در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
این دریاچههای کوهستانی هر کدام ویژگیهای خاص خود را دارند و دسترسی به بیشترشان چندان دشوار نیست و حتی میتوانید به صورت خانوادگی به کنار برخیشان سفر کنید، زیرا در نزدیکی دریاچه یا شهر نزدیک به آن امکانات اقامتی و گردشگری وجود دارند. ویژگی عمده دریاچههای کوهستانی، قرار داشتن آنها در میان کوهها و در ارتفاعات است و آب آنها یا از برفها تامین میشود یا چشمههای جوشان زیر دریاچه. این دریاچهها در اواخر بهار بیشترین آب را دارند و از نیمه تابستان به بعد آبشان کمی کاهش مییابد. بلندترین دریاچه کوهستانی ایران، سبلان، در قله سبلان است که در ارتفاع حدود 4800 متری از سطح دریا قرار دارد و بزرگترین دریاچه کوهستانی سرزمین ما، گهر در استان لرستان است. پراکندگی دریاچههای کوهستانی، به گونهای است که اگر در هر قسمت ایران باشید، میتوانید برای سفر به یکی یا چند تای آنها برنامهریزی کنید. نگاهی میاندازیم به چند دریاچه کوهستانی که از جاذبههای مهم گردشگری در طبیعت ایران هستند.
اوان، نگین الموت
دریاچه اوان در استان قزوین و در منطقه معروف و تاریخی الموت قرار دارد. چشمانداز این دریاچه بسیار زیباست و این روزها شماری از گردشگران طبیعت را به سوی خود جذب کرده است. اوان در نیمهشمالی الموت، در دامنه کوه خشچال در فاصله حدود 75 کیلومتری قزوین قرار دارد و روستاهای اوان، زواردشت و زرآباد آن را احاطه کردهاند. اوان در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا واقع شده است. طول آن حدود 320 و عرض آن 275 متر است.
آب از چشمههای زیرزمینی تامین میشود و بخش کمی نیز از آب باران است. عمیقترین بخش دریاچه بین 5 تا 7 متر عمق دارد. از سرریز آب دریاچه، رود کوچکی تشکیل شده است. در فصل تابستان این دریاچه محل ماهیگیری، آب تنی و قایقرانی است. اما متاسفانه عدهای به پاک نگاه داشتن اطراف دریاچه کمتوجهی میکنند و پسماندهای غذایی و زبالهها را در آنجا میریزند. با این همه، اوان هنوز زیبایی و پاکی خود را حفظ کرده. ولی همین زبالهها کمکم وضع نگرانکنندهای به وجود میآورد. اگر در پاییز به کنار دریاچه اوان بروید، پرندگانی چون قو، غاز و مرغابی را آنجا خواهید دید.
در زمستان سطح دریاچه یخ میبندد و برای اسکیت روی یخ یا سرسرهبازی مناسب میشود. در کنار دریاچه تاسیسات سرویس بهداشتی ایجاد شده و کیوسک تلفن هم نصب کردهاند که متاسفانه برخی از کسانی که دوستدار طبیعت نیستند به این تاسیسات آسیب رساندهاند و حتی بخشی از نیزارهای کنار دریاچه را آتش زدهاند. دریاچه اوان، ماهیهایی از نوع قزلآلا، کپور و اردکماهی دارد.
دریاچه تار، همسایه دماوند سرفراز
اگر ساکن تهران یا شهرهای استان تهران و مازندران هستید، خیلی راحت با برنامهای دو روزه میتوانید به دیدار دریاچه زیبای تار بروید. البته با گذر از یک گردنه کوتاه دریاچه کوچک هویر را هم دیدار خواهید کرد. دریاچه تار در ارتفاع 3300 متری ما بین خطالراس زرینکوه و کوههای دوبرار قرار دارد و بیشترین طولش 5/1 کیلومتر است.
آب این دریاچه از آب شدن برفهای کوههای اطراف بویژه دوبرار و رودخانه کوچک فصلی تامین میشود. در اطراف دریاچه هیچگونه پوشش جنگلی وجود ندارد و بادهای غربی سرد در تار میوزند که البته این بادها در تابستان خنک و مطبوع هستند.
تنها تسهیلات گردشگری منطقه کانکس سازمان محافظت از محیط زیست است که آب آشامیدنی سالم عرضه میکند و چند سرویس بهداشتی و پارکینگی هم نزدیکی دریاچه ایجاد کردهاند. دریاچه تار قابلیتهای زیادی برای جذب گردشگر دارد که متاسفانه هنوز به این موضوع مهم توجه نشده است. از آنجا که این دریاچه نزدیک شهر تهران واقع شده، با سرمایهگذاری مناسب و البته رعایت اصول زیستمحیطی و پاکی دریاچه، میتوان آن را به یکی از قطبهای گردشگری طبیعت در استان تهران تبدیل کرد. اگر مقیم شهر تهران هستید، برای رسیدن به دریاچه باید از ترمینال شرق عازم دماوند شوید.
