اعصابم خراب است

«جوانی؟ کدام جوانی؟ از وقتی یادم است بدبختی کشیدم.» این را او می‌گوید. اتهامش سرقت است البته خودش دزدی نمی‌کرد: «کشیک می‌دادم.» با 2 دوستش راه می‌افتاد در خیابان و کوچه و پس‌کوچه‌ها، همین که رادیو پخش یا وسیله دیگری از ماشینی چشمشان را می‌گرفت، حمید سر کوچه می‌رفت تا مراقب باشد و  2‌ دوستش هم کار اصلی را تمام می‌کردند.

برگردیم به قبل از دزدی‌ها. این را که می‌گویم سرش را تکان می‌دهد، یعنی موافق است از خانواده‌اش بگوید. از پدر 41 ساله‌اش که تا راهنمایی درس خوانده و ضایعات جمع‌کن است و از مادر 39 ساله‌اش که او هم تا همان راهنمایی مدرسه رفته و خانه‌دار است. از خواهر و برادرهایش هم می‌گوید: 4 بچه‌ایم. و او فرزند دوم.

از همان بچگی، همان موقع که نمی‌دانست حشیش چیست، کشیدنش را تماشا کرده و یاد گرفته بود از پدرش. می‌گوید: پدرم هر وقت که مواد نمی‌کشد عصبانی می‌شود، فحش می‌دهد، بد و بیراه می‌گوید و کتک می‌زد نه فقط مرا، بقیه را هم. یعنی 3 خواهر و برادر حمید.

سرش را پایین می‌اندازد، طوری که انگار می‌خواهد حرف ممنوعه‌ای بزند: «دوستش ندارم، بدم می‌آید از او. اما خواهر و مادرم را خیلی دوست دارم ، با آنها خوب هستم ، همیشه هوایم را دارند.»

حرف‌های حمید بالاخره به دوران مدرسه می‌رسد، جایی که هرگز مفهومش را نفهمید: «نمی‌خواستم مدرسه بروم.» بدش می‌آمد، از همه چیز، از کیف و کتاب و دفتر و مشق، از معلم و نیمکت و همکلاسی، از در آهنی بزرگ، از صدای زنگ و شاید از خودش. این طور شد که ادامه نداد: «بی‌خیال شدم به دردم نمی‌خورد.» پدرش هم موافق بود، می‌گفت: «درس به چه کارت می‌آید، برو دنبال کار و باری که لااقل 2 زار پول بیاوری خانه، تا کی خرجت را من بدهم؟»

حمید از مدرسه که بیرون زد، راهی کوچه و خیابان‌ها شد. کجا می‌رفت و کی برمی‌گشت را کسی نمی‌پرسید: «همه سرشان به کار خودشان بود، کسی با من کاری نداشت بیشتر پیش رفقایم بودم.» همان نارفیق‌ها، این را من اضافه می‌کنم و او ادامه می‌دهد: «کار هم می‌کردم، گفتم که کاشیکاری اما پولش زیاد خوب نبود.»

فقط دستمزد نبود که خوب نبود، خوره‌ای به جان و روحش افتاده بود، از همان کودکی و با او بزرگ شده بود و برای همین هم خودزنی کرد: «می‌خواستم بمیرم.» چرایش، همان‌هایی است که تا حالا گفته و جلوتر که برویم، می‌گوید‌ زخم خودزنی هنوز همراهش است کنار جای سوختگی، همان تنبیه پدری بجز این دو زخم یک نشان دیگر هم دارد، «خالکوبی». می‌گوید: «بچه‌ها تشویقم کردند. خودم هم دوست داشتم.»

در همان وقت‌گذرانی‌های خیابانی بود که سیگار دستش گرفت و بعد هم حشیش. راه پدرش را تکرار کرد و کار به جایی رسید که حالا باید می‌دزدید تا بتواند بکشد، دیگر درآمد کاشیکاری کفاف نمی‌داد، البته خودش می‌گوید: «تفریحی بود، دور هم که جمع می‌شدیم، سیگاری بار می‌زدیم، همین‌طوری برای خوشگذرانی.»

روی صندلی جا به جا می‌شود. «اگر مجرم نمی‌شد جای تعجب داشت.» این را قبلا یک جرم‌شناس درباره متهم دیگری گفته بود اما من اینجا و رودرروی حمید به یاد می‌آورمش.

«حمید، خلاف دیگری هم داشتی؟» حالا که صمیمی‌تر شده‌ایم این را می‌شود پرسید: «دعوایی هستم. زود عصبانی می‌شوم، وقتی هم که قاطی می‌کنم دیگر متوجه هیچ چیز نیستم. اعصابم خراب است.» و روانش ویران.

دزدی‌ها را که شروع کرد، وقتی بود که به سیم آخر زده بود: «از چه باید می‌ترسیدم؟ از مامور؟ خیلی مراقب بودم. بعد هم این که اصلا آن موقع به این چیزها فکر نمی‌کردم.مهم نبود.» جمله‌اش که تمام می‌شود بالحنی سوالی می‌پرسد: «بود؟»

حالا متهم شده و باید حبس بکشد اما زیاد اهمیتی نمی‌دهد، آزادی برایش تحفه‌ای نبود که از دست دادنش غمگین‌اش کند. مهم این است که زمان بگذرد، روز، شب شود و شب، روز. چگونه‌اش مهم نیست. حتی شاید حبس برایش بهتر هم باشد، بهتر از برگشتن به خانه پدر معتاد، شاید بیشتر خوش بگذرد، خوش‌تر از روزهای تحمل درد و شکنجه و راحت‌تر باشد، راحت‌تر از روزهای کارگری در دوران نوجوانی.

به آخر رسیده‌ایم، می‌پرسم: «آخرش؟»می‌گوید: «آخرش که چه؟هیچ،می‌میریم.همه می‌میرند.»

سارا لقایی