

اما خشکسالی فقط بر زندگی مردم منطقه تاثیر نگذاشته، بلکه حیات وحش گناباد و گونه‌های زیستی نادر گیاهی و جانوری آن را نیز در معرض خطر و نابودی قرار داده است.

رئیس اداره محیط زیست شهرستان گناباد در این زمینه گفت: با توجه به کاهش نزولات جوی، رویش گیاهان و دانه‌هایی که هر سال از اواسط اسفند شروع به رویش می‌کنند در سطح منطقه بشدت کاهش یافته و عدم ریزش باران‌های بهاری نیز باعث خشک‌ماندن چشمه‌ها، سنگ‌آب‌ها و بندسارهای طبیعی و احداث شده در منطقه شده است.

محمدرضا اسدی‌پور می‌افزاید: همه این عوامل دست به دست هم داده و زمینه کاهش شدید منابع آبی و غذایی وحوش را فراهم کرده است.

خشکسالی، منابع آب شرب روستایی شهرستان گناباد را نیز دچار آسیب جدی کرده که برای جبران آن اقداماتی انجام گرفته است، اما به نظر می‌رسد باید کارهای بسیار بیشتری انجام شود تا در آینده مردم برای تامین آب آشامیدنی دچار مشکل نشوند.

مدیرآب و فاضلاب روستایی گناباد در این مورد گفت: بر اثر خشکسالی در سال‌های گذشته منابع آبی شهرستان دچار 35 درصد افت شده‌اند که جهت جبران آن با توجه به تغییر محل تامین آب و اجرای خط انتقال و مخازن جدید، اعتباری حدود 48 میلیارد ریال برآورد گردیده است.

حسین عبدالله‌زاده ادامه داد: با توجه به عدم بارندگی مناسب در چندین سال گذشته عمق حفاری چاه‌های آب شرب و بهداشتی روستاهای شهرستان از 120متر به 300 متر افزایش یافته و کیفیت آب چاه‌ها نیز بشدت افت کرده است.

عبدالکریم شاهرخیان، رئیس اداره منابع طبیعی شهرستان گناباد نیز همچون دیگر مسوولان و مردم این شهرستان استان خراسان رضوی ابراز امیدواری می‌کند با تامین اعتبار و اجرایی شدن پروژه‌های مقابله با خشکسالی بتوان اثرات این پدیده طبیعی را به حداقل رساند تا حتی‌الامکان از مهاجرت مردم، تخریب بیشتر محیط زیست و نابودی گونه‌های جانوری و گیاهی منطقه جلوگیری شود.