در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مهمترین و شایعترین شکل بروز آسیبدیدگی مو،ریزش آن است. ریزش مو میتواند دلایل مختلفی داشته باشد برای مثال بعضی بیماریها یا مصرف برخی داروهای خاص مانند داروهای شیمی درمانی باعث ریزش مو میشوند، اما ریزش مو ممکن است عامل ژنتیکی داشته باشد و از یکی از والدین به ارث برسد.
از طرفی برخی محصولات آرایشی و به اصطلاح بهداشتی بیش از این که به موها سودی برسانند، مضر هستند و این ضرر گاهی تا سالها باقی میماند.
استفاده از مواد نفتی مانند پارافین یا روغنهایی که دارای ترکیبات و محتوی این مواد هستند، مانند واکسها و کرمهای مو در برخی موارد سبب ریزش مو میشوند.
همچنین جالب است بدانید مصرف مواد غذایی بدون کیفیت مانند چیپس ، پفک و... یا غذاهای ناسالم مانند فست فودها و غذاهای چرب و سرخ شده عامل دیگری است که سبب تشدید ریزش موها شده و سلامت آنها را به خطر میاندازد.
یکی دیگر از عوامل موثر و مهم ریزش و ضعف موها، استعمال دخانیات است.کشیدن سیگار باعث جمع شدن چربی زائد در اطراف پیاز مو شده و مانع رسیدن مواد غذایی به آن میشود.
متخصصان پوست و مو با تاکید بر این که هیچ شامپویی از ریزش مو جلوگیری نمیکند و تفاوت شامپوها تنها در ترکیبات نرمکننده و حالتدهنده است، میگویند علت ریزش مو در بسیاری از موارد ناشناخته است. بنابراین میتوان برای درمان آن محرکهای رشد مو را تجویز کرد که ممکن است در برخی پاسخ به درمان مثبت و در برخی دیگر منفی باشد.
البته تغییر فصول در میزان ریزش موها هم بیتاثیر نیستند. در اغلب افراد روند سالانه افزایش ریزش مو وجود دارد به طوری که معمولا در پایان زمستان و پایان تابستان این روند بیشتر مشاهده میشود اما ممکن است در برخی افراد متفاوت بوده و به صورت شوره سر نمود پیدا کند.
در 80 تا 90 درصد مردان ریزش مو در سن بلوغ اتفاق میافتد که این نوع ریزش، بیولوژیکی است، اگر چه درمانها در این مورد شناخته شده اما پاسخ عدهای به درمان مثبت و در گروهی دیگر، درمانهای پیشنهادی جوابگو نیست.
اما در مورد ریزش موی زنان، وجود قاعدگی، کمبود خون و کمبود آهن خون در میزان ریزش مو نقش دارند، همچنین کم کاری و پرکاری تیروئید و اختلالات هورمونهای جنسی میتوانند از عوامل ریزش باشند.
ریزش مو برای برخی بعد از یک اتفاق روی میدهد. به عنوان مثال در زنان بعد از زایمان ریزش مو رخ میدهد. همچنین تب شدید در کودکان، شیمی درمانی، رژیمهای سنگین برای کاهش وزن یا استرس شدید میتوانند از عوامل ریزش مو باشند. چنانچه فرد دچار کمبود آهن، ویتامینها و غیره نباشد، حتی بدون استفاده از دارو، میزان ریزش موی فرد به حالت طبیعی باز میگردد.
موهای زاید
به رشد موهای تیپ مردانه در زنان و در نقاطی از بدن آنها که نباید این موها رویش کند، پرمویی گفته میشود. این بیماری نسبتاً شایع است و امروزه مسائل هورمونی بیشتر موجب به وجود آمدن این مشکل در زنان شده است.
پر مویی زنان ممکن است که در 11 ناحیه بدن آنها بروز یابد مانند صورت، چانه، وسط سینه، زیرناف و شانهها. 17 درصد زنان در دوران بارداری دچار این مشکل میشوند.
پرمویی میتواند به دلیل کارکرد غده فوق کلیوی، تخمدانها و پرولاکتین در هیپوفیز باشد که در رشد موها تأثیرگذار است.
تیغ زدن، بندانداختن، مومک، الکترولیز و لیزرها در کاهش پرمویی مؤثر است، اما این کارها زمانبر است و مصرف داروها به صورت موضعی میتواند تا 33 درصد پرمویی را کاهش دهد که با قطع دارو امکان برگشتپذیری آن وجود دارد.
در افراد چاق نیز تا 80 درصد مشکل پرمویی بروز میکند که با رعایت رژیم غذایی مناسب میتوان این موها را کاهش داد.
مسائل عصبی نیز در بروز موهای زائد تأثیرگذار است.
وقتی مو ضعیف میشود
مصرف مواد آرایشی مانند انواع رنگ، مش، سفیدهکنندهها، فر دائمی، برخی شامپوها و استفاده از سشوار ریزش مو ایجاد نمیکند، اما باعث شکنندگی تارهای مو میشود.
استفاده از انواع آرایش موی سر که فشار زیادی به سر وارد میکنند و خصوصا سشوار میتواند باعث شکنندگی و بیدوام شدن موی سر شود.
شستشوی بیش از حد مو و برس کشیدن بعد از آن نیز باعث شکننده شدن مو و دوشاخه شدن آن میشود.
به دوشاخه شدن مو در اصطلاح موخوره میگویند و آسیبی است که برس و سشوار به موی سر وارد میکند. در این آسیب لایه و سطح محافظ مو از بین میرود.
میزان شستشوی موها در هر فردی متفاوت است ولی به طور کلی افرادی که موهای معمولی دارند، شستشوی یک روز در میان یا 2 روز یک بار میتواند کافی باشد.
شوره
لایه خارجی پوست سر مانند دیگر نقاط بدن دائم در حال تجدید و جایگزینی است و سلولهای جدید ساخته شده به سطح پوست حرکت کرده و سپس تک تک میریزند که این دوره حدود 30 روز به طول میانجامد.
در صورت افزایش سرعت چرخه ایجاد سلولها، شوره سر ایجاد میشود که شامل سلولهای به هم چسبیده و پوستههای بزرگ است.
به شوره سر قبل از سن بلوغ، شورههای خشک سر میگویند که بیشتر به علت فعالیت بیش از حد لایه خارجی پوست اتفاق میافتد و حالت بیماری ندارد اما شورههایی که پس از سن بلوغ ایجاد میشود در صورتی که همراه با خارش و قرمزی ناحیه و شورههای زرد و چسبندهای باشند ناشی از «اگزومای سبورهای» است.
اگزومای سبورهای، شورهای است که در ناحیه جلو و فرق سر همراه قرمزی و گاهی خارش در ناحیه ابروها، پشت گوشها و وسط سینه دیده میشود و این شوره به قسمتهای حاشیه و پشت سر نمیرسد.
درمان شوره به علت آن بستگی دارد و باید گفت در مواردی که شوره سر ناشی از قارچ باشد به منظور درمان در مرحله اول از شامپوهای ضدقارچ استفاده میشود و نکته مهم در مصرف این شامپوها این است که باید 2 تا 3 مرتبه در هفته استفاده شود و در هر بار مصرف 2 تا 3 دقیقه کف شامپو روی سر بماند، چرا که عامل اصلی زمینهسازی اگزومای سبورهای، چربی سر است.
شستشوی روزانه سر حتی میتواند موجب درمان این عارضه شود؛ لذا درمان این عارضه میتواند شدت ریزش مو را کم کند و حتی ریزش موی سر را از بین ببرد.
شوره سر معمولاً پس از سن بلوغ در کسانی که زمینه دارند، آغاز و عمدتاً در میانسالی دیده میشود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: