دو نیمه ماه؛ روایت یک دهه پرآشوب

مجموعه تلویزیونی «دو نیمه ماه» تلاش دارد با تصویرسازی نفوذ و انحراف سازمان منافقین، خیانت‌های آنها را برای نسل جوان بازخوانی کند و با زبانی دراماتیک، مجاهدت دفاع از امنیت کشور در برابر تروریسم دهه ۶۰ را به تصویر بکشد. 
این سریال با نگاهی به برهه‌ای حساس از تاریخ معاصر ایران،روایتگر سرنوشت دوکودک است که در کشاکش درگیری‌های داخلی میان مارکسیست‌ها و ساواک، خانواده خود را از دست می‌دهند. این دو در اوج بی‌‌پناهی و سرگردانی، دو مسیر کاملا متفاوت را در پیش می‌گیرند. مخاطب از نگاه شخصیت‌های متفاوت این مجموعه، شست‌وشوی مغزی و جنون حاکم بر سازمان منفورمنافقین را می‌بیند.پخش این سریال که توسط سیمافیلم تولید شده، به عهده شبکه سه سیماست وهرشب ساعت ۲۰:۳۰ روی آنتن می‌رود. جام‌جم در گفت‌وگو با دو بازیگر این سریال، جزئیات بیشتری ازاین مجموعه را جویا شده است. 
   
زنی میان تعارض و انحراف 
محیا دهقانی دراین سریال نقش اصلی(آذر پارسا)رابازی می‌کندکه عضو گروهک منافقین است.آذر پارسا البته دچار تعارضاتی می‌شودکه بازیگر این نقش،آن راپیچیدگی شخصیت این کاراکترمی‌داند.دهقانی دراین خصوص به جام‌جم می‌گوید: آذر دو نیمه ماه نقش متفاوتی است که تاکنون شبیه آن را بازی نکرده‌ام. او در روند داستان پیچیدگی‌های بیشتری از خود نشان می‌دهد و الان خیلی زود است که بخواهم درباره این شخصیت بیشتر توضیح دهم. محیا دهقانی در مجموعه‌های «مستوران» و «غریبه» نقش‌های متفاوتی بازی کرده بود. او حتی نقش طنز هم در سریال «پایتخت» بازی ‌کرده است. 
دهقانی در پاسخ به این سوال که بازی در کدام‌یک از این نقش‌ها برای‌تان دوست‌داشتنی‌تر بود، می‌گوید: نقش‌های زیادی بازی کرده‌ام ولی بازی کاراکتری که دارای پیچیدگی باشد و نگاهی متفکرانه به زندگی داشته باشد، برایم جذاب‌تر است. کار بازیگر این است که بتواند نقش‌های متفاوتی را بازی کند. بازی در نقش‌هایی که کمتر شباهتی به خودم داشته باشند، برایم جذاب‌تر است. معمولا بازیگر، کاراکتری را که انتخاب می‌کند، شبیه خودش نیست. بازیگری موفق است که خودش را به کاراکتر نزدیک کند. 
او ادامه می‌دهد: سعی کردم با خواندن متن فیلمنامه به شخصیت کاراکتر بپردازم و آن را مانند یک مجسمه‌ساز شکل دهم. توجه به موضوعی که به آن «زیر‌متن» می‌گویم، بر‌عهده بازیگر است که با پرداختن به آن طوری بازی کند که این شخصیت برای مخاطب باورپذیر باشد. بازیگر باید بتواند شخصیتی را که بازی می‌کند به‌واسطه نگاه، بدن و کلام شکل دهد. به‌عنوان مثال من برای هر شخصیتی که بازی می‌کنم، صدای خاصی در نظر می‌گیرم.
سریال دونیمه ماه به اتفاقاتی در دوره‌ای خاص از تاریخ می‌پردازد. شاید برای مخاطب پرسش مطرح شود که دهقانی برای بازی نقش آذر چقدر اتفاقات دهه ۴۰ و دهه ۶۰ را مطالعه کرده است؟ او چنین پاسخ می‌دهد: ایرانی‌ها معمولا در مورد مسائل سیاسی کشور خود اطلاعات خوبی دارند.من هم مطالعاتی درباره آن دوره داشتم که در ضمیر ناخودآگاهم شکل‌گرفت و این ناخودآگاه در اجرای نقش آذر به کمکم آمد. در واقع خواندن تاریخ و آشناشدن با حوادث آن دوران، برای بازی در این سریال کمک‌یارم بود. 
او می‌گوید کار تاریخی را بیشتر از کار رئال دوست دارم؛ چون برای مخاطب باورپذیرتر است: مطالعه تاریخ برای پندآموزی است و فیلم تاریخی هم سعی دارد آگاهی مخاطب را افزایش دهد. ‏این‌که با ایفای نقشی بتوانم چراغ‌هایی را در ذهن مخاطبان روشن کنم، رضایت بیشتری در من ایجاد می‌کند. هدف هنر ایجاد بیداری درافراد است واین اثرگذاری وظیفه هنرمند است. او تاکید می‌کند: سعی کردم شخصیت‌هایی را انتخاب کنم -مانند ماه‌منیر مستوران و آذر در دو نیمه ماه- که بتوانم با بازی خود پیامی را هم به مخاطب منتقل کنم.

بیننده فرصت روی‌برگرداندن ندارد
دهقانی با تشکر از کارگردان و دست‌اندرکاران این سریال، ادامه می‌دهد: آقای معظمی بسیار حرفه‌ای و همراه بودند و این به همه بازیگران مجالی داد که بتوانند در یک سطح بازی کنند. این نشان می‌دهد کارگردان موفق شده از بازیگران بازی بگیرد و اصطلاحا بازی بازیگر بیرون‌زده است. نه‌تنها من که نقش اصلی بودم، حتی نقش‌های فرعی هم با مدیریت درست کارگردان خوب از آب درآمدند.
بازیگر نقش آذر، ویژگی دو نیمه ماه در دکوپاژ را چنین توضیح می‌دهد: دکوپاژ این اثر، تلفیقی از فرمت کلاسیک و مدرن است. از این رو شما احساس نمی‌کنید در حال تماشای سریال هستید چون پلان‌ها شبیه فیلم سینمایی است. در دونیمه ماه مانند بسیاری از سریال‌ها قرار نیست تنها سه سکانس محدود ببینید. از دقیقه اول هر قسمت، سوژه‌ها و پلان‌ها پشت‌سرهم می‌گذرد و پیاپی اتفاقاتی می‌افتد. این ریتم تند به مخاطب مجال نمی‌دهد حتی یک‌لحظه هم رویش را برگرداند چون اگر یک سکانس را نبیند از ماجرا جا‌می‌ماند. سکانس‌ها در این سریال درست مثل آجرعمل می‌کنند که باید درکنار هم باشند تا کار شکل گیرد.
این بازیگر درباره تدوین سریال نیز چنین نظر می‌دهد: تدوین خوب می‌تواند اثری را بالا ببرد و به‌عکس. تدوین حرفه‌ای در این کار، روند داستان را واقعی‌تر جلوه داد. نه‌تنها تدوین بلکه گریم، لباس و همه عوامل دست‌به‌دست هم دادند تا این سریال تولید شود. دیده‌شدن نقش آذر حاصل تلاش همه افراد تیم است، چون کار گروهی به معنی واقعی در این کار شکل گرفت. 

نقش منفی واقعی‌تر به چشم می‌آید
خیام وقار کاشانی، بازیگر دیگر مجموعه دو نیمه ماه است که درنقش یک مأمور کمیته،بازی متفاوتی از خود نشان می‌دهد. این تفاوت را می‌توان با مقایسه نقش او در سریال «عملیات مهندسی» بیشتر درک کرد. این بازیگر در این مورد به جام‌جم می‌گوید: مأمور کمیته، نقشی متفاوت از هرچه تاکنون بازی کرده‌ام بود. البته پیش ازاین در یک تله‌فیلم، شخصیتی تا حدودی مشابه را تجربه کرده بودم؛ اما نقش من در سریال دو نیمه ماه از نظر اکشن و عملیاتی‌بودن، پیچیدگی و جلوه‌های حرفه‌ای بیشتری داشت. او این پیچیدگی را دلیل پذیرفتن نقش خود در مجموعه نمایشی مورد اشاره می‌داندومی‌گوید:چون در این نقش فضای عملیاتی و اکشن وجود داشت، برایم جذاب بود. نقش من هرچند ممکن است پیش‌برنده داستان نباشد  اما مؤثر است.
او در ادامه به همکاری با کارگردان این سریال اشاره می‌کند: خوب است هر بازیگری تجربه همکاری با آقای معظمی داشته باشد؛ چون در چارچوب فیلمنامه و ساختار اثر، دست بازیگر را باز می‌گذارد. اگر در لحظه خلاقیتی از طرف بازیگر شکل گیرد که به اثر لطمه‌ای نزند، کارگردان با آن مخالفتی ندارد. او بازیگر را به‌خوبی هدایت و فرصتی را برای ایفای نقش مؤثر او فراهم می‌کند.
از او می‌پرسم چه‌ کار کرده که نقش واقعی به چشم بیاید؟ وقار کاشانی به این سؤال چنین پاسخ می‌دهد: مطالعاتی را در زمینه تاریخ معاصر ایران داشتم و مستندات زیادی دیدم. اخیرا در سریال عملیات مهندسی نقشی را ایفا کردم که هرچند با شخصیت من فاصله داشت اما مرا به مطالعه تشویق کرد. همکاری با عملیات مهندسی در بازی نقش کمیته‌ای در سریال دو نیمه ماه خیلی به من کمک کرد؛ چون با حال‌وهوای آن دوره بیشتر آشنا شدم. سعی کردم این نقش را به باورپذیری برسانم و امیدوارم این اتفاق افتاده باشد.
پرسش دیگری که درباره کارنامه‌ او مطرح می‌شود، تمایلش به ایفای نقش‌های منفی یامثبت است. اومعتقد است: کاراکترهای منفی خیلی بهتر از آب درمی‌آیند و گویا مخاطب آنها را به واقعیت نزدیک‌تر می‌بیند. جذابیت نقش‌های منفی برای من، به‌مراتب بیش از نقش‌های مثبت است. البته به‌عنوان بازیگر وظیفه دارم هر نقشی را که بر عهده‌ام می‌گذارند به‌خوبی انجام دهم و کوتاهی و بلندی یا مثبت و منفی بودن نقش فرقی نداشته باشد. 
او درباره تجربه‌ طنز خود در «شش‌ماهه» می‌گوید: در دو سال اخیر، مدام در یک ژانر خاص ایفای نقش کرده بودم؛ از این رو تصمیم گرفتم با فاصله‌گرفتن از آن فضا، خودم را درقالبی متفاوت محک بزنم. همکاری با مهران مدیری تجربه بسیار ارزشمندی بود که باتمام کارهای قبلی‌ام تفاوت داشت.هرچندکاراکتری که بازی کردم درمسیر اجراوفیلمنامه دستخوش تغییراتی شد، ولی درنهایت به نظر می‌رسد موفق باشد. البته مخاطبان باید نظر بدهند. هرچند تولید آثار تاریخی بسیار دشوار است اما به نظر می‌رسد فرصت خوبی برای جوانانی باشد که می‌خواهند با تاریخ کشور خود آشنا شوند. خواندن کتب تاریخی برای بسیاری جذابیت ندارد، ولی جوانان معمولا دیدن فیلم را رد نمی‌کنند. با توجه به استقبال مخاطبان از چنین سریال‌هایی پیش‌بینی می‌شود فیلمسازان بیشتری به چنین آثاری روی خوش نشان دهند.