بیل مکانیکی هگمتانه را تخریب نمی‌کند

در حالی که انتقاداتی از سوی کارشناسان و باستان‌شناسان بر فعالیت‌ بیل مکانیکی و کامیون‌ها روی تپه هگمتانه به منظور ساماندهی این محوطه باستانی وجود دارد، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان از دقت نظر این سازمان در امر ساماندهی تپه هگمتانه خبر می‌دهد.

«اسدالله بیات»، رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان دراین‌باره به میراث خبر گفت: «برای حمل خاک ناشی از تخریب خانه‌هایی که روی عرصه تپه ساخته شده‌ بودند و اکنون تملک شدند، نیاز به هزار کامیون بار است و همین امر نیز با دقت نظر مسئولان و حضور باستان‌شناسان انجام می‌شود.»

این در حالی است که به گفته برخی باستان‌شناسان حضور بیل مکانیکی و کامیون روی محوطه باستانی غیر قابل قبول است و حتی اگر خاک برداری هم صورت نگیرد، وزن سنگین این وسایل نقلیه باعث تخریب لایه‌های باستانی روی تپه هگمتانه می‌شود.

بیات گفت: «ساماندهی تپه هگمتانه از چندی قبل آغاز شده و این نخستین‌باری است که پس از 40 سال به کارهای انجام نگرفته در این محوطه باستانی سرعت داده می‌شود و این محوطه مورد ساماندهی قرار می‌گیرد.»

وی در ادامه گفت: «طی مدت گذشته قریب به 6 میلیارد تومان هزینه خرید املاکی شد که به طور غیرقانونی روی تپه هگمتانه از سال‌ها قبل ساخته شده بودند و اکنون پس از تملک تخریب می‌شوند. حضور کامیون و بیل مکانیکی برای تخریب این خانه‌‌هاست و هنگام فعالیت روی تپه باستانی از مینی لودر استفاده می‌شود.»

به گفته وی دو فعالیت همزمان روی تپه باستانی هگمتانه انجام می‌شود که یکی ساماندهی محوطه و دیگری احداث گنجینه امن اشیاء و موزه منطقه‌ای غرب کشور است.

رئیس سازمان میراث فرهنگی همدان درباره ساماندهی محوطه هگمتانه گفت: «یکی از بخش‌های مهم تپه هگمتانه، کارگاه شماه یک است. این بخش از محوطه که به کارگاه مرکزی نیز شهرت دارد به آثار باستانی که دکتر صراف کشف کرده مربوط می‌شود. پوشش نامناسب این بخش باعث شده بود تا وضعیت مناسبی از نظر گردشگری نداشته باشد و به همین منظور اقدام به ایجاد سالن 18 متر مربع در اطراف آن کردیم و از آنجایی که قرار بود فشاری به لایه‌های باستانی وارد نشود مینی‌لودر که وزن بسیار کمی دارد در آنجا مشغول فعالیت است.»

وی در پاسخ به انتقادی که از برداشت لایه‌های سطحی تپه با مینی‌لودر مطرح شده بود گفت: «پیش از آنکه مینی‌لودر روی تپه کار کند، یک تیم باستان‌شناسی در حال بررسی و شناسایی آثار سطحی تپه هستند. طبق اطلاعات داده شده از طرف این تیم باستان‌شناسی، محدوده‌ای که مینی‌لودر فعالیت می‌کند، تا دومتر آثار باستانی ندارد و با این حال ما تنها در بخشی قسمت‌ها کمتر از 60 سانت خاک برداری می‌کنیم.»

دیوار چینی، احداث سقف برای برخی نقاط تپه،‌ احداث معبر پیاده، ایجاد فضای سبز، کف سازی، نصب چراغ، ساخت سرویس بهداشتی از جمله برنامه‌های ساماندهی محوطه باستانی هگمتانه است.

بیات تاکید کرد اجرای تمام بخش‌های طرح ساماندهی محوطه هگمتانه، با حضور باستان‌شناسان انجام می‌شود و هر قسمتی قبل از انجام عملیات ساماندهی نخست مورد مطالعه دقیق باستان‌شناسان قرار می‌گیرد.

وی همچنین گفت که محوطه در حاضر از وضعیت مطلوبی برای ورود گردشگر برخوردار نیست و طرح ساماندهی تپه برای رفع این مشکل انجام می‌شود.

از آغاز فعالیت ساماندهی در تپه هگمتانه بارها نسبت به عملکرد سازمان میراث فرهنگی همدان انتقاداتی شده است که هنوز این انتقادات ادامه دارد. این درحالی است که مسئولان میراث همدان بارها نسبت به این انتقادات پاسخ داده‌اند.

تپه هگمتانه ابتدا توسط دکتر صراف بیش از 10 فصل کاوش را سپری کرد و پس از آن مرحوم دکتر آذرنوش، 3 فصل روی این محوطه باستانی کاوش کرد.

هرچند نتایج بدست‌آمده از کاوش این دو باستان‌شناس تبدیل به یکی از جنجال‌های علمی کشور شد اما آنچه بیش از قبل اهمیت پیدا کرد، تپه هگمتانه بود که نشان می‌داد پتانسیل‌های زیادی برای مطالعات باستان‌شناسی دارد.

پیش از کاوش‌های مرحوم آذرنوش گفته می‌شد که هگمتانه پایتخت مادها بوده است اما پس از آن و عدم کشف لایه‌های مربوط به دوره ماد، امروز با دیده تردید به این نظریه نگاه می‌شود.