تلقی نادرست از بازارهای مالی

مفهوم «پول» در قاموس اقتصاد متفاوت از مفهوم «سرمایه» در قاموس آنان است . پول توان مبادله کالاها و خدمات است و وظایفی بر عهده اوست اما «سرمایه» در قالب ماشین آلات ، موجودی انبار ، ابنیه و ساختمان خود را می نمایاند.

کد خبر: ۲۵۷۹۷

برای پول و سرمایه در اقتصاد متعارف بازاری را مطرح می کنند و برای هر واحد از هر کدام قیمتی را تعیین می نمایند که «بهره» نامیده می شود. بدیهی است بازار پول وظیفه تجهیز منابعی را برعهده می گیرد که توسط پس اندازکنندگان سپرده گذاری می شود و منابع تجهیز شده را در اختیار متقاضیان پول می گذارد تا آنان آن را مصرف و از جمله سرمایه گذاری کنند. بانک که در بازار پول تاثیرات مهمی دارد به سپرده گذاران «بهره» می دهد و البته از وام گیرندگان از خود «بهره» دریافت می نماید و از بابت مابه التفاوت بهره دریافتی از بهره پرداختی منتفع می شود. بازار سرمایه مقوله دیگری است سهام بنگاه های مختلف در بازار «سرمایه» (با تعریفی که برای سرمایه شد) مورد معامله ، توسعه ، انتقال و... قرار می گیرند و از این بابت «سود» که در اقتصاد متفاوت از «بهره» است بدست می آورند. همان طوری که ملاحظه می شود بازار پول در اقتصادهای ربوی از بازار سرمایه پشتیبانی و حمایت می کند و در بازارهای سرمایه هم زمینه ها و «ادله ای» وجود دارد که موجبات تقویت بازارهای پولی را فراهم می سازد اما آنچه مقرر بوده و امید است در جمهوری اسلامی ایران عملیاتی شود تا حدود بسیار بالایی مفهوم بازار پول را منتفی می کند زیرا به خاطر ممنوعیت «بهره» در نظام بانکداری ایران اصولا برای «پول» وقتی موضوع «وام» قرار می گیرد نمی توان پاداشی را پرداخت که «بهره» است و از نظر اسلام ، جنگ با خدا و پیغمبر خدا تلقی می باشد لذا می توان گفت یا نباید وام داده شود و یا باید وام را بصورت قرض الحسنه داد و در ازای آن مازادی را دریافت نکرد. بعبارت دیگر در نظام بانکی ما ، بازار پول به معنای متعارف آن در اقتصاد وجود ندارد. اما نکته مهم آن است که بانکها به عنوان یکی از عناصر بسیار موثر در تجهیز منابع و پول دارای این رسالت هستند که وجوه تجهیز کرده را به «سرمایه» تبدیل کنند و از بابت بکارگیری آن «سود» به دست آورند و بین صاحبان پول که توسط بانک به سرمایه مبدل شده است توزیع نمایند. این بیان به معنی آن است که بانکها اگر به وظایف قانونی و شرعی خود عمل کنند بطور طبیعی و قهری وارد بازار سرمایه می شوند و اصلا آنان از فعالان بازار سرمایه محسوب می شوند و هر گاه بانکی در بازار سرمایه حضور نداشته باشد این احتمالا بدان معنی است که بانک با فعال شدن در بازار پول به دام اعطای «وام» و دریافت بهره افتاده است . هر چند نام آن را «سود» گذاشته باشند. با عنایت به نکات مذکور در این مکتوب به نظر می آید بحث جدایی بازارهای پولی و سرمایه ای بحثی غیرمتناسب با اقتصاد ایران و قوانین حاکم بر بانکداری کشور است.