کودکان و دستورهای ریز و درشت ما

الف) توجه فرزندتان را جلب کنید. مطمئن شوید قبل از این‌که راهنمایی یا دستوری را بدهید تمام توجه فرزندتان به شما معطوف است. باید نزدیک کودک و در دو قدمی او باشید تا بتوانید با صدایی طبیعی و در آرامش با او صحبت کنید. این به کودک کمک می‌کند که بفهمد روی سخن شما با اوست. شما می‌توانید توجه کودک را با صدا کردن اسمش، ایجاد تماس چشمی یا خاموش کردن چراغ‌ها جلب نمایید.

ب) منظورتان را واضح و مختصر بیان کنید. دستورات و خواسته‌های شما از فرزندتان باید کوتاه و به جا باشد. هر چه کلمات کمتری به کار ببرید، بهتر است. یک دستورالعمل خوب در این زمینه شامل یک لغت به ازای هر سال از سن کودک است (به عنوان مثال برای یک کودک دو ساله: لباس بپوش. اما برای کودک سه ساله: برو لباس بپوش). اگر از لغات زیادی در امر و نهی کردن کودک استفاده نماییم، فهم این‌که چه چیزی از کودک انتظار داریم برای او دشوارتر خواهد شد. همچنین دستورات باید بدون لغات سربسته و مبهم و کاملاً واضح و روشن باشند.

ج) در یک زمان واحد فقط یک کار از فرزندتان بخواهید. هرگز یک لیست بلند از دستورات و تکالیف به کودک ندهید. در غیر اینصورت و در صورت تعدد وظایف در آن واحد ممکن است کودک آنها را فراموش کند، نفهمد یا این‌که دستپاچه شود.

د) واقع بین و واقع‌گرا باشید. به فرزندتان دستوراتی بدهید که می‌دانید او از آنها متابعت خواهد نمود و از پس آنها بر خواهد آمد.

برای مثال نباید از یک کودک 3 ساله انتظار داشت که خودش بطور کامل لباس‌هایش را بپوشد.

ه‍) مثبت‌اندیش باشید. ترجیحاً از کودک بخواهید کارهایی را انجام دهد نه این‌که کارهایی را انجام ندهد. هنگامی که ما فقط رفتارهای منفی را توصیف می‌کنیم مثلاً (ندو)، بقیه فعالیت‌های مرتبط با آن را نیز (مثل ورجه ورجه کردن،پریدن یا جست‌و‌خیز کردن) ممنوع کرده‌ایم. اما وقتی از کودک می‌خواهیم کاری را انجام دهد فقط اجازه همان کار را به او داده‌ایم نه کارهای دیگر را.

و) از کودک تقاضا نکنید بلکه با کلامی آرام و محبت‌آمیز به او فرمان دهید. به جای تقاضا از کودک برای انجام کاری، با کلامی راسخ و محکم اما دلپذیر و پسندیده از او بخواهید آن کار را انجام دهد. به عنوان مثال به او نگویید: ممکن است دندان‌هایت را مسواک بزنی؟ این لحن صحبت این مفهوم را برای کودک دارد که او در انجام دادن یا ندادن این کار حق انتخاب دارد. به جای آن می‌توانید بگویید برو دندان‌هایت را مسواک بزن.

ز) جایزه ‌بدهید‌. به کودک بفهمانید که در ازای انجام یک کار خوب مطابق با دستورالعملی که برای او در نظر گرفته‌اید از سوی شما جایزه‌ای دریافت خواهد نمود. هر چه بیشتر در این موارد به او جایزه دهید او بیشتر سعی خواهد کرد طبق دستورات عمل
نماید.

مثال‌هایی از دستورالعمل‌های بد و نامناسب:

‌ - مراقب باش. ( سربسته و مبهم است)

- ‌ ممکن است اسباب بازیهایت را جمع کنی؟ (تقاضا نکنید، از او بخواهید انجام دهد)

- ‌ برو به دستشویی، صورت و دست‌هایت را بشو ، دندان‌هایت را مسواک بزن و برو به تختخواب (دستورات بسیار زیادند)

- ‌ بسیار خوب، فکر کنم زمان آن است که به تختخوابت بروی (لغات بسیاری در بیان منظور بکار برده شده)

- ‌ اینجا ندو (منفی و خیلی سربسته و مبهم)

مثال‌هایی از دستورات خوب و مناسب:

- ‌ لیوان را بده به من.

- ‌ عزیزم برو دست‌هایت را بشوی.

نسیما عرب