«لولو» از پشت پنجره منو می‌بینه

اثرات ترس بر کودکان

ترس‌ها تاثیرات زیانباری بر جسم و روان کودکان بر جای می‌گذارند، بویژه وقتی شدید و مستمر باشند که از آن جمله می‌توان به کم‌اشتهایی، بدخوابی، لکنت، گرفتگی زبان، ناتوانایی جسمی، عصبی بودن، خواب پریشان، ادرار غیرارادی و... اشاره کرد.

از نظر هوش نیز تاثیرات منفی برای کودکان دارد. کودکی که می‌ترسد، بی‌آن که از نظر هوشی مشکل داشته باشد، دقت و تمرکز کمتری دارد. در یادگیری مطالب کند است و دچار فراموشی و حواس‌پرتی می‌شود. در واقع ترس، فعالیت‌های هوشی را مختل و گاه متوقف می‌کند و مانع بروز توانایی‌های ذهنی کودکان می‌شود. بیشترین تاثیر منفی ترس، بر جنبه‌های عاطفی و اجتماعی کودکان است. ترس گاهی سبب افسردگی، خجالت و گوشه‌گیری می‌شود و کودکان را از فعالیت، شادی و تحرک لازم بازمی‌دارد.

نشانه‌های بدنی ترس در کودکان

از نشانه‌های بدنی آنها می‌توان به پریدگی رنگ، لرزش دست و پا و بدن، عرق کردن، تپش قلب، خشکی دهان، لکنت زبان و تهوع اشاره کرد. کودکان کوچک‌تر، ترس خود را با گریه و جمع کردن دست و پا و انقباض عضلات نشان می‌دهند.

چه موقع باید اقدام به درمان کنیم

ترس در میان کودکان، امری رایج است و دوره‌ای نسبتا کوتاه دارند و می‌توان گفت بعضی ترس‌ها به دوره خاصی از رشد مربوط می‌شود و بسرعت از بین می‌روند، حتی امکان دارد واکنش‌های جدی هراس دوران کودکی نیز طی مدت نسبتا کوتاهی از بین برود؛ ولی روان‌شناسان پیشنهاد کرده‌اند مراجعه به روانپزشک باید هنگامی صورت گیرد که ترس‌های کودک: 1. شدید باشند 2. مدت زمانی نسبتا طولانی تداوم یافته باشد 3. مشکلاتی را برای والدین یا کودک در زندگی ایجاد کرده باشند.

پیشگیری بهتر از درمان است

1- به هیچ وجه کودکانمان را نترسانیم.

2- به هیچ وجه کودکان خود را در موقعیت‌های ترسناک قرار ندهیم.

3- مانع از مشاهده، شنیدن و خواندن داستان‌های ترس‌آور و وحشتناک، از سوی کودکان شویم.

4- خودمان ترسو نباشیم یا اگر از موقعیتی یا از چیزی ترس داریم، پیش کودکانمان آشکار نکنیم.

5- برای آرام کردن کودکانمان هیچ وقت آنها را از موقعیت‌ها، اشخاص و حیوانات نترسانیم.

6- با ایجاد امنیت خاطر در محیط خانواده، کودکان خود را آرامش دهیم تا آنان از درون دچار اضطراب و ترس نشوند.

7- هرگز کودکان را مجبور نکنیم کاری را که از آن می‌ترسند، انجام دهند.

8- به کودکان فرصت دهیم تا آزادانه و بدون روبه‌رو شدن با تمسخر و تهدید، ترس‌های خود را بیان کنند و درباره آنها توضیح دهند.

9- برای تربیت کودک، از تهدید جدا خودداری کنید.

10- کودکان را از سگ و گربه نترسانید. یکی از عادت‌های غلط بعضی مادران این است که برای آرام کردن بچه‌ها، پشت در و دیوار خورخور می‌کنند و به در و دیوار مشت می‌زنند و به این وسیله او را می‌ترسانند تا آرام بگیرد.

11- برای تنبیه‌، کودکان را در جاهای تاریک و وحشت‌زا حبس نکنید.

12- راه درست استفاده از گاز و کبریت و وسایل برقی را به او یاد بدهید و خطرهای احتمالی را به او گوشزد کنید.

13- راه صحیح عبور از خیابان را به او یاد بدهید و او را از خطرهای احتمالی وسائل نقلیه بترسانید.

14- کودک را وادار کنید که به قوانین اجتماعی بویژه قوانین راهنمایی و رانندگی احترام بگذارد و او را از عواقب تخلف از قانوان بترسانید.

به طور کلی درباره این ترس‌ها که به ترس‌های عقلایی معروف است، با کودکان صحبت کنید و راه نجات از آنها را برایش بگویید؛ اما در این باره زیاده‌روی نکنید، سعی کنید روح توکل و اعتماد به خدا را در او زنده سازید.

صابر محمدی