نسخه مشابه برای اکران عمومی

برای همین بسیاری از تهیه کنندگان و فیلمسازان ترجیح می‌دهند قبل از این که قاچاق فیلمشان دربیاید، به هر ترتیبی که شده محصولی را که تولید کرده اند به دست مخاطب برسانند و لااقل بخشی از هزینه‌های تولید را هم جبران کنند. یکی از این راه‌ها فروش و عرضه فیلم در شبکه نمایش خانگی است.

از بین فیلم‌هایی که اخیرا به این ترتیب بدون اکران سینمایی وارد شبکه ویدئویی شده‌اند می‌توان به «عصر جمعه» (مونا زندی حقیقی)، «موش» (شاهد احمدلو)، «شهرآشوب» (یدا... صمدی)، «مواجهه» (سعید ابراهیمی فر)، «چند روز بعد» (نیکی کریمی) و «پوست موز» (علی عطشانی) اشاره کرد. اما آیا واقعا این روش جدید و نو، تا چه اندازه از نظر کارشناسی هم قابل قبول است و صاحبان این آثار با چه منطقی به این کار اقدام می‌کنند؟

دیگر با ویدئو فیلم نمی‌سازم

علی عطشانی کارگردان فیلم پوست موز  با اشاره به این که برای تهیه این فیلم موفق شده بود یک سرمایه‌گذار را راضی کند که با سرمایه‌گذاری 250 میلیون تومان برای این فیلم، مبلغ خوبی را به اقتصاد سینمای کشور تزریق کند، می‌گوید: «اگر این سرمایه برمی گشت، این سرمایه‌گذار دفعه بعد 500 میلیون سرمایه‌گذاری می‌کرد. ولی حالا با این شرایط که هیچ کس هیچ ضمانتی برای کارش نمی‌بیند، هیچ انتظاری هم نباید وجود داشته باشد.»

اما این ماجرا برای خود عطشانی یک نتیجه خیلی واضح و روشن دارد:« این ماجرا زندگی و روح و روانم را متلاشی کرد. ولی اتفاقی است که افتاده. واقعا معتقدم که اگر ایده و پردازش خوبی وجود داشته باشد، می‌شود با یک هندی کم ساده هم یک فیلم خیلی خوب ساخت. ولی من دیگر با سیستم ویدئو فیلم نمی‌سازم. چون جعفری جلوه هم خیلی قاطعانه اعلام کرد که از این به بعد فیلم‌های ویدئویی اجازه اکران ندارند. خیلی از فیلم‌ها به خاطر ویدئویی بودن پروانه نمایش ندارند.»

تصمیم گیری پشت درهای بسته

حرف‌های یدالله صمدی درباره «شهرآشوب» هم کم و بیش در همین مایه هاست: ««شهرآشوب» در سال 83 و 84 در 400 دقیقه و با مبلغ یک میلیارد و 200 میلیون تومان به عنوان یک مجموعه تلویزیونی جلوی دوربین رفت و البته از همان اول هم برای تدوین یک نسخه سینمایی از روی آن پیش بینی‌های لازم انجام شده بود.

این کار به عنوان یک مجموعه الف ویژه ساخته شد و کار فاخر و قابل دفاعی هم از کار در آمد و در جشنواره فجر هم در بخش موسیقی و جلوه‌های ویژه جایزه گرفت و منتقدان هم نسبت به آن نظر مساعدی داشتند. بنابراین مطمئنم اگر اکران می‌شد، فروش خیلی خوبی داشت.»

اکران بشود برای ما هم بهتر است

به نظر می‌رسد پخش مستقیم و بی واسطه فیلم‌های سینمایی بدون پشت سر گذاشتن اکران سینمایی برای دست‌اندرکاران شبکه نمایش خانگی خیلی هم بد نباشد. چون آنها با تولید هر از گاهی فیلم‌های ویدئویی نشان داده‌اند که نمی‌خواهند فقط مصرف کننده باشند و دوست دارند غیر از تولیدات سینمایی آثار نادیده‌ای را هم برای مخاطبانشان داشته باشند. بنابراین شنیدن حرف‌های یکی از دست‌اندرکاران شبکه نمایش خانگی هم تکلمه پایانی خوبی است.

برای این گزارش: «به نظرم نمی‌شود گفت که کلا مثبت است یا منفی. این ماجرا ناشی از عدم تناسب تولید و ظرفیت‌های اکران در سینمای ماست. سالن‌های سینما محدودند و سالن‌های قابل استفاده محدودتر. برای همین فیلم‌سازان می‌توانند با توجه به این واقعیت و با توجه به گسترش تیرا ژ و رونق شبکه نمایش خانگی و افزایش رایت اثر، لااقل از این ظرفیت که در کنار سینما برایشان ایجاد شده استفاده کنند تا بخشی از سرمایه‌شان برگردد؛ ولی قبول دارم که درستش این است که هر فیلمی روال طبیعی‌اش را طی کند؛ یعنی اول در سینما نمایش داده بشود و بعد در تلویزیون و شبکه ویدئویی.»

اینها حرف‌های ابراهیم داروغه زاده، مدیر عامل موسسه رسانه‌های تصویری است که می‌توان آن را رسمی‌ترین موسسه پخش و تکثیر فیلم در شبکه ویدئویی دانست. او تاکید می‌کند که همین روال طبیعی از هر نظر برای دست‌اندرکاران شبکه نمایش خانگی هم مناسب‌تر است. اگر فیلمی قبلا در سینما اکران بشود و بعد به شبکه ویدئویی بیاید، طبیعتا تبلیغات بیش‌تر و بهتری خواهد داشت و همین باعث می‌شود این جا هم تیرا ژ بیش‌تری داشته باشد.»

داروغه‌زاده نگرفتن پروانه نمایش را دلیل این اتفاق نمی‌داند: «خیلی وقت‌ها نگرفتن پروانه نمایش باعث عدم اکران و ورود به شبکه نیست و دلیل اصلی‌اش این است که تهیه‌کننده با دفاتر پخش و سینمادارها به توافق نمی‌رسد. چون اولویت آنها منافع اقتصادی است. مثلا تا آن جا که می‌دانم «چند روز بعد» و «عصر جمعه» هردو موفق شده بودند پروانه نمایش بگیرند.»

جابر تواضعی