گفتگو با مهین فرد نوا گوینده و بازیگر باسابقه رادیو
باید همانی باشی که مخاطبان می خواهند صدای دلنشین و جذاب مهین فردنوا را همه ما در «عصرانه» و «راه شب»های رادیو
از کجا، کی و چگونه شروع کردید؛
زمانی که دانشجو بودم با همدوره ای هایم برای دیدن هنرپیشه های رادیویی به رادیو می آمدم ؛ اما کار گویندگی را از اوایل انقلاب به طور اتفاقی شروع کردم . آن اتفاق این بود که فیروزه امیر مغز، که یکی از گوینده های به نام آن زمان بود برای مدتی به سفر رفت . به طور موقت به من پیشنهاد شد که گویندگی صبح جمعه با شما را در آن زمان اجرا کنم . به این ترتیب فعالیتم را از این برنامه شروع کردم که بعد از آن شیشه گران و بهروان این برنامه را ادامه دادند. 2برنامه عصرانه و راه شب از برنامه های موفق آن زمان بود.
فکر می کنید دلیلش چه بود؛
آن زمان دوره طلایی رادیو بود. راه شب فوق العاده پربار و خوب بودند. راه شب را با علی عمرانی اجرا می کردیم . ما متن ها را خودمان می نوشتیم . همه چیز به انتخاب خودمان بود. سعی می کردیم از متون ادبی استفاده کنیم که به سبک و سیاق هر دویمان بخورد. وقتی یک گوینده متنی را بخواند که خودش آن را تهیه کرده است یا نوشته است ، تاثیر بیشتری بر مخاطبش می گذارد. در شبکه پیام هم خیلی از مجریان خودشان مطالب را می نویسند. احساس می کنم این برنامه ها موفق تر هستند؛ به دلیل این که خواسته گوینده از متن با اجرایش همخوانی دارد و دلچسب تر به نظر می رسد، راه شب ، شنونده های بسیاری در خارج از کشور داشت . حتی نوارهای برنامه در خارج از کشور به فروش می رسید. یکی از رادیوهای محلی در خارج پس از ضبط راه شب در دل یکی از برنامه هایش به مدت یک ربع این برنامه را پخش می کرد.
و اما عصرانه؛
در آن زمان یکی از موفق ترین برنامه ها بود. کسانی که در این برنامه جمع بودند، حرف همدیگر را می فهمیدند و دلسوزانه برنامه را اجرا می کردند. بسیاری از تیپ هایی که من و کاردان اجرا می کردیم ، کاملا به لحظه بود 15تا 20تیپ که خودمان آن را خلق کرده بودیم . مردم طرفدار این برنامه بودند و شخصیت هایی که ما ساختیم در بسیاری از برنامه های دیگر نیز استفاده شد. به دلیل جذابیتی که داشت ، برنامه سازان ترغیب می شدند که شبیه آنها را به وجود بیاورند.
پس شما نویسندگی را هم تجربه کرده اید؛
من نمی گویم که نویسنده هستم . نوشتن برای رادیو یک دانش خاص می خواهد و این هم مستلزم این است که عمری را در رادیو بگذرانی . در برنامه عصرانه و راه شب ، یکسری از مطالب را تهیه می کردیم ؛ یعنی از کتابها و نشریات استفاده می کردیم.
ماحصل سالهای گویندگی در این برنامه ها برای شما چه بود؛
تجربه بسیار خوبی بود که سالها از میکرفن پخش زنده این برنامه ها را اجرا می کردم . و همین امر باعث شد که مطالعات جانبی بسیاری داشته باشم ، مقدار زیادی متن ادبی بخوانم و شعر بلد باشم . از مزیت برنامه زنده ایجاد پویایی در گوینده و عوامل برنامه ساز است ؛ ولی در برنامه تولیدی خیلی نیازی به این نیست که به لحظه باشی ؛ فقط باید به نوشته هایی که در اختیارت گذاشته اند اکتفائ کنی . برای من برنامه زنده باعث شد که قدمهای بلندتری بردارم.
پشت میکرفن چگونه روزگار می گذراندید؛
بارها بود که مشکلات فراوانی داشتم ، حتی زمانی که بچه مریض داشتم مجبور بودم برای شاد کردن مردم سر یک برنامه تفریحی حاضر باشم و نمایش طنز اجرا کنم.
یک گوینده چطور می تواند پشت میکرفن همانی باشد که مخاطبش انتظار دارد؛
اگر علاقه داشته باشی و تجربه کسب کرده باشی ، می توانی پشت میکرفن مسائل شخصی خودت را فراموش کنی و همانی باشی که مخاطبان از تو انتظار دارند.
در زمان شما بازیگران رادیو بخصوص طنزپردازان شخصیت های مختلفی را خلق می کردند چرا مجریان فعلی نمی توانند تیپ سازی کنند؛
وارد شدن به رادیو خیلی ساده شده است . آن زمان که به رادیو آمدیم ، بعد از این که تست می گرفتند، حدود 6تا 7ماه در جلسات تمرین می نشستیم . تازه وقتی اجازه بازی می دادند یک جمله در یک نمایش 10قسمتی بود. آنها ساده نمی گرفتند. خیلی سخت انتخاب می کردند. وقتی ساعتی را برای شروع کار مقرر می کردند امکان نداشت کسی حتی چند دقیقه تاخیر داشته باشد. برای برنامه های زنده ، براحتی میکرفن در اختیار نمی گذاشتند. چندین سال طول می کشید. آن زمان قدم به قدم لحظه به لحظه پیش می رفتیم . امروز چند کلمه ، فردا یک جمله و به ترتیب از نقشهای جزیی به اصلی شاید استعداد کسی باعث می شد که یک شبه ره صدساله را پیماید، ولی این استثنا بود.
مشابه برنامه عصرانه را شبکه تهران با عنوان آدینه پخش می کند. نسبت به این برنامه چه نظری دارید؛
آدینه همان عصرانه است دلم می خواهد الان کاردان و ژاله صادقیان که مجری این برنامه هستند، قدری متفاوت عمل کنند و قدم دیگری بردارند. تنها تفاوت این برنامه با عصرانه حذف تعدادی از آیتم هاست . حتی فریبرز گلبن در مقام تهیه کننده دنباله رو همان موسیقی هایی است که تهیه کننده برنامه عصرانه انتخاب می کرد. به عنوان یک شنونده ، برایم جای سوال است که چرا استاد خرناس همان طور است که 15سال پیش بوده یک برنامه با همان شکل و شمایل در چند شبکه اجرا می شود، آن هم با نامهای متفاوت.
آیا زمان آن نرسیده که موضوعات دیگری را جایگزین کنند؛ چرا محتوای این آیتم ها آن زمان جواب می داد ولی الان پاسخگو نیازها نیست؛
اخیرا برنامه های رادیو دچار تکرار شده اند. برنامه هایی نظیر عصرانه ، راه شب و... با شیوه های اجرایی تکراری ، عمرشان سررسیده است . البته می گویند که شنونده داریم ؛ ولی درصد شنونده به پای آن زمان نمی رسد. مسلما نوجوان ها و جوان های امروزی ذائقه دیگری دارند. اگر آن زمان کودکانمان را با جغجغه ساکت می کردیم ، در این دوره یک موزیک ملایم می تواند روح بچه را اغنا کند.
انسیه ملکان
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
