ایران و تیم‌های پرافتخار

هر چهار سال بر جذابیت‌های بسکتبال در المپیک افزوده می‌شود و این مساله نشان می‌دهد بسکتبال هنوز به سقف پیشرفت نرسیده است. شاید حضور حرفه‌ای‌های آمریکا باعث رونق بیشتر این ورزش شده است و شاید تلاش ستارگان اروپایی و رقابت همزمان آنها با همتاهای آمریکایی تصورات جالبی در اذهان به وجود آورده که زیبایی‌های بسکتبال را در المپیک دوچندان کرده است. از سال 1992 با ورود حرفه‌ای‌هایی همچون مایکل جردن، چارلز بارکلی، مجیک جانسون، لری برد و پاتریک اوینگ به المپیک این سوال مطرح بود که آیا بسکتبال دنیا فاصله ایجاد شده را پل خواهد زد؟ آمریکا فینال المپیک 92 در بارسلونای اسپانیا را با 30 امتیاز اختلاف به سود خود خاتمه داد و این بازی‌ها سرآغاز ایجاد بحث‌ها و اظهارنظرهای جدید در رابطه با پیشرفت و چگونگی آینده بسکتبال در دنیا بود. در آغاز دهه 90 اتحاد جماهیر شوروی و کشورهای شبه‌جزیره بالکان به دنبال فروپاشی نظام کمونیستی دچار تحولات بزرگ سیاسی  جغرافیایی بودند. تجزیه کشورها بعد از فروپاشی شوروی و یوگسلاوی و ایجاد کشورهای جدید در منطقه، قدرت‌های جدید بسکتبال را به وجود آورد که از آن جمله می‌توان از کشورهای کرواسی و لیتوانی نام برد. کرواسی در سال 1988 جزو خاک یوگسلاوی بود و در این سال یوگسلاوی به همراه شوروی فینال بسکتبال المپیک را برگزار کرد. اما در سال 1992 کرواسی که استقلال خود را در سال 1991 از یوگسلاوی اعلام کرده بود، گام بلندی در راه ثبات کشورش برداشت و در فینال المپیک مقابل آمریکا به میدان رفت. تیم لیتوانی یکی از کشورهای سواحل بالتیک است که از اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی سابق جدا شد و در 11 مارس 1990 اعلام استقلال کرد. تا پیش از سال 1992 که لیتوانی به طور مستقل در المپیک شرکت کرده بود، اعضای این تیم زیر پرچم شوروی سرود افتخار سر می‌دادند. بازیکنان سرشناس آن روز دنیا مثل سابونیس و مارچلونیس جشن قهرمانی المپیک را با تیم اتحاد جماهیر شوروی در سال 1988 برپا کرده بودند. در تیم یوگسلاوی نایب قهرمان المپیک نیز درازن پترویچ و دینو رادجا ستاره‌های پرفروغ به شمار می‌رفتند، اما همه این بازیکنان در سال 1992 با جغرافیای جدید و خاک مستقل از شوروی گام در عرصه بسکتبال المپیک گذاشتند و به همراه حرفه‌ای‌های آمریکا سرآغاز تحولی جدید و بزرگ در این بازی‌ها شدند. آمریکا در المپیک بارسلونا حریفان را در هم کوبید. مربی کرواسی در پایان بازی‌ها گفته بود در حال حاضر فاصله‌ای 2015 ساله بین بسکتبال دیگر کشورها با آمریکا وجود دارد. روس‌ها در رسانه‌های خود اعلام کردند این اختلاف 5 سال دیگر به طور محسوسی تغییر می‌کند. آنها در آن زمان اعتقاد داشتند سایر کشورها بزودی توسعه می‌یابند و به بسکتبال آمریکا نزدیک می‌شوند. اگر با ورود تیم رویایی به المپیک، استعداد و نبوغ فردی بازیکن بی‌مانند جهان  مایکل جردن  به نمایش درآمد، این مساله الگویی شد برای پیشرفت جوانان سایر ملل که اینک آن روزها را در دوران نوجوانی خود مرور می‌کنند. بزودی حرکات جردن و بازیکنان شاخص NBA مبنای اصول اولیه یادگیری بسکتبال، سرعت بازی و تکنیک‌های پیشرفته در کار بازیکنان تراز اول دنیا شد. در المپیک‌های سال‌های بعد، بسکتبال مورد توجه جهانیان قرار گرفت تا این که در دوره گذشته با شکست آمریکا، باورهای جدیدی به وجود آمد. قهرمانی آرژانتین موازنه قدرت را به هم ریخت تا به این ترتیب بسکتبال یک بار دیگر تحولات فزاینده‌اش را نشان بدهد و تازه‌ترین پیشرفت‌های سایر تیم‌های جهان را به نمایش بگذارد.

آرژانتین‌

این کشور از لحاظ وسعت، دومین کشور آمریکای جنوبی است. نخستین بار اسپانیایی‌های مهاجر در سال 1516 میلادی وارد آرژانتین شدند. آرژانتینی‌ها در فوتبال زبانزد خاص و عام هستند اما در 10 سال گذشته پیشرفت‌های زیادی در زمینه توسعه بسکتبال داشته‌اند. ستاره تیم ملی آرژانتین، امانوئل جینوبلی است که با نام مختصر مانو محبوب بچه‌های کشورش است. مانو برای تیم سن آنتونیو اسپرز در لیگ NBA بازی می‌کند. او مرد اول بسکتبال آرژانتین در راه قهرمانی تیمش در المپیک 2004 آتن بوده است. مانو در بازی‌های سن آنتونیو مصدوم شد و حتی نزدیک بود المپیک 2008 را از دست بدهد. لوئیس اسکولا و کارلوس دلفینو دیگر بازیکنان شاخص تیم آرژانتین به شمار می‌روند.

روسیه‌

اولین حریف تیم ملی بسکتبال کشورمان در المپیک روسیه، پهناورترین کشور جهان است. روسیه از نظر جمعیتی در جایگاه هشتم قرار دارد. بعد از فروپاشی شوروی، روسیه در 12 ژوئن 1990 اعلام موجودیت کرد. آنها در سال 2007 قهرمان اروپا شدند. آندره کریلنکو ستاره جوان روس‌هاست که بهترین بازیکن اروپا شناخته شده و در باشگاه حرفه‌ای یوتاجاز عضویت دارد.

استرالیا

اندام‌های بلند و قوی، این کشور را از بسیاری از تیم‌ها متمایز می‌کند. استرالیا ششمین کشور وسیع دنیاست و ملبورن به خاطر برپایی رقابت‌های ورزشی بین‌المللی مختلف شهرت دارد. این کشور میزبان دو المپیک 1956 و 2000 در ملبورن و سیدنی بوده است. تیم ایران ماه گذشته برای انجام 3 بازی تدارکاتی به استرالیا سفر کرده بود. ستاره این تیم آندرو بوگات است که در تیم میلواکی بازی می‌کند. استرالیا برای انجام چند بازی تدارکاتی چندی پیش به اروپا سفر کرده بود و در دایموند بال چین هم حضور یافت تا با آمادگی کامل روانه مسابقه‌های المپیک شود.

عمده‌ترین افتخارات حریفان ایران‌

تاریخ حضور تیم‌های روسیه، لیتوانی و کرواسی در المپیک به بعد از فروپاشی شوروی و یوگسلاوی بازمی‌گردد. سال 1992 تیم کرواسی نایب قهرمان المپیک می‌شود و لیتوانی در جایگاه سوم و جمهوری فدرال روسیه در جای چهارم قرار می‌گیرد. در رقابت‌های جهانی سال 1994 که تورنتو میزبان است، روسیه دوم می‌شود و کرواسی به مقام سوم می‌رسد. ظاهرا تا این سال هنوز بازماندگان بسکتبال پرفروغ شوروی و یوگسلاوی در تیم‌های مذکور حضور دارند. کروات‌ها بعد از این سال در جا می‌زنند، اما روسیه طی سال 1998 در رقابت‌های جهانی آتن یک بار دیگر نایب قهرمانی را احراز می‌کند. ضمن آن که بسکتبال قابل احترام لیتوانی در سال‌های 1996، 2000 و 2004 در 3 دوره متوالی المپیک عناوین سوم (دوبار)‌ و چهارم را به دست می‌آورد. تیم ملی بسکتبال کرواسی آخرین حریف تیم کشورمان در بازی‌های مقدماتی گروه اول بعد از دو دوره غیبت به المپیک 2008 گام می‌گذارد. آنها چندین دوره متمادی است که در رقابت‌های جهانی نیز غایب هستند. ستاره کرواسی مارکو پوپولچ است و مردم این کشور روی بازی ریسمیر لانکر هم حساب کرده‌اند. کرواسی در رقابت‌های مردان اروپا در سال 2007 ششم شد و بتازگی از طریق رقابت‌های گزینشی، سهمیه المپیک را به دست آورد. بهترین عنوان این کشور در بسکتبال مردان اروپا به مقام سوم سال 1995 بازمی‌گردد. آخرین حضور کروات‌ها در المپیک مربوط به سال 1996 است که با عنوان هفتم رقابت‌ها را ترک کردند.

در 3 دوره گذشته المپیک نیز به غیر از سال 2004، آرژانتینی‌ها در سال 1996 نهم شده بودند و در سال 2000 اصلا به بازی‌ها راه نیافتند.

تیم ملی بسکتبال استرالیا از مشتریان همیشگی المپیک است. عنوان ششم در سال 1992، چهارم در سال‌های 1996 و 2000 و نهم در سال 2004 کارنامه دیگر حریف تیم ملی بسکتبال ایران را در گروه اول مسابقه‌های المپیک 2008 چین نشان می‌دهد. استرالیایی‌ها در رقابت‌های جهانی هم در 15 سال اخیر در شمار 10 تیم برتر جهان بوده‌اند.

رده‌بندی بسکتبال المپیک در سال 2004

1- آرژانتین 2- ایتالیا 3- آمریکا 4- لیتوانی 5- یونان 6- پورتوریکو 7- اسپانیا 8- چین 9- استرالیا 10- نیوزلند 11- صربستان 12- آنگولا

برنامه کامل بازی‌های ایران در دور مقدماتی:

یکشنبه 20 مرداد: ایران  روسیه / سه‌شنبه 22 مرداد: ایران  لیتوانی / پنجشنبه 24 مرداد: ایران  استرالیا /  شنبه 26 مرداد: ایران  آرژانتین / دوشنبه 28 مرداد: ایران  کرواسی.

محمد رضاپور