وقتی جنگ از میدان نظامی به میدان فرهنگ می‌رسد؛ چرا ساترا تحریم شد؟

به گزارش جام جم آنلاین ؛ اتحادیه اروپا بار دیگر با تکرار کلیدواژه آشنای «حقوق بشر»، تحریم‌های جدیدی علیه نهاد‌های ایرانی اعمال کرده و این‌بار سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوتی و تصویری (ساترا) را نشانه گرفته است. مقامات اروپایی مدعی‌اند که این نهاد با «سانسور محتوای سیاسی و فرهنگی» و محدودسازی آزادی بیان، مرتکب نقض حقوق بشر شده است؛ ادعایی که در ظاهر رنگ و بوی دفاع از آزادی دارد، اما در بطن خود حامل پیام دیگری است.

تحریم ساترا را نمی‌توان جدا از الگوی رفتاری غرب در سال‌های اخیر تحلیل کرد. تجربه نشان داده هر نهادی که در برابر اهداف و الگو‌های مطلوب غرب ایستادگی کند، دیر یا زود وارد فهرست تحریم‌ها می‌شود؛ چه در حوزه نظامی و چه در عرصه فرهنگ. همان‌طور که سپاه پاسداران به‌دلیل نقش‌آفرینی مؤثر در معادلات امنیتی و نظامی منطقه هدف تحریم قرار گرفت، امروز نوبت به نهادی رسیده که در خط مقدم تنظیم و مدیریت فضای رسانه‌ای و فرهنگی ایستاده است.

نکته قابل‌تأمل آنجاست که اتحادیه اروپا مصادیق «نقض آزادی بیان» از سوی ساترا را نه سانسور اخبار یا تحلیل‌های سیاسی، بلکه محدودسازی نمایش مصرف الکل، سیگار و بی‌حجابی در فیلم‌ها و سریال‌ها عنوان می‌کند. این نگاه، بیش از هر چیز نشان می‌دهد مسئله اصلی، نه آزادی رسانه، بلکه تقابل سبک زندگی است. در واقع، آنچه غرب را آزار می‌دهد، مقاومت یک نظام فرهنگی در برابر هنجار‌هایی است که سال‌هاست تلاش می‌کند آنها را به‌عنوان ارزش‌های جهان‌شمول جا بزند.

از همین زاویه، تحریم ساترا را باید بخشی از یک جنگ نرم تمام‌عیار دانست؛ جنگی که در آن، رسانه و تصویر به اندازه سلاح و موشک اهمیت دارد. غرب به‌خوبی می‌داند که مدیریت محتوا و چارچوب‌های فرهنگی، نقشی کلیدی در حفظ هویت و انسجام اجتماعی دارد و به همین دلیل، هر نهاد تنظیم‌گر مستقلی را مانعی در مسیر پروژه فرهنگی خود می‌بیند.

این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که اتحادیه اروپا هم‌زمان، حمایت آشکار و پنهان از رسانه‌هایی، چون بی‌بی‌سی فارسی و اینترنشنال را ادامه می‌دهد؛ رسانه‌هایی که بار‌ها به تریبون جریان‌های خشونت‌طلب و حتی گروهک‌های تروریستی تبدیل شده‌اند. این تناقض، بار دیگر «استاندارد‌های دوگانه» غرب در حوزه حقوق بشر و آزادی بیان را عیان می‌کند: آزادی، تا جایی محترم است که در راستای منافع و روایت مطلوب آنها حرکت کند.

در نهایت، تحریم ساترا بیش از آن‌که یک اقدام حقوقی باشد، یک پیام سیاسی و فرهنگی است؛ پیامی که می‌گوید میدان نبرد تغییر کرده، اما منطق تقابل همان است. امروز، جنگ نه فقط بر سر خاک و قدرت نظامی، بلکه بر سر تصویر، روایت و سبک زندگی جریان دارد؛ و ساترا، ناخواسته به یکی از نماد‌های این تقابل تبدیل شده است.