به دماوند که برسید در میدان امام خمینی، ماشینهای دربستی سواری یا وانتبار شما را به کنار دریاچه در 17 کیلومتری شرق دماوند میبرند.
از روستای چنار به بعد، جاده خاکی میشود و ناهموار با گردنههای متعددی که از آنها نمای تماشایی قله دماوند دیده میشود.
گردنه را که رد کنید، جاده با شیب تندی به تار رود میرسد. سمت چپ رود هم جادهای است که به درهای به نام سیستان ختم میشود. پس از گذشتن از یک بلندی، دریاچه تار دیده میشود. برای رفتن به دریاچه تار راههای دیگری هم وجود دارد که کمتر مورد استفاده قرار میگیرد. البته دسترسی به آنها دشوارتر است. یکی از روستای آیینهورزان در سر راه فیروزکوه و دیگری از روستای جابان پس از آیینهورزان است.
البته اگر از جابان قصد رفتن به تار را داشته باشید، باید با پای پیاده در سمت چپ روستا، کوهپیمایی خود را آغاز کنید و پس از چند ساعت و عبور از تپهها و درهها به پای زرینکوه میرسید و با سرازیر شدن از گردنهای به کنار دریاچه هویر میرسید. یک گردنه کوتاه، هویر و تار را از هم جدا میکند. با حدود نیم ساعت کوهپیمایی از هویر به ساحل دریاچه تار میرسیم.
زریوار، دریاچه بزرگ آبشیرین
دریاچه زریوار یا به زبان کردی زریبار، در فاصله 3 کیلومتری غرب شهر مریوان در استان کردستان قرار دارد و یکی از دیدنیترین مناطق استان کردستان است. در بیشتر زمستانها سطح دریاچه کاملا یخ میبندد. این دریاچه در ارتفاع 1285 متری از سطح دریا واقع شده است. طول دریاچه حدود 5 کیلومتر و عرض آن حدود 6/1 کیلومتر است. وسعت دریاچه به علت تغییرات حجم آبی در فصول مختلف متغیر و حداکثر عمق آن 12 متر است. حجم تقریبی آب تالاب حدود 30 میلیون مترمکعب برآورد شده است. محیط دریاچه بیش از 5 کیلومتر و میزان متوسط بارندگی 786 میلیمتر در سال است. دریاچه با قرار گرفتن در یک دره طولی نسبتا وسیعی از دو طرف غرب و شرق با کوههای پوشیده از جنگل احاطه شده است. پوشش غالب اراضی در این منطقه را جنگل و بیشهزارهای نیمه انبوه تشکیل میدهند که گونه غالب جنگلی آن بلوط است. شما اگر برای سفر به زریوار برنامهای تنظیم کنید، روزهای خوبی را در این فصل در مریوان و کنار دریاچه بزرگش خواهید گذراند. در نزدیکی دریاچه یک بازارچه مرزی قرار دارد که گردشگران زیادی برای خرید به آنجا میروند. در کنار دریاچه و در شهر مریوان هتلهایی وجود دارد که میتوانید از آنها استفاده کنید. در غیر این صورت در جایی مناسب چادر بزنید و با اقامت در کنار دریاچه، از طبیعت زیبای آن بهره بگیرید.
سبلان، مرتفعترین دریاچه
دریاچه سبلان، یکی دیگر از جاذبههای کوهستانی ایران است که در قله سبلان در ارتفاع 4811 متری قرار دارد.
تابستان فصل مناسبی برای صعود به سبلان و دیدار دریاچه شگفتانگیز آن است. کوه سبلان در شمال شرقی و در 25 کیلومتری جنوب شرقی مشکین شهر واقع است. سلسله کوههای سبلان به طور کلی سه قله معروف دارد. قله بزرگ آن به سلطان مشهور است و دو قله دیگرش به هرم و کسری مشهورند.
قسمت شرقی کوه سبلان به قله آتشفشان سبلان منتهی میشود. جاذبههای گردشگری منطقه سبلان دوگونه طبیعی و تاریخیاند.
ارتفاعات متعدد، آبهای معدنی فراوان، دریاچههای کوچک و بزرگ و جلگههای وسیع و شرایط آب و هوایی مطلوب، قابلیتها و استعدادهای طبیعی منطقه برای جلب علاقهمندان طبیعت است. بنابراین اگر برای تعطیلات به استان اردبیل سفر کنید، روزهای خاطرهانگیزی خواهید داشت و جلوههای متنوع و زیبایی از دیدنیهای طبیعی را خواهید دید که یکی از آنها کوه سبلان است. البته برای صعود به سبلان باید آمادگی جسمانی داشته باشید. وقتی به قله رسیدید، با دیدن دریاچه تماشاییاش، خستگی راه از تنتان بیرون میآید و به طراوت و نشاط روحی زیادی میرسید.
گهر، گوهر فیروزهای زاگرس
دریاچه گهر، یکی از زیباترین جاذبههای طبیعی استان لرستان است که در تابستان، گردشگران و دوستداران طبیعت بکر از استانهای مختلف به آنجا میروند. در این روزها اگر به گهر بروید، چادرهای زیادی را میبینید که در ساحل دریاچه برپا شده است و شماری از کوهروها آنجا برای چند روزی اقامت میکنند تا خستگی زندگی شهری را از خود بیرون کنند و به ریههای خود هوای پاک اشترانکوه و گهر را وارد کنند و چشمانشان را به تماشای یکی از زیباترین جلوههای طبیعی ایران مهمان کنند. گهر شامل 2 بخش به نامهای گهر بزرگ و گهر کوچک است که دریاچه بزرگ حدود 100 هکتار مساحت و 28 متر عمق دارد. عرض آن بین 400 تا 800 متر متغیر است و طولی حدود 1500 متر دارد. با حدود 20 دقیقه راهپیمایی از گهر بزرگ به کنار گهر کوچک در بالادست گهر بزرگ میرسیم. گهر کوچک جایی است جنگلی و بسیار آرام.
برای رفتن به گهر باید به شهرستان دورود در استان لرستان بروید. اگر با خودروی شخصی قصد سفر به دورود را دارید، پس از رسیدن به دوراهی دورود بروجرد به شهر دورود میروید. با قطار هم میتوانید به دورود بروید.
از دورود برای رفتن به گهر یک جاده آسفالت وجود دارد که حدود 20 کیلومتر است و به جاده امامزاده پیروالی معروف است. حدود نیم ساعت در جاده پرپیچ و خمی پیش میرویم. در آخر جاده آسفالت، چشمه سنگی یا چشمه اول است. در این مکان میتوانید با برداشتن آب از چشمه از محلیهای ساکن آنجا قاطر کرایه کنید تا بارهایتان را تا دریاچه حمل کنند.
اگر با خودروی خود تا پایان جاده آسفالته آمدهاید، میتوانید آنجا در ازای پرداخت مبلغی آن را به امانت بسپرید. حدود 18 کیلومتر مسیر مالرو را طی میکنید تا به دریاچه برسید. این مسیر را میتوان در حدود 3 تا 5 ساعت با پیادهروی پیمود.
به دریاچه ولشت آسیب نرسانیم
یکی از دریاچههایی که در سالهای اخیر مورد توجه گردشگران طبیعت در شمال کشور قرار گرفته، دریاچه ولشت در جنوب غربی شهر چالوس و در شمال شرقی کلاردشت، در ارتفاع 1000 متری از سطح دریاست.
البته برخی از گردشگرانی که به ولشت میروند، به طبیعت بکر و زیبای اطراف دریاچه آسیب رساندهاند. آنجا شما پسماندههای غذایی و موادی چون پلاستیک و قوطی کنسرو را میبینید که اینها متناسب با طبیعت سبز و پاک محیط نیست.
مسیر دسترسی به ولشت از چالوس و از طریق کندوان و محور ارتباطی چالوس به تهران آغاز میشود. مسیر پس از طی 23 کیلومتر و بعد از پل کجور و گذر از سربالاییها و پیچهای جنگل تا کنار دریاچه ادامه مییابد. دریاچه ولشت به علت چشمانداز سبز و طبیعت شگفتانگیزش، از دیدنیترین مناطق طبیعی کشور به شمار میآید. همین شگفتی طبیعی، گردشگران زیادی را به آنجا جلب میکند. البته حضور گردشگران بدون نظارت در سالهای گذشته، به طبیعت این منطقه آسیب رسانده و اکوسیستم آن را دگرگون کرده است. قطع نیزارهای اطراف دریاچه برای مصارف ساختمانی و آتشسوزیها طی سالهای اخیر آسیبهای جبرانناپذیری را به طبیعت دریاچه ولشت وارد کرده است.
جهانگیر چراتی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: