سلامت پیرشدن آرزوی دیرینه انسان

عمر طولانی همراه با سلامتی آرزوی دیرینه انسان است. صنعتی و مدرن شدن دنیای کنونی و‌ پیشرفت‌ دانش پزشکی در افزایش متوسط طول عمر انسان نقش مهمی بازی کرده است. به عنوان مثال در کشورهای صنعتی از 160 سال پیش تا کنون متوسط طول عمر هر سال، بیشتر شده است. متوسط طول عمر در این کشورها در حال حاضر 80 سال است.

اما این سوال که چه عواملی طول عمر و پروسه پیری را تحت تأثیر قرار می‌دهند، هنوز پاسخی روشن ندارد. برای یافتن پاسخ این سؤال پژوهشگران بسیاری در سراسر دنیا مشغول تحقیق هستند.

پژوهشگران دانشگاه بوستون آمریکا، در طول تحقیقات گسترده خود در این زمینه، موفق به تهیه یک نقشه ژنتیکی شدند. این نقشه ژنتیکی نقش موثر ژن‌ها در پروسه پیری را روشن می‌کند.

پژوهشگران آمریکایی 150 ژن مختلف شناسایی کردند که عملکرد آن‌ها در طولانی شدن عمر و حفظ سلامت ثابت شده است. در تحقیق این پژوهشگران 1055 نفر در فاصله سنی 95 تا 119 سال شرکت کردند. این افراد علاوه بر داشتن سن بالا از سلامت نسبی خوبی برخوردار بودند. برای کنترل و مقایسه نقش ژن‌ها در این افراد، گروه دومی به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شد. در این گروه 1267 فرد داوطلب شرکت کردند که والدین آنها به طور متوسط 73 سال عمر کرده اند.

پیش‌بینی ناتوانی‌های جسمی با افزایش سن

مقایسه نقشه ژنتیکی این گروه نشان می‌دهد که هر چه تعداد بیشتری از 150 ژن یاد شده در مجموعه ژنوم یک فرد موجود باشد عمر او نیز طولانی‌تر است و از سلامت نسبی بیشتری در سنین بالا برخوردار است. نکته اینجاست که این 150 ژن خود گاه دچار جهش (تغییر در ساختار ژن) شده و به صورت کاملأ انحصاری در ساختار ژنتیکی برخی افراد موجودند.

پژوهشگران آمریکایی بر اساس این تغییر ساختاری گروه نخست یا گروه "صدساله‌‌ها" را به 19 زیر گروه مختلف تقسیم کردند. نقشه ژنتیکی هر کدام از این زیر گروه‌ها و ارتباط آنها با بیماری‌هایی از قبیل آلزایمر، پارکینسون و بیماری‌ها‌ی قلبی بررسی شده است. نتیجه حاکی از آن است که در درجه نخست:  گروه صدساله به طور مشخص کمتر به این بیماری‌ها مبتلا شده و حتی دیرتر دچار عوارض پیری مانند فراموشی شده است.

بررسی روند پیری و سلامت افراد در هر کدام از این 19 زیرگروه‌ ثابت کرده است که تغییر در هر کدام از ژن‌های این مجموعه درعملکرد‌ مجموعه‌ ژن‌ها موثر است. مثلأ قدرت شنوایی تحت تأثیر مجموعه‌ای از ژن‌هاست. تغییر در هر کدام از ژن‌های یاد شده، به نوعی در تعادل همکاری ژن‌ها نقش بازی می‌کند و در نهایت قدرت شنوایی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

پژوهشگران آمریکایی امیدوارند که به کمک این نقشه ژنتیکی، بتوان در آینده احتمال ابتلا به برخی از بیماری‌ها و ناتوانی‌ها را با افزایش سن پیش‌بینی و از بروز آنها جلوگیری کرد. این پژوهشگران اما در مقاله خود در نشریه تخصصی Science یادآور می‌شوند "سلامت پیر شدن، تنها حاصل فعالیت‌ژن‌های مشخصی نیست. مصرف دخانیات، کم‌تحرکی و تغذیه نامناسب بیش از آنچه تصور می‌کنید در سلامت‌شما موثرند."

دویچه وله