اگر چند فصل قبل، حداکثر 4 یا 5 تیم لیگ برتری قبل از شروع فصل به اردوی خارج از کشور میرفتند، حالا تقریبا همه تیمها چنین برنامهای را در دستور کار خود قرار میدهند. حتی باشگاهی چون پرسپولیس که تا لحظه نوشته شدن این گزارش نه تکلیف اکثر بازیکنانش مشخص شده و نه دارای کادر فنی است، توسط مدیرعاملش در حال برنامهریزی است تا در یکی از کشورهای استرالیا یا هلند، اردوی چندروزه خارجی برگزار کند.
جالب اینجاست که بهرغم تنوع فراوان آب و هوایی و وجود مناطق مرتفع و سواحل وسیع در شمال و جنوب کشور، هنوز اردوهای خارجی برای اکثریتقریب به اتفاق باشگاهها هر روز جذابتر میشود؛ به نوعی که در حال حاضر تفکر نوعی چشم و همچشمی بین مدیران برای تشکیل اردوی خارجی نزد اهالی فوتبال ایجاد شده است.
به همین مناسبت قصد داریم در این مجال، نگاهی به وضعیت باشگاههای مناطق مختلف اعم از تیمهای اروپایی و ایرانی بیندازیم تا در مورد ضرورت برگزاری اردوهای خارج از کشور بررسیهایی انجام دهیم. در این میان به طور مشخص نظر کارشناسان و استادان فن و مربیان ایرانی هم در مورد این قضیه میتواند به حل مساله کمک کند که آیا حتما هر تیمی قبل از شروع فصل الزام دارد که یک اردوی خارجی برگزار کند و اصولا تشکیل چنین اردوهایی جزو ملزومات موفقیت یک تیم است یا نه!
بخش عمدهای از باشگاههای صاحبنام اسپانیایی قبل از شروع فصل رقابتهای خود، حتما یک اردوی خارجی در دستور کار خود قرار میدهند که البته اهداف مختلفی را از این اردوها تعقیب میکنند.
باشگاههای موفق و مشهور اسپانیایی که از بابت ساحل و ارتفاع در کشور خود مشکلی ندارند، عمدتا تورهای آسیایی یا آمریکایی در دستور کار خود قرار میدهند تا هم تنوعی در شرایط اردویی تیم ایجاد کنند و هم از این تورهای 10 تا 20 روزه درآمد عمدهای از طریق بلیتفروشی تمرینات، بازیها و اسپانسرهای مختلف کسب کنند.
تیمهای انگلیسی از بابت ارتفاع در کشور خود مشکلات عدیدهای دارند و به همین جهت ترجیح میدهند بخشی از تمرینات بدنسازی خود را در کشورهای کوهستانی اروپا که شامل رشتهکوههای آلپ و پیرنه میباشند، انجام دهند. ضمن این که تیمهای بزرگ جزیره مثل منچستریونایتد، چلسی و حتی لیورپول و آرسنال هم از تورهای پردرآمد آسیایی استقبال میکنند.
آلمانیها که در سیستم بدنسازی خود اعتقاد زیادی به ارتفاع بالا ندارند، سعی میکنند بخش عمدهای از بدنسازی خود را در جنگلهای نسبتا مرتفع انجام دهند ولی اگر شرایط فراهم باشد از اردوهای چند روزه خارجی در صورتی که با دیدارهای تدارکاتی مناسب همراه شود، رویگردان نیستند.
در مجموع فاصله کم کشورهای اروپایی و عدم تفاوتهای آنچنانی در فرهنگ و رفتار در این قاره باعث میشود که تیمهای باشگاهی و ملی در فصل آمادهسازی، ارتباطات زیادی با هم داشته باشند و برای بازیهای تدارکاتی در کمپهای مختلف یا در زمین یکدیگر براحتی داوطلب شوند. البته به طور مشخص توالی این دیدارها از حریف ضعیف تا رقبای قدرتمند و بالعکس هم در مقام برنامهریزیهای آنها لحاظ میشود.
از طرف دیگر، حضور در کمپهای خارج از کشور ضمن کمک به تغییر روحیه و ذائقه بازیکنان در فصل سخت بدنسازی و یارگیری، در عین حال به مربیان باشگاهی کمک میکند تا نفرات باشگاههای دیگر را هم زیرنظر بگیرند و در صورت نیاز زمینه جذب یا تبادل بازیکنان هم بر پایه شناخت کافی و توافقات مالی را فراهم کنند. بر فرض مثال یک بازیکن ذخیره آ.ث. میلان که شانسی برای راهیابی به ترکیب اصلی در کوتاهمدت را ندارد، میتواند تبدیل به ستاره تیم سروت ژنو سوئیس شده و با حضور قرضی در این تیم، ضمن رهایی از سکونشینی و نیمکتنشینی مداوم در چرخه مسابقات کسب تجربه کرده و بعدها با آمادگی کامل به ترکیب میلان برگردد.
درست مثل ژرارد پیکه، مدافع ذخیره بارسلونا که هیچ شانسی برای حضور در ترکیب تیمش نداشت ولی در کمپ تابستانی این تیم مورد توجه استعدادیابهای منچستر و شخص فرگوسن قرار گرفت، یک فصل به صورت قرضی به اولدترافورد رفت و با کسب تجربه لازم وقتی به بارسا برگشت، به سرعت هم بازیکن ثابت شد و هم به تیم ملی کشورش راه پیدا کرد.
و اما آخرین دلیلی که تیمهای باشگاهی اروپایی به خاطر آن به اردوهای خارج از کشور تمایل نشان میدهند، دوری از فضای رسانهای داخلی است چون معمولا در دوران آمادهسازی تیمها سوژههای خبرنگاران بیشتر جنبه حاشیهای به خود میگیرد و در این حالت کنار ماندن مجموعه تیم از مباحث حاشیهای میتواند غنیمتی برای مدیران و مربیان باشد تا در امنیت روانی بیشتری به آمادهسازی تیم خود بپردازند.
سجادی: باید هدف از اردو مشخص باشد
وقتی به بحث اردوهای خارجی نزد باشگاههای ایرانی وارد میشویم، تعداد انگیزهها و تفاوتهای فاحشی که بین مناطق مختلف میزبان این اردوها وجود دارد باعث میشود که شائبه چشم و همچشمی مدیران در مورد ضرورت اعزام تیمهایشان به اردوهای خارجی ایجاد شود.به همین خاطر سراغ دکتر حمید سجادی میرویم. مردی که یکی از سرشناسترین قهرمانان دوومیدانی ایران در دهههای گذشته بوده که پس از اخذ مدرک دکترای تربیت بدنی و تجربه مدیریت ورزشی در چند منطقه، نزدیک به 2 سال است به عنوان مدیر عامل باشگاه فرهنگی ورزشی سایپا مشغول به کار است.
سجادی در مورد شائبه مطرح شده میگوید: ممکن است مدیر یا مدیرانی روی چشم و همچشمی هم اقدام به این کار بکنند ولی در اصل ما باید بدانیم هدف از این اردوها چیست و دنبال چه چیزی میگردیم. ممکن است یک زمان تشخیص داده شود که باید به تیم روحیه داد، تنوع ایجاد کرد، مجموعه نیاز به انعطاف دارد، در خارج از کشور میتوانید بازی تدارکاتی مفید انجام دهید یا این که اصلا بابت بدنسازی نیاز به کمپی مرتفع با امکانات سختافزاری مناسب دارید.
شاید طبق تشخیص مربیان برای رفتن به ارتفاع در مقطعی از بدنسازی که نیاز به ارتفاع بین 1800 تا 3000 متر از سطح دریا دارد، شما تیم را به یک کمپ اروپایی ببرید و بعد هم با گذشت زمان لازم که معمولا 3 هفته است به سطح دریا بیایید تا به اصطلاح نفسها چاق شود و همه اینها به تشخیص مربیان بازمیگردد.
سجادی در بخش دیگری از توضیحات خود در مورد نقش مدیریت میگوید: «یک زمانی است که یک مدیر امکان بازی تدارکاتی مفید در برابر تیمهای خارجی را در اردوی برونمرزی مساعد میبیند. در عین حال نکته مهم اردوی خارجی جدا از جاذبههای حضور در نقطهای جدید با کیفیت متفاوت از نظر آب و هوا و امکانات تفریحی مناسب، این است که در اردو همه 24 ساعته در خدمت تیم هستند و استراحت، تغذیه، تمرین و تفریح بازیکنان کاملا زیر نظر مربیان است که همین با هم بودن باعث تقویت روحیه همدلی بین مجموعه میشود.»
و بالاخره صحبت نهایی مدیرعامل سایپا در مورد اردوهای خارجی: «همه این مواردی که گفتم بستگی و ارتباط مستقیم با تعامل مدیریت و کادر فنی با هم دارد. ما در باشگاه سایپا با مشورت اعضای هیات مدیره، مشاوران و مخصوصا مربیان در مورد اردوهای خارجی برنامهریزی میکنیم و صدالبته در این میان نقش توان مالی باشگاه در برپایی این اردوها هم غیرقابل انکار است.»
زادمهر: تنوع در زندگی حرفهای لازم است
و اما کارشناس بعدی مورد خطاب ما دکتر محمدرضا زادمهر است. یکی از تحصیلکردههای فوتبال که زودتر از حد معمول و جهت تحصیلات در رشته دندانپزشکی، فوتبال را رها کرد و در طول این سالها جدا از ایفای نقش کارشناس، طی سالهای گذشته نقش سرپرستی در باشگاههای سایپا و راهآهن را هم بر عهده داشته است که دست بر قضا با هر دو تیم در اردوهای خارجی شرکت کرده است: «به نظر من اردوهای خارجی در ابتدای فصل چند منظوره هستند.
از یک طرف بازیکنان جدید در یک محیط مناسب و بسته خارجی و در شرایطی که بازیکنان به طور مداوم دور هم هستند، زودتر با بقیه اخت میشوند، به شرطی که مکان اردو به درستی و بر مبنای استانداردهای خوب انتخاب شود.
معمولا در این اردوها تست بازیکنان جدید در تمرینات و بازیهای تدارکاتی راحتتر است. در مورد استانداردهای یک کمپ خوب هم به زمین تمرین مناسب، امکانات بدنسازی، سونا، استخر و امکانات تفریحی جانبی مطابق با فرهنگ ما باید توجه داشت. باید قبول کنیم که 8، 9 ماه حضور در لیگ داخلی و چرخه تمرین و مسابقه در فضای تکراری از لحاظ روحی باعث خستگی و فرسودگی بازیکنان میشود و پس از استراحت چند هفتهای، شروع تمرینات و بدنسازی در تغییرات محیطی میتواند مفید باشد. به هر حال در زندگی حرفهای هم تنوع لازم است.»
اما زادمهر در عین حال در مورد اردوهای خارجی هشدارهایی هم دارد: «به صورت طبیعی مدیران و مسوولان تیم وظیفه دارند بازیکنان را در مورد شرایط حاکم بر اردوی خارج از کشور توجیه کنند، چون حتما برخی از نفرات برای نخستینبار است که فضای اردوی خارجی را تجربه میکنند و باید در رابطه با تفاوتهای فرهنگی و رفتاری موجود در داخل و خارج از ایران توجیه شوند.
در عین حال هزینه اردوی خارجی باید با وضعیت مالی باشگاه هم سنخیت داشته باشد، چون یک باشگاه بدهکار که هنوز تعهداتش در قبال طلبکاران و بازیکنانش را انجام نداده، چطور میتواند یک اردوی خوب و بیحاشیه برای بازیکنان خود فراهم کند. در عین حال اگر از دریچه مثبت به قضیه نگاه کنید حضور در یک فضای جدید و ارتباط نزدیک با تیمهای خارجی میتواند برای مدیران ما هم یک الگوی خوب باشد به شرطی که از نکات مثبت آنها الگوبرداری بکنند و فقط بعد از تامین هزینه اردو به چشم یک سفر خارجی و تفریحی به آن نگاه نکنند.»
آرش رستمنمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم