خانواده ایرانی در چند دقیقه

وی همچنین سریال‌های تلویزیونی به یاد ماندنی و خاطره‌انگیزی ساخته که مهم‌ترین آنها، آرایشگاه زیبا و کتابفروشی هدهد است که پخش مجدد آنها هنوز هم می‌تواند پرمخاطب و جذاب باشد.

کار جدید برومند در همه بچه‌های من را می‌توان تلفیقی از تجربیات قبلی وی دانست که هم در قالب سریال عرضه می‌شود و هم مسائل خانوادگی و روان شناسی کودک و نوجوان را دستمایه خود قرار داده است.

ضمن این‌که این بار مرضیه برومند ساختار جدیدی را در فرم و روایت تجربه می‌کند، مجموعه همه بچه‌های من در قالب ساختار مینی‌مالیستی یا مینی سریالی عرضه می‌شود.

در سال‌های اخیر این شکل از سریال‌سازی در تلویزیون ما پا گرفته است که اتفاقا با شرایط زندگی مدرن بویژه در شهرهای بزرگ همخوانی دارد. فشردگی و محدودیت زمان در زندگی امروز و تمایل مخاطبان تلویزیون به برنامه‌های کوتاه مدت و فشرده موجب شده است ساختار سریال‌سازی و فرم آن تغییر کند که نمونه‌های موفق آن را در سال‌ های گذشته با مجموعه‌هایی مثل «نیمکت»، «توی گوش سالمم زمزمه کن» و «مسافرخانه سعادت» که همه آنها ساخته محمد رحمانیان بود قابل ردیابی است.

این شیوه روایت و سریال‌سازی این حسن را دارد که در زمان کوتاه 20 دقیقه‌ای بسیاری از سوژه‌ها و موضوعاتی را مطرح می‌کند که مبتلابه جامعه و خانواده‌هاست لذا همین امر باعث می‌شود این سریال‌ها نه صرفا برای سرگرمی و داستان‌پردازی ساخته شود بلکه فرصتی باشد تا بسیاری از مشکلات انسانی و تربیتی در آن مطرح شود و سویه آموزشی آن افزایش یابد.

در واقع یکی از کارکردهای اصلی این سبک از سریال سازی جنبه‌های آموزشی آن است که بویژه در ژانر خانوادگی بخوبی جواب می‌دهد و مورد توجه مخاطب قرار می‌گیرد. شاید به همین دلیل است که پخش مجدد آن را در برنامه خانواده نیم‌روزی قرار داده‌اند تا خانواده‌های بیشتری مخاطب این برنامه باشند.

«همه بچه‌های من» مثل آثار محمد رحمانیان به طرح مسائل و مشکلات خانوادگی، اختلاف و تفاوت‌های نسلی، ازدواج، اشتغال، مناسبت‌های عاطفی و انسانی، مشکلات زنان، عادات‌ها و سنت‌های غلط، نحوه برخورد با فرزندان و والدین، مسائل درسی، کنکور، دانشگاه و بسیاری دیگر از مسائلی می‌پردازد که صرفا یک قصه معمولی نیست و مسائل و مشکلاتی است که مردم در جامعه و خانواده با آن دست به گریبانند و همه این عوامل و عناصر، زیست جهان آنان را می‌سازد.

اما این شیوه دارای ضعف‌هایی نیز است به این معنی که ساختار اپیزودیک و مینی‌مالیستی همه بچه‌های من موجب شده است تا به طرح کلی و اجمالی مسائل و سوژه‌ها پرداخته شده و از بیان جزئیات و جوانب آن جلوگیری شود. قطعا کوتاه بودن زمان این سریال نقش مهمی در این مساله دارد و مانع از بسط دراماتیکی سوژه می‌شود.

از سوی دیگر در این مجموعه مثل مجموعه‌های مشابه صرفا به طرح مساله اکتفا نشده است و کارگردان سعی کرده تا راه حل نیز ارائه دهد اما باز هم به دلیل محدودیت‌های زمانی و عدم پرداختن به جزییات بیشتری از این راه حل ناقص و ناکارآمد از آب درمی‌آید و چه بسا به راه حلی کلیشه‌ای و غیر کاربردی بدل می‌شود. به نظر می‌رسد در سریال‌هایی با چنین ساختاری اگر کارگردان بتواند به طرح درست و جامع موضوع بپردازد، کار خود را کرده است و لزومی به ارائه راه حل و پاسخگویی نداشته باشد.

از جمله ویژگی‌های مجموعه همه بچه‌های من زن محور بودن است که قطعا بی‌تاثیر از جنسیت کارگردان نیست. اگرچه قهرمان و شخصیت اصلی این سریال یعنی پریدخت یک زن است، اما برومند سعی نکرده از این موقعیت در جهت طرح شعارهای فمینیستی و غلیظ استفاده کند و سریال را به کانون ستیز با مردان تبدیل نکرده است.

او تنها تلاش کرده است تا با محور قرار دادن یک زن تحصیلکرده و نقشی که در حل مشکلات دیگران و پیشبرد داستان دارد به دفاع از زنان بپردازد و نقش اثرگذار آنان را به ویژه در محیط خانه و مدیریت خانواده برجسته سازد و پریدخت با بازی مهرانه مهین‌ترابی نمادی از یک زن تحصیلکرده و روشنفکر است که در میانه سنت و مدرنیته ایستاده است و کارگردان سعی می‌کند به این واسطه تصویری معتدل و منطقی از یک زن ایرانی امروزی ارائه دهد که از یک سو به ارزش‌های اصیل سنتی پایبند است و به آنها احساس تعلق می‌کند و از سوی دیگر دغدغه‌های یک زن مدرن را هم دارد و اسیر تعصبات کورکورانه نیست.

برومند تلاش کرده است تلقی و تصور خود را از یک زن ایرانی در این مجموعه به تصویر بکشد و زنی را روایت کند که با بهره‌گیری از ارزش‌ها و فرهنگ خودی به حل مشکلات انسان مدرن و امروزی می‌پردازد و تلفیقی از یک زن سنتی و مدرن است. اگرچه به نظر می‌رسد کارگردان به خود پریدخت به عنوان یک زن و قهرمان داستان کمتر توجه کرده و مسائل و مشکلات او را کمتر مورد نقد قرار داده است.

همه بچه‌های من جدای از مضمون و قصه‌هایی که در آن روایت می‌شود، به لحاظ فرم و شیوه روایت دارای جذابیت‌های زیادی است. ساختار اپیزود آن علاوه بر این‌که باعث شده تا مخاطب قصه‌های متعدد و متنوعی را شاهد باشد، موجب شده تا در کنار بازیگران ثابت مجموعه در هر قسمت با بازیگران و شخصیت‌های جدیدی روبه‌رو شود که هر کدام می‌توانند جذابیت‌های خاص خود را برای مخاطب داشته باشند.

این تنوع و تعدد قصه‌ها و شخصیت‌ها موجب رنگ آمیزی و شاد شدن بیشتر مجموعه شده و در جذب مخاطب تاثیر زیادی دارد. مرضیه برومند بار دیگر با ساخت مجموعه‌ای تلویزیونی و این بار با همکاری یکی از کارگردان‌های توانای تلویزیون مسعود فروتن بازهم بخشی دیگر از خاطرات مخاطب این جعبه جادو را به نام خود ثبت‌‌کرد.

سید رضا صائمی