شب موسیقی در رادیو پیام شب مضراب وحنجره وتعریف

با تاسی از حافظ که سروده: عیب می جمله بگفتی هنرش نیز بگو و قبل از این که برنامه سه شنبه شب های رادیو پیام را نقد کنیم

کد خبر: ۱۵۶۹۵۰

، هنر این برنامه را یادآور می شویم تا در ادامه بتوانیم منصفانه تر، برنامه را بررسی کنیم.
مهم ترین هنر این برنامه ، حضور هنرمندان درجه یک ، صاحب نام و تاثیرگذار سال های دور و نزدیک موسیقی ایرانی در رسانه ملی است. هنرمندانی که شاید برخی نخستین بار است صدایشان در رسانه شنیده می شود یا حضورشان در این سال ها اندک و محدود به مصاحبه ها و پخش اخبار بوده است . حضور چهره هایی چون چکناواریان ، حسین دهلوی ، محمد موسوی ، فریدون شهبازیان ، حمیدرضا نوربخش ، کیوان ساکت ، مجید درخشانی ، همایون خرم ، حسین یوسف زمانی ، فردین خلعتبری ، بیژن بیژنی ، محمد نوری ، جلال ذوالفنون و... در این برنامه آن هم به مدت 4ساعت ، بی شک یک اتفاق است ، آن هم یک اتفاق میمون و خوشایند؛ اما متاسفانه این حضور چشمگیر هنرمندان درجه اول موسیقی ایرانی تنها به تعریف و تمجید از ایشان و طرح دیدگاه های منتقدانه از سوی این افراد نسبت به جریان رایج موسیقی سنتی و پاپ ختم می شود و خود مهمانان جز تعریف و تمجید مورد پرسشی منتقدانه قرار نمی گیرند.هرچند هنرمندان با حضور در این برنامه و بعد از گذراندن مدت 4 ساعت اگر سرگرد باشند، با درجه سرهنگی برنامه را ترک می کنند (این هم یک حسن دیگر) ولی به نظر می رسد کاش این ترفیع درجه و مقام با کمی انتقاد صورت می گرفت تا تعریف و تمجید صرف . البته شاید برنامه سازان این برنامه معتقد باشند که اصلا رویکرد این برنامه انتقادی نیست و در آن فقط قرار است با هنرمند گپ زده شود و فضایی شاعرانه و دوست داشتنی ایجاد شود و اصلا قرار نیست نقدی از مهمان صورت بگیرد که البته در عمل این اتفاق نمی افتد؛ چراکه مهمانان خواسته یا ناخواسته موجی از نقد را متوجه دیگر هنرمندان می کنند، در حالی که در برنامه هیچ نقدی از خود آنان نمی شود. حال پرسش اصلی اینجاست ، آیا حیف نیست در برنامه ای 4 ساعته که یک مهمان درجه یک از اهالی موسیقی در آن حضور دارد، هیچ بحث انتقادی از او صورت نگیرد؛ مثلا حضور کسی چون استاد محمد موسوی چند بار دیگر در سازمان صداوسیما اتفاق می افتد؛ آیا استادان پا به سن گذاشته باز هم می توانند 4ساعت در یک برنامه آن هم شبانه تاب بیاورند؛
مهمان هفته گذشته این برنامه ، علیرضا قربانی ، خواننده خوش صدای این روزهای موسیقی سنتی بود و اتفاقی که افتاد همان تعریف و تمجید از او بود و حمله قربانی به گروه هایی که در خارج از کشور کنسرت می دهند و حتی یک پرسش درباره عیوب کار قربانی مثل نقدی که منتقدان بر آوازهای او دارند، پرسیده نشد! از آنجا که به هر حال اکثر مخاطبان سه شنبه شب های رادیو پیام را دوستداران این هنر تشکیل می دهند، به نظر می رسد طرح مباحث تخصصی تر خالی از لطف نباشد، بویژه اگر در کنار مجری برنامه از یک منتقد و کارشناس موسیقی هم به عنوان مهمان در کنار مهمان اصلی استفاده شود تا با ایجاد بحث انتقادی به پیشرفت و ترقی موسیقی ایرانی کمک شود. به نظر می رسد اگر قرار است در این برنامه نقدی صورت نگیرد، نباید مهمان ، طیف عظیمی از گروه های موسیقی را به باد انتقاد بگیرد و عنوان کند که اکثر گروه های موسیقی که به خارج از کشور می روند، در جشنواره های بی اهمیت شرکت می کنند و یا به دعوت گروه های مردمی یا مراکز سطح پایین به خارج می روند؛ ولی من و گروه من در فلان جشنواره و فلان فستیوال شرکت کرده ایم و بروید در سایت این جشنواره ببینید مهمترین جشنواره کشور آلمان است و... در مجموع به نظر می رسد این برنامه علاوه بر مرور پیشینه هنرمندان موسیقی و پخش تعداد بیشماری از آثارشان ، اگر فراتر از معرفی آنان ، کمی هم نوع کار و روش خوانندگی یا نوازندگی آنها را بررسی کند، نتیجه بهتری خواهد گرفت ، بعلاوه این که 4 ساعت زمان برای معرفی کردن و مرور پیشینه زیاد است و این برنامه فرصت پرداختن به موارد دیگر را هم دارد. امیدواریم این طور نباشد که استادان بزرگوار بر حسب پیشکسوتی و اعتبار، به نقد یکجانبه جوانان و وضعیت موسیقی امروز بپردازند.
در پایان باید گفت ، استفاده بیجا و متعدد از آنونس ، زمان بندی مناسب برای پخش تصنیف ها و تبلیغ برنامه در طول هفته و در خلال دیگر برنامه های رادیو پیام و فرم برنامه بویژه در آغاز آن که با شنیدن یک اثر که هنرمند مهمان دوست دارد بشنود، شروع می شود از نکات برجسته دیگر برنامه شبی با مضراب و حنجره است . ضمن این که از بخش فال حافظ و اجرای ویژه رشید کاکاوند بر ادب فارسی هم نباید غافل شد.