قهر دنباله‌دار با احزاب

محمود احمدی‎نژاد که تنها با تکیه بر حمایت‎های مردمی توانست رقبای اصلاح‏طلب و اصولگرای خود را پشت سر بگذارد در یکی از نخستین موضعگیری‎هایش به عنوان رئیس‌جمهور وابستگی به احزاب را رد کرد، تحزب را بی‌معنا دانست و تاکید کرد که وامدار هیچ حزبی نیست.

این در حالی است که او هم عضو جامعه اسلامی مهندسین است و هم عضو جامعه ایثارگران. 2 حزبی که در سال 84 یکی از لاریجانی و دیگری از قالیباف اعلام حمایت کرده بودند و نه احمدی‏نژاد. به همین دلیل بود که او نه خود را به اصولگرایان سنتی از سنخ جامعه مهندسین وابسته می‎داند و نه به اصولگرایان نوین از جنس آبادگران و ایثارگران. او نماینده نسل نوینی از اصولگرایانی است که در انتخابات ریاست‌جمهوری نهم، متولد شد. جریانی که حاضر به ابقای بسیاری از اصولگرایان کهنه‌کار در مصادر اجرایی هم نشد و مدیرانی نوین را به عرصه اجرایی کشور فراخواند. حلقه یاران احمدی‏نژاد در کابینه‏ و هیات دولتش، مثلثی بود از همکاران وی در سپاه پاسداران، شهرداری تهران و استانداری اردبیل که قاطبه آنها نیز عقبه حزبی و سیاسی مشخصی نداشتند و آنها که چنین تجربه‎ای نیز داشتند همچون داوود دانش‎جعفری، بتدریج از بدنه دولت حذف شدند.

احمدی‎نژاد در لوایح بودجه سنواتی‏اش نیز یارانه احزاب را قطع کرد و در یکسال نخست‌ ریاست‌جمهوری‌اش از حضور در مجامع حزبی پرهیز کرده و حتی در جلسات جامعه اسلامی مهندسین و جمعیت ایثارگران نیز حضور نیافت.

اقبال احزاب به نامزدی دوباره احمدی‎نژاد در انتخابات ریاست‌جمهوری دهم هم نتوانست دل او را به دست آورد و به آشتی با احزاب دعوت کند. شاید به خاطر آن‌که باز هم برخی احزاب اصولگرا در اعلام حمایت از وی تعلل کرده و در مورد آن با تعمق تصمیم‌گیری کردند. این در حالی است که اصولگرایانی همچون محمدکاظم انبارلویی رئیس دفتر سیاسی حزب موتلفه ‌اسلامی پیش‌بینی کرده بودند که اگر احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌جمهوری دهم رای نیاورد به میان احزاب برمی‌گردد. اما احمدی‏نژاد پیروز شد و این‎بار هم در چینش کابینه‎اش از نیروهای حزبی استفاده نکرد و کابینه‎ای غیرحزبی به مجلس فرستاد. اگرچه انتقادات سیاسیون به ناکارآمدی برخی وزرای پیشنهادی او به سهم‌خواهی از دولت در کابینه تعبیر شد اما گوش رئیس‎جمهور متوجه این انتقادات نبود و حتی یکبار علنا اعلام کرد که «به احزاب باج نمی‌دهم». وی یک بار نیز در یک سخنرانی از کوتاه شدن دست احزاب در دولت خود سخن گفته و آنها را به باج‌خواهی متهم کرده بود. سخنرانی که انتقادات تند اصولگرایان را در پی داشت و آنها به وی یادآوری کردند که با استفاده از ظرفیت برخی تشکل‌ها و نهادها، ریاست دولت را به دست آورده است.

رئیس دولت دهم امسال در دو جا درباره احزاب سخن گفت. یکبار در جمع مدیران استان کرمان در خرداد ماه اعلام کرد گروه‌ها، دستجات و احزاب محترمند، اما حق دخالت در امور کشور را ندارند و دوم هنگامی‌که تیرماه در همایش مسوولان نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها که گفت: با تشکیل جناح‌بندی‌های سیاسی فاتحه بعضی از ارزش‌های انقلاب خوانده شد در حالی که نظام ما تنها یک حزب دارد و آن ولایت است.

فعالان سیاسی اعم از اصلاح‎طلب و اصولگرا، در مواجهه با مواضع حزب‎گریز احمدی‎نژاد موضعگیری کرده و آن را تقبیح کردند. در این میان بیشترین واکنش‎ها از سوی اعضای حزب موتلفه اسلامی مطرح شد که از قدیمی‎ترین احزاب سیاسی اصولگراست. کما این‌که محمدنبی حبیبی، دبیرکل این حزب با بیان این‌که موضعگیری رئیس‌جمهور در مورد تحزب را قبول نداریم، به طعنه گفت که رئیس‌جمهور جز به رایحه‌ خوش، روی خوشی به احزاب و گروه‌ها حتی اصولگرا نشان نداد.

حبیب‎الله عسگراولادی، دبیرکل سابق این حزب که اکنون دبیر کل جبهه پیروان خط امام و رهبری است نیز گفت: این اظهار نظر احمدی‌نژاد تنها مربوط به استان کرمان بود که برخی احزاب در عزل و نصب‌های این استان دخالت کرده بودند. اسدالله بادامچیان، قائم‌مقام موتلفه نیز با بیان این‌که «احمدی‌نژاد تنها برخی اوقات تعارف می‌کند و می‌گوید که من به هیچ حزبی وابسته نیستم»، ترجیح داد با طنز از کنار سخنان رئیس‌جمهور بگذرد و بگوید: خود دوستان آقای احمدی‎نژاد یک حزب‎اند. رایحه خوش خدمت که درون خود چند حزب دارد، شاهد این مدعاست.

اصلاح‏طلبان نیز که از منتقدان سیاسی احمدی‎نژاد هستند، مواضع حزب‎گریز وی را بهانه دیگری برای تخطئه وی یافتند. داریوش قنبری، سخنگوی فراکسیون اقلیت مجلس، مواضع رئیس‎جمهور در مورد احزاب را خلاف قانون اساسی دانست که ناشی از تمایل وی به توزیع قدرت در میان طیف نزدیک به خود است. اما یاران احمدی‏نژاد، انتقادات فعالان سیاسی را به جنگ احزاب علیه دولت تعبیر کردند. چنان که محی‌الدین حائری شیرازی معلم اخلاق دولت با تاکید بر این‌که احمدی‏نژاد به دنبال اصلاح اشکالات ساختاری است، مقاومت در برابر سخنان وی را به دلیل ساختارشکنی و تحول‌خواهی او خواند. البته مصطفی محمدنجار، وزیر کشور دولت احمدی‎نژاد در توجیه مواضع حزب‌گریز رئیس دولت گفت: احزاب جای خودشان را دارند و کارهای اجرایی که در دست مجریان کشور است، نیز جای خود و بحث خود را دارد. البته او توضیح بیشتر را به خود رئیس‌جمهور واگذار کرد.