رازهای هولناک اتاق قرمز
«اتاق قرمز» نوشته ادوگاوا رانپو، یکی از نمونههای شاخص ادبیات معمایی و گوتیک ژاپن است؛ اثری کوتاه اما تاثیرگذار که بهخوبی نشان میدهد چگونه میتوان با یک ایده ساده، ذهن خواننده را تا پایان داستان درگیر نگه داشت. رانپو که نام هنریاش ادای دینی به ادگار آلن پو است، از پیشگامان ادبیات جنایی و رازآلود ژاپن بهشمار میرود و در این داستان نیز همان فضای وهمآلود، بازی ذهنی و پیچشهای غیرمنتظرهای را ارائه میکند که مخاطب را غافلگیر میکند.
داستان «اتاق قرمز» مجموعهداستانی درباره افرادی است که در فضایی نیمهمرموز گرد هم آمدهاند تا هریک داستانهای عجیب و تکاندهندهشان را تعریف کنند. بهعنوان مثال در میان آنها مردی ظاهر میشود که ادعا میکند روش خاصی برای ارتکاب قتل پیدا کرده است؛ روشی که در عین خلاقانهبودن، بهگونهای طراحی شده که از نظر قانونی قابل اثبات نباشد. او شروع به روایت تجربهها و ایدههایش میکند و بهتدریج مخاطبان درون داستان و همچنین خواننده بیرون از آن را وارد نوعی بازی ذهنی میکند؛ بازیای که مرز میان خیال، جنون و واقعیت را مبهم میسازد.
آنچه «اتاق قرمز» را به اثری قابل توجه تبدیل میکند، شیوه روایت و فضاسازی آن است. رانپو با الهام از سنت گوتیک، فضایی رازآلود و تا حدی تاریک خلق میکند؛ فضایی که در آن حس تعلیق و انتظار مدام در حال افزایش است. خواننده از همان ابتدا میداند که قرار است با یک غافلگیری روبهرو شود اما با وجود این آمادگی ذهنی، داستان همچنان موفق میشود او را در پایان شگفتزده کند. این همان ویژگیای است که بسیاری از آثار گوتیک و معمایی موفق دارند: حتی وقتی مخاطب منتظر پیچش داستانی است، باز هم نحوه اجرا او را غافلگیر میکند.
از نظر ساختار، داستان بر ایده «قتل بینقص» متمرکز است؛ مفهومی که در ادبیات جنایی بسیار جذاب و بحثبرانگیز بوده است. شخصیت اصلی با نوعی سردی و محاسبهگری درباره قتل صحبت میکند و این امر نوعی کشش روانشناختی در داستان ایجاد میکند. خواننده درعینحال که از نظر اخلاقی با این تفکر فاصله میگیرد، کنجکاو میشود بداند این ذهن چگونه کار میکند و تا کجا پیش میرود. همین تضاد میان کنجکاوی و وحشت، یکی از موتورهای اصلی تعلیق در داستان است.
بااینحال، یکی از نقدهایی که گاهی به این اثر وارد میشود، تکراریشدن الگوی روایت در برخی بخشهاست. وقتی چند داستان کوتاه یا ایده مشابه پشتسر هم مطرح میشوند، ممکن است حس یکنواختی به خواننده منتقل شود و او صرفا منتظر پایان یا پیچش نهایی بماند. البته همین پایانبندی غافلگیرکننده تاحد زیادی این یکنواختی احتمالی را جبران میکند.
در مجموع «اتاق قرمز» کتابی کوتاه، پرتعلیق و مناسب برای خوانندگانی است که به داستانهای رازآلود، گوتیک و روانشناختی علاقه دارند. حجم کم و روایت جذاب آن باعث میشود حتی کسانی که عادت زیادی به مطالعه ندارند نیز بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند. اگر بهدنبال اثری هستید که در زمانی کوتاه ذهن شما را درگیر کند و در پایان ضربهای غیرمنتظره بزند، «اتاق قرمز» از آن کتابهایی است که ارزش خواندن دارد.
آنچه «اتاق قرمز» را به اثری قابل توجه تبدیل میکند، شیوه روایت و فضاسازی آن است. رانپو با الهام از سنت گوتیک، فضایی رازآلود و تا حدی تاریک خلق میکند؛ فضایی که در آن حس تعلیق و انتظار مدام در حال افزایش است. خواننده از همان ابتدا میداند که قرار است با یک غافلگیری روبهرو شود اما با وجود این آمادگی ذهنی، داستان همچنان موفق میشود او را در پایان شگفتزده کند. این همان ویژگیای است که بسیاری از آثار گوتیک و معمایی موفق دارند: حتی وقتی مخاطب منتظر پیچش داستانی است، باز هم نحوه اجرا او را غافلگیر میکند.
از نظر ساختار، داستان بر ایده «قتل بینقص» متمرکز است؛ مفهومی که در ادبیات جنایی بسیار جذاب و بحثبرانگیز بوده است. شخصیت اصلی با نوعی سردی و محاسبهگری درباره قتل صحبت میکند و این امر نوعی کشش روانشناختی در داستان ایجاد میکند. خواننده درعینحال که از نظر اخلاقی با این تفکر فاصله میگیرد، کنجکاو میشود بداند این ذهن چگونه کار میکند و تا کجا پیش میرود. همین تضاد میان کنجکاوی و وحشت، یکی از موتورهای اصلی تعلیق در داستان است.
بااینحال، یکی از نقدهایی که گاهی به این اثر وارد میشود، تکراریشدن الگوی روایت در برخی بخشهاست. وقتی چند داستان کوتاه یا ایده مشابه پشتسر هم مطرح میشوند، ممکن است حس یکنواختی به خواننده منتقل شود و او صرفا منتظر پایان یا پیچش نهایی بماند. البته همین پایانبندی غافلگیرکننده تاحد زیادی این یکنواختی احتمالی را جبران میکند.
در مجموع «اتاق قرمز» کتابی کوتاه، پرتعلیق و مناسب برای خوانندگانی است که به داستانهای رازآلود، گوتیک و روانشناختی علاقه دارند. حجم کم و روایت جذاب آن باعث میشود حتی کسانی که عادت زیادی به مطالعه ندارند نیز بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند. اگر بهدنبال اثری هستید که در زمانی کوتاه ذهن شما را درگیر کند و در پایان ضربهای غیرمنتظره بزند، «اتاق قرمز» از آن کتابهایی است که ارزش خواندن دارد.
گفت و گو
محمدرضا مهدوی در گفتوگو با جام جم آنلاین
کاش با این همه ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمیرفتیم / میتوانیم در جام جهانی بترکانیم
«جامجم» در گفتوگو با معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی بررسی کرد
دو هدف دشمن از حمله به زیرساختهای گردشگری
