آقای پیرایرانی چه عواملی باعث شد که تلویزیون را با همه جذابیتهای تصویری آن رها کنید و به رادیو بروید؟
تا سال 1378 که رادیو ورزش راهاندازی نشده بود، در تلویزیون بودم و به محض راهاندازی رادیو ورزش به پیشنهاد آقای ندیری که در گذشته سردبیر برنامههای ورزشی و اخبار ورزشی تلویزیون بود به رادیو ورزش آمدم و باز به سفارش ایشان با تلویزیون خداحافظی کردم و در رادیو ورزش که علاقه خاصی به رادیو داشتم، مشغول به کار شدم.
با چه راهکاری میتوان تجربه چندین ساله شما بزرگان و پیشکسوتان را به جوانها منتقل کرد؟
جوانها ابتدا باید پذیرای تجربیات باشند. متاسفانه نسل امروز عجله دارد و میخواهد یکشبه ره صدساله برود. صداوسیما و کار در آن آنقدر گسترده است که اگر شما صد سال هم در آن تجربه داشته باشید، باز هم نمیتوانید بگویید که همه چیز را میدانید، چرا که زمانی به موردی برمیخورید که شاید فکر کنید برای اولین بار است که با آن برخورد میکنید. یک بار وقتی من با آقای افشار و خانم ساکی خبر میخواندم، با این مساله مواجه شدم. آقای افشار خبر را خواندند و از استودیو بیرون رفتند. خانم ساکی خبرهای خارجی را خواندند و با جمله همکارم خبرهای ورزشی را میخوانند به من اشاره کردند. من وقتی متوجه شدم که نه تصویربردار در داخل استودیو است و نه دوربین با من است، سریع جای آقای افشار نشستم و تا خانم ساکی گفت به آگاهی میرساند دوربین را با خود هماهنگ کردم و خبرها را خواندم. اگر این کار را نمیکردم شاید برای چند ثانیه وقفهای در خبر ایجاد میشد. از طریق برپایی کلاسهای آموزشی، همکاری جوانان با باتجربهها و انتقال تجارب در حین کار میشود این تجربیات و داشتههای خودمان را میتوان به جوانها انتقال داد.
نظر شما درباره نوع اجرا و گزارش گویندگان و مجریان جوان چیست؟
بعضی از آنها به درستی انتخاب شدهاند، اما برخی معلوم است که باید سالها تجربه کسب کنند تا به مرز آمادگی برسند و جلوی دوربین ظاهر شوند، خصوصا در زمینه ورزش که باید تبحر بیشتری داشته باشند. در تلویزیون چهره و صدا و در رادیو صدا و سواد بالا، شرط اول هستند.
تفاوت عمده دوره کاری شما با دوره حال در رسانه چیست؟
من در ابتدای کار با سازمان و برای آزمون ورودی با 5 نفر در تخصصهای مختلف مصاحبه انجام دادیم که یک ساعت و نیم طول کشیده بود و هر کدام از این 5نفر از برجستهترین اساتید بخش کاری خود بودند و وقتی استخدام صداوسیما شدم بعد از 18 سال که خواستم گوینده خبر ورزشی شوم، آقای وزیری که آن زمان مسوول خبر ورزشی بودند، گفتند: باید یک ماه در استودیو بنشینم و فقط به کار گوینده ورزشی آن زمان آقای طبسینژاد نگاه کنم و بعد از یک ماه، باید فقط اجرای یک خطی در حد اینجا تهران است، صدای جمهوری اسلامی ایران داشته باشم و در مرحله سوم اجازه دادند که خبر رادیو بخوانم البته فقط یکی در میان و در ماه هشتم کار گویندگی تلویزیون را به من دادند. حال کدام یک از جوانان این اصول را میپذیرند؟ ما با عشق و علاقه شروع کردیم و با عشق و علاقه تا امروز ادامه دادیم، پول برای من یکی در سازمان مطرح نبوده است و هنوز به خاطر عشق و علاقهام در سازمان هستم، در 4 روز 32 ساعت در مشهد برای رادیو ورزش کشتی گزارش کردم و فقط خدا را شکر کردم که صدایم نـگـرفـت، گـاهـی اوقات حتی یک جرعه آب هم نمیتوانستم بنوشم.
در دورهای که خیلیها از معروف شدن و شهرت استقبال میکنند چه چیزی باعث شد که شما از این امر چشمپوشی کنید و به کار گویندگی و تهیهکنندگی رادیو بپردازید؟
شهرت زمانی مهم است که در دل مردم جای داشته باشید. هنوز هم وقتی به کوهستانهای کشور برای کار گزارش میروم، علاقهمندان بسیاری هستند که کار گویندگی در تلویزیون را مطرح میکنند، عشق و علاقه به ورزش و کار در رادیو ورزش باعث چشمپوشیام از کار در تلویزیون شد.
فکر نمیکنید مخاطب تلویزیون شما در رادیو نمیتواند برنامههای شما را دنبال کند و یا کار رادیو را به خاطر جذابیتهای تصویری که ندارد، دنبال نکند؟
طبیعی است که رادیو نمیتواند جذابیت تلویزیون را داشته باشد اما همهگیرتر است و شنونده بسیاری دارد، در المپیکهای مختلف شاهد استقبال شنوندگانی بودهام که خبرها و نتایج را از رادیو ورزش دریافت کردهاند و راضی بودهاند، جذابیت تلویزیون هم زمانی میتواند خودنمایی کند که در تمامی رشتههای ورزشی برنامه داشته باشد و متاسفانه در حال حاضر تلویزیون فقط به فوتبال میپردازد و این آزاردهنده است.
شاخصههای اجرای موفق چه مواردی هستند؟
چهره صمیمی و با لبخند، درستخوانی، استفاده از جملات و کلمات مترادف، رعایت صدا و تصویر و همکاری با صدابردار و تصویربردار و عوامل پخش، مردمی بودن و دوری از غرور بیش از حد.
فکر میکنید چرا رادیو ورزش هنوز نتوانسته از تمام ظرفیتهای لازم برای تولید و پخش برنامههای ورزشی باکیفیت استفاده کند؟
شاید دلیلش، بهای اندک دادن به کسانی است که با عشق و علاقه در شبکه کار میکنند و سالهاست در این شبکه هستند. شما نمیتوانید برنامهای نام ببرید که ما به آن در رادیو ورزش نپرداختهایم. اگر الان برخی از دکترای تربیت بدنی و استادان دانشگاه با رادیو ورزش همکاری میکنند، بیشتر مسوولان و دستاندرکاران شنونده برنامههای رادیو ورزش هستند و با این شبکه همراه و هماهنگ هستند؛ اما امیدواریم عزیزانی که به ورزش عشق میورزند، با این رادیو همراه شوند.
زینت پستادست
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم