حالِ خوب کتاب کودک
«جامعه ایرانی کتابخوان نیست!» بارها و بارها شده که عدهای (که البته کم هم نیستند) سعی داشتند این کلیشه ثابت ذهنی را به باور جامعه تحمیل کنند. نشانهها و مصداقهای فراوانی هم برای این موضوع پیدا کردهاند.
ترفند تمامی آنها هم عموما «خودتحقیری» بوده است. اینکه بدون در نظر گرفتن مولفههای بسیار و مهم، تنها به خروجی برخی از آمار استناد میکردند و بر آن اساس حکم میدادند که جامعه ایرانی با کتاب بیگانه است اما آنچه واضح است، ایرانیها اخوت بسیاری با کتاب دارند و حتی با وجود گرانی عجیب قیمت کتاب، همچنان این بازار گردش مالی دارد و همچنان این کالای فرهنگی از سبد فرهنگی خانوار خارج نشده است. نکته شیرینتر ماجرا این است که بدانیم در این حوزه حال کتاب کودک و نوجوان حتی بهتر است!
شاید تضمینی وجود نداشته باشد که ورود کتاب به زندگی انسان، از دوران کودکی و نوجوانی به ایجاد علاقه و پیوند میان او و کتاب در آینده منجر شود؛ اما به احتمال بسیار، دوری و فاصله افراد از کتاب و ادبیات در سنین کودکی و نوجوانی، میتواند زمینه دوری و گسست آنها از کتاب باشد. آشنایی، مطالعه و اُنس با کتاب در روزگار کودکی و نوجوانی امر مهمی در شکلگیری شخصیت و تکامل فکری کودکان و نوجوانان است که برنامهریزی و تلاش خانواده و جامعه را میطلبد. در همین راستا، هر مناسبت و بهانهای که بتواند باعث توجه و حساسیت به موضوع کتاب و کتابخوانی کودکان و نوجوانان شود، شایسته توجه و پرداخت است. وضعیت کتاب و ادبیات کودکان و نوجوانان در کشور چگونه است؟ آیا این دستهبندی موضوعی بهاندازه اهمیتی که دارد، مورد توجه قرار گرفته است؟
جایگاه کتابهای کودک و نوجوان در صنعت نشر ایران چگونه است؟ پلتفرمهای حوزه کتاب دیجیتال تا چه اندازه به کتابهای کودک و نوجوان اهمیت میدهند؟ کتاب کودک و نوجوان در سکوهای فروش اینترنتی کتاب چه وضعیتی دارد؟ و کتابخانههای عمومی کشور چه خدماتی را در حوزه ادبیات کودک و نوجوان ارائه میکنند؟ بررسی آمار نشر کتاب در ۱۰۵ روز ابتدایی سال ۱۴۰۴، حاکی از تداوم وضعیت مطلوب نشر کتابهای کودک و نوجوان در سال گذشته است. در بازه زمانی مذکور، ۴۴۴۵ عنوان کتاب در حوزه کودک و نوجوان منتشر شده است. این در حالی است که فقط کتابهای منتشرشده با موضوع «ادبیات» - با ۴۵۲۰ عنوان کتاب منتشرشده - با اختلاف اندکی، بالاتر از حوزه کودک و نوجوان قرار دارد. همچنین نگاهی به تعداد شمارگان کل کتابهای کشور برحسب دستهبندی موضوعی نشان میدهد پس از موضوع «علوم اجتماعی» با تعداد هشت میلیون و ۳