هیچ کس دوست ندارد اردوی تیم ملی بسکتبال را ترک کند، چون هر کدام از اردونشینان در رویای رسیدن به المپیک هستند؛ بنابراین روزی نیست که وارد سالن بسکتبال آزادی شوید و انگیزه بازیکنان را در انجام و اجرای تمرینها نبینید.
حتی تنها بازیکن دعوتشده از لیگ یک وقتی با ما حرف میزند، انگیزه در کلامش پیداست و این که آنقدر کار میکند تا به سادگی خط نخورد. رایکو ترومن بتازگی گفته است پیدا کردن 16 نفر از میان 28 نفر کار سختی شده چه برسد که بخواهم از 16 بازیکن 12 نفر نهایی را انتخاب کنم. این انگیزه المپیک است؛ رویدادی که نامش تاج سر بسکتبال کشورمان شد و از سال گذشته تاکنون مایه مباهات و افتخار است.
ترومن با شناخت از بسکتبال دنیا میداند تیم ملی کار دشواری در المپیک دارد، اما این مساله باعث نمیشود مرد صرب بازیکنانش را در تمرینها ناامید کند. بر این اساس با درخواستهایی که در زمینه برگزاری دیدارهای تدارکاتی مطرح کرده، نشان داده است به دنبال خودباوری بازیکنان است. برای سرمربی تیم ملی سفر به ایتالیا، صربستان، استرالیا و لیتوانی یعنی مقدمات المپیک، یعنی ماکتسازی پیش از رسیدن به بازیهای بزرگ.
این مسابقهها در توقعات و انتظارات ایجادشده تاثیر مستقیم دارند. در حالی که بسیاری هنوز از المپیک و حضور در آن تعریف درستی ندارند، برایشان آنقدر توقع ایجاد شده که میخواهند تیم ملی بسکتبال نتایج لازم را کسب کند، اما واقعیت این نیست. نمیخواهیم آیه یاس بخوانیم یا این که بگوییم از دست مردان ثابتقدم ما کاری برنمیآید، این طور نیست.
حامد حدادی دیدگاه جالبی در این باره دارد: «از جایی که من بسکتبال را شروع کردم نمیتوانستم این رویا را حتی در ذهنم بیاورم. بازی کردن تیم ایران در المپیک موضوعی باورنکردنی است؛ چیزی که حالا به خاطر آن تمام زندگی من تغییر کرده است.» این گونه تعابیر از المپیک و نظایر آن را دیگر بازیکنان هم دارند. مهدی کامرانی المپیک را آوردگاه سادهای نمیشمارد، اما قول ارائه بازیهای خوب میدهد.
به نظر گارد راس تیم ملی بسکتبال، قدرت این تیم با پایان رقابتهای تدارکاتی آشکار میشود. آن وقت میشود راجع به نتایج احتمالی بسکتبال ایران در المپیک نظر داد. تیم ملی طبق برنامه، اوایل ماه آینده به ایتالیا میرود. ایتالیاییها المپیکی نیستند.
فصل گذشته در رقابتهای مردان اروپا به جمع 8 تیم نرسیدند، اما تیم ملی ایتالیا تیمی قابل احترام است. لیگ این کشور هم جاذبههای خاص خود را دارد که معمولا بازیکنان سایر نقاط اروپا را جذب میکند. مقصد بعدی صربستان است.
روزگاری با نام یوگسلاوی که کرواسی، بوسنی و هرزگوین، مقدونیه و اسلوونی خاک این کشور محسوب میشدند، قهرمان جهان بود و امروزه با نام صربستان نیز در رنکینگ فدراسیون جهانی جزو 4 قدرت اصلی است. صربستان به المپیک نرسیده، اما تیم ملی درست زمانی به صربستان میرود که بهترین زمان برای آمادهسازی تیمهاست.
مربیان صربی که بسکتبال ایران را احاطه کردهاند، این موضوع را خوب میدانند. در واقع جغرافیای بسکتبال ما پس از نناد ترایکوویچ، ولادیمیر بوسنیاک و رایکو ترومن به سمت صربستان تغییر کرده است. با 2 مربی قبلی 2 سفر به این کشور داشتیم و حالا نوبت ترومن است که ما را از اهدافش در اردوی صربستان آگاه کند، سفر بعدی به استرالیاست.
این روزها زیاد نام این کشور را میشنویم، چون در المپیک با تیم ما همگروه است. آنها بازیکن به NBA فرستادهاند و معمولا در تورنمنتهای بزرگ شرکت میکنند. استرالیاییها به دلیل موقعیت جغرافیایی و از نظر نژادی بلندقامت و تنومند هستند. رویارویی با تیمهای این کشور فرصت دیگری برای خودشناسی تیم ملی است.
دیگر بازیهای تدارکاتی که گفته میشود با لیتوانی یا در جام دایموند با آرژانتین و آنگولاست، همه چیز را از بسکتبال ما و حضور در المپیک مشخص میکند. این برنامه از مدتها پیش ذهن رایکو ترومن را مشغول کرده است. او با این برنامهریزی میخواهد مردم ایران قبل از المپیک به یک باور کلی دست یابند. به این ترتیب که المپیک آوردگاه سادهای نیست. این مرد صرب روزانه تمام هیجانات درونی خود را در خود فرو میریزد و با چشمان نافذ روی نیمکت مینشیند.
ابتدای تمرینها، سرجان، دیگر هموطن ترومن کار گرم کردن یا بدنسازی را به عهده دارد و پس از 45 دقیقه، رایکو با جدیت همیشگیاش بازیکنان را به کار سخت فرامیخواند. تمرینهای او شامل بخشهای تکنیکی و تاکتیکی است. برخلاف تعداد اردونشینان که به نظر زیاد میآیند، رایکو 28 نفر را به 2 گروه تقسیم کرده و براساس یک زمانبندی، هر تیم روزانه بین 4 تا 5 ساعت تمرین میکند.
سرمربی صرب تیم ملی بسکتبال بلافاصله پس از قرعهکشی رقابتهای بسکتبال المپیک چین فشار تمرینهایش را افزایش داد. قرار است بعد از 6 تا 7 هفته که همین روزها این مهلت به پایان میرسد، اولین غربال صورت بگیرد. برای رایکو نامها مطرح نیستند، او به دنبال شایستههاست، به همین علت میگوید: «من به کار سخت نمره میدهم؛ بازیکنانی که انگیزه کافی داشته باشند و مدام در تمرینها بجنگند.»
او به نوعی حالت نظامیگری در تیم دارد. رئیس فدراسیون بسکتبال بارها در مصاحبههایش از نقل قول رایکو در مسابقههای مردان آسیا استفاده کرده است. این که تیم ملی 12 سرباز میخواهد. رایکو پس از قرعهکشی بسکتبال المپیک مقابل دوربینهای تلویزیونی اعلام کرد برای بسکتبال ایران گروهبندی نباید فرقی داشته باشد، چون میدانیم به کجا میرویم. با این حال در حرفها و نوع عملکردش، لحظهای ناامیدی نیست و تمام هم و غمش این است که بسکتبال ایران نمایش خوبی داشته باشد.
در ترتیب رقابتهای تدارکاتی، ظرافتهای دیگری وجود دارد؛ بازی از آسان به سخت. او به دلیل شناخت کافی از بسکتبال اروپا حریفان مناسبی با قدرت بسکتبال کشورمان انتخاب میکند. ترومن به نقطه اول حرفهایش میرسد: «به جایی رسیدهایم که اولین غربال برایمان دشوار شده است.» این همان نکتهای است که مرد صرب 7 هفته پیش آن را پیشبینی کرده بود.
ایجاد رقابت و حس برتریجویی و انگیزه مناسب اردونشینان، رایکو را مجبور به اندیشه بیشتر کرده است. 2 مسابقه با تیم جوانان و 2مسابقه با تیم صباباتری کافی نیست، بنابراین رایکو ترومن در چند روز اخیر وسواس بیشتری برای نفرات اعزامی به سفرهای تدارکاتی به خرج میدهد.
بسکتبال در المپیک، همچنان زیباست
اروپاییها، استرالیا و آرژانتین در رقابتهای بسکتبال المپیک به انتظار ایران نشستهاند، چون آخرین حضور ایران در المپیک به 60 سال قبل بازمیگردد. برای آنها جالب است تیم ما را با حضور جوانان شایسته بسکتبال کشورمان مشاهده کنند؛ جوانانی که با قهرمانی در آسیا سنگبنای پیروزی در المپیک را با حضور در این رقابتهای بزرگ بنا نهادند. شاید قرار گرفتن روسیه، لیتوانی، استرالیا و آرژانتین در یک گروه، نکتهای در ذهن متبادر نکند، چون این تیمها بارها در رقابتهای اروپا، جهان و المپیک به مصاف یکدیگر رفتهاند، اما قرار گرفتن ایران در جمع تیمهای بسکتبال دنیا و این که باید با قهرمانان بجنگند، قابلتوجه است.
2 تیم اروپایی در بسکتبال مردان قاره سبز رویکردی تازه داشتهاند. رقابتهای بسکتبال جام ملتهای اروپا از قدیمیترین رقابتهای این قاره محسوب میشود که قدمت آن به سال 1935 میلادی بازمیگردد.
در آخرین دوره این بازیها که سال گذشته در اسپانیا برگزار شد، روسیه عنوان قهرمانی را به خود اختصاص داد و لیتوانی در جایگاه سوم ایستاد. روسها با اتکا به ستاره خود آندره کریلنکو به درخشش در المپیک نیز امیدوارند. این بازیکن 209 سانتیمتری، در تیم یوتاجاز بازی میکند و بهطور میانگین 17 امتیاز در هر مسابقه از جام مردان اروپا کسب کرده است.
روسها در گروه ایران، حریف قدرتمندی محسوب میشوند. علاوه بر ستاره جوان روسها، آنها روبرت هولدن، زاخار پاشوتین، ساوراسنکف، ویکتور خریاپا و نیکلای پادیوس را هم در ترکیب دارند که هر کدام از آنها در لیگ اروپا با تیم زسکایا لیگ روسیه با دیگر تیمهای این کشور سابقه درخشش دارند.
لیتوانی، قهرمان3 دوره رقابتهای اروپاست و در آخرین دوره مدال برنز گرفت و روانه المپیک شده است. ساروناس جسیکار و سیوس گارد گلدناستیت ایالات متحده با متوسط 14 امتیاز، رقابتهای قاره سبز را ترک گفت. لیتوانی بسکتبال قابل احترام دنیاست. در المپیک، بازیها و سوابق درخشانی پس از سال 1990 دارد. آنها سال 2005 قهرمان پسران زیر 21سال جهان شدند. حضور آرژانتین در گروه ایران بر جذابیتها افزوده است.
آنها قهرمان دوره گذشته هستند؛ زمانی که جینوبلی در اوج هنر نماییاش قرار داشت و تیمها را یکی بعد از دیگری مقهور قدرت خود میکردند. تعداد بازیکنان حاضر آرژانتینی در NBA و پایان این رقابتها فرصتی ایجاد میکند تا مردانی چون لوئیس اسکولا، کارلوس دلفینو، فابریسیو اوبرتو، آندرس لوسیونی و جینوبلی مجدد در تمرینهای تیم ملی کشورشان حضور یابند.
حضور نفرات آرژانتینی در NBA و انگیزه پیوستن به لیگ میان جوانان این کشور به قدری افزایش یافته که بسکتبال آرژانتین را دچار تحول اساسی کرده است. آنها علاوه بر فوتبال که همیشه سایهاش بر رشتههای دیگر از جمله بسکتبال سنگینی میکند، در بسکتبال استعدادهای زیادی دارند. حریف دیگر ایران در این گروه استرالیاست.
آنها در تمامی رویدادهای جهانی و المپیک حضور موثری دارند و در دورههای اخیر آندرو بوگات را به عنوان ستاره معرفی کردهاند؛ بازیکنی که در رقابتهای جوانان جهان در سال 2003 بهترین بود. برادینولی، دیگر بازیکن اثرگذار استرالیاییهاست که حالا در اوج پختگی و تجربه در رقابتهای المپیک قرار دارد.
استرالیاییها در معتبرترین جامها و تورنمنتهای کانادا، امریکا و چین شرکت دارند و بخشی از مراحل آمادگی خود را در این کشورها طی میکنند. دیگر حریف تیم ملی بسکتبال، اواخر تیرماه پس از آخرین دوره برگزاری رقابتهای انتخابی برای کسب سهمیه المپیک مشخص خواهد شد. بهنظر نمیرسد حریفی که از یونان برگزیده میشود کمتر از تیمهایی که نام بردهایم باشد. در آنجا نام یونان، آلمان، کرواسی، اسلوونی و کانادا مطرح است.
به این ترتیب، بسکتبال در المپیک رویکردی تازه دارد. این رقابتها از سال 1992 با ورود حرفهایهای NBA متحول شد و تاکنون به جوشش و پیشرفت خود ادامه داده است. بسکتبال مردان اروپا، بسکتبال انتخابی المپیک و انگیزههای تازه مردان NBA یک بار دیگر بر جذابیتهای المپیک بعدی تاکید دارد.
محمد رضاپور