سینمای ایران و مشکل بی‌سالنی

این حجم از تولید بالای فیلم نتیجه مستقیم صدور پروانه ساخت‌های متعددی است که در ماه‌های اخیر در دستور کار مدیران جدید سینمایی قرار گرفته است. صدور این پروانه ساخت‌ها از جهتی به بخش تولید سینمای ایران رونق می‌دهد و از طرف دیگر به سینماگران ایرانی این امکان را می‌دهد که توانایی‌های خود در عرصه حرفه‌ای را به آزمایش بگذارند، اما نمی‌توان این مساله را نادیده گرفت که سرنوشت نمایش عمومی اغلب این فیلم‌ها در ابهام است و شرایط سینمای ایران امکانی برای نمایش عمومی این فیلم‌ها فراهم نخواهد کرد. علت این مساله نیز کاملا مشخص است. سینمای ایران تعداد محدودی سالن سینما دارد و در چنین شرایطی، اولویت با فیلم‌هایی است که بتواند سودی نصیب تهیه‌کنندگان سینمای ایران کند. در سراسر کشورمان ایران، 276 سالن سینما وجود دارد که از این تعداد 112 سالن در تهران و 164 سالن در شهرستان‌ها قرار گرفته است. تعداد کل صندلی‌های سینما در کشور نیز 42 هزار و پنجاه صندلی است که از این میزان 38 هزار و 925 صندلی سهم سینمادوستان تهرانی و 3 هزار و 125 صندلی سهم سینمادوستان شهرستانی است. حالا اگر تعداد کل صندلی‌های سینماهای کشور را به تعداد 200 فیلم تقسیم کنیم، در صورتی که مدیران سینمایی بخواهند شرایط عادلانه‌ای را در این عرصه فراهم کنند، به هر فیلم 210 صندلی می‌رسد. حالا اگر این عدد را در قیمت بلیت 4 هزار تومانی ضرب کنیم، به رقم 84 هزار تومان دست پیدا می‌کنیم که می‌تواند سهم هر فیلم از اکران سینمای ایران باشد. البته در عمل چنین اتفاقی نمی‌افتد و فیلم‌های پرقدرتی که با سرمایه‌های شخصی ساخته شده‌اند راهی اکران می‌شوند و فیلم‌هایی که القابی همچون: هنری، متفاوت، تجربی، فاخر و... را یدک می‌کشند، برای سال‌های طولانی در صف اکران می‌مانند.

صاحبان چنین فیلم‌هایی نیز به چیزی کمتر از نمایش عمومی فیلم‌هایشان رضایت نمی‌دهند. در نتیجه این آثار تنها حضوری جشنواره‌ای پیدا می‌کنند و با حضور در جشنواره‌های ریز و درشت داخلی، جوایز گوناگونی کسب می‌کنند و همین مساله نیز به مرور بر میزان توقع این فیلمسازان برای حضور آثارشان در اکران عمومی می‌افزاید. دایره باطلی که به این شکل در سینمای ایران شکل می‌گیرد نتیجه کمبود سالن‌های سینماست و این حوزه در این دوره نیز با بی‌توجهی مسوولان سینمایی مواجه شده است. آنها وقتی از ساخت سالن‌های جدید نیز سخن می‌گویند، این حرف را با قید «اما و اگر» بیان می‌کنند. اما و اگرهایی که دردی از سینمای ایران دوا نمی‌کند.

رضا استادی / گروه فرهنگ و هنر