«نبرد روایت‌ها در برابر مرجعیت‌ها: وقتی رم و واشنگتن در سطح نمادها با یکدیگر سخن می‌گویند»

تحولات اخیر در رم و واشنگتن نشان می‌دهد که رسانه‌های بین‌المللی چگونه از نمادهای دینی و سیاسی برای بازسازی فضاهای قدرت استفاده می‌کنند. در رم، روایت رسانه‌ای حول یک جابجایی غیرمنتظره شکل گرفته است؛ جایی که تصمیم نخست‌وزیر ایتالیا در کنار مرجعیت پاپی قرار گرفته و این هم‌نشینی از دید رسانه‌ها معنایی فراتر از یک اختلاف سیاست‌گذاری پیدا کرده است.
کد خبر: ۱۵۴۸۶۲۵
نویسنده نیروانا مهرآیین

در تحلیل سیاست نمادین، وقتی یک بازیگر سیاسی در مجاورت یک نهاد دینی با قدمت تاریخی مثل واتیکان تصویر می‌شود، این مجاورت به‌عنوان «سرمایه نمادین» عمل می‌کند؛ یعنی رسانه‌ها آن را نه صرفاً یک تصمیم اجرایی، بلکه نشانه‌ای از جابه‌جایی قدرت‌های معنایی در فضای عمومی تفسیر می‌کنند. پاپ در سنت مسیحی، علاوه بر جایگاه مذهبی، یک «نماد اخلاقی» جهانی است، و به همین دلیل، همراهی یا فاصله‌گیری سیاسی در کنار او معمولاً از سطح تصمیم اجرایی به سطح نشانه‌ای ارتقا می‌یابد.
در مقابل، روایت واشنگتن در رسانه‌ها بر محور بحران بازنمایی دیجیتال شکل می‌گیرد. انتشار و حذف تصاویر ساخته‌شده با هوش مصنوعی، در چارچوب سیاست نمادین به‌عنوان «اختلال در تصویر عمومی» تحلیل می‌شود. در سنت مسیحی، نسبت میان تصویر، مرجعیت و حقیقت جایگاهی مهم دارد؛ به‌گونه‌ای که هرگونه تصویرسازی که وارد حوزه نمادهای دینی شود، حساسیت بیشتری برمی‌انگیزد. رسانه‌ها با برجسته‌کردن جدال لفظی در این چارچوب، عملاً آن را از سطح یک مسئله تکنولوژیک به سطح یک تقابل با مرجعیت دینی منتقل می‌کنند. در سیاست نمادین، این نوع انتقال سطح، ابزار قدرتمندی برای تغییر میدان توجه عمومی است.
در بخش سوم، رسانه‌ها با افزودن بحث مذاکرات احتمالی و مواضع متقابل، یک «پیوستار معنایی» می‌سازند که چند نقطهٔ جغرافیایی و چند حوزهٔ متفاوت — سیاست داخلی، سیاست خارجی، و مرجعیت دینی — را در یک بسته روایی واحد قرار می‌دهد. در علم سیاست، این پدیده را «هم‌ترازسازی نمادین» می‌نامند؛ یعنی قرار دادن رویدادهای جداگانه در یک قاب معنایی مشترک برای تولید احساس یک دورهٔ بحرانی یا یک تقابل بزرگ‌تر. در این نوع روایت‌سازی، نقش نهادهای دینی—به‌ویژه در مسیحیت که پیشینه دیرپایی در سیاست اروپا دارد—به‌عنوان «مرجعیت اخلاقی» بازنمایی می‌شود و رسانه‌ها از این مرجعیت برای معنا دادن به تحولات سیاسی بهره می‌گیرند، بی‌آنکه ماهیت آن تحولات الزاماً ماهیتی مذهبی داشته باشد.
به این ترتیب، مجموعه این روایت‌ها نشان می‌دهد که رسانه‌ها نه صرفاً انتقال‌دهنده خبرهای پراکنده، بلکه سازنده چارچوب‌هایی هستند که در آنها نمادهای دینی، شخصیت‌های سیاسی و تحولات دیپلماتیک در کنار هم قرار می‌گیرند تا تصویری از پویایی جدید قدرت عرضه شود. در فضای کنونی، تحلیل‌گران ارتباطات بر این باورند که نقش نهادهای مسیحی در روایت‌های رسانه‌ای، بیشتر به‌عنوان «نشانهٔ ثبات اخلاقی» ظاهر می‌شود تا بازیگری سیاسی، و همین امر سبب می‌شود که هرگونه تقابل یا هم‌نشینی با مرجعیت پاپی، بار روایی و نمادین بیشتری پیدا کند. نتیجه این فرایند، شکل‌گیری چشم‌اندازی است که در آن سیاست، رسانه و دین نه به‌عنوان سه حوزهٔ جدا، بلکه به‌عنوان سه لایهٔ یک روایت واحد ظاهر می‌شوند.

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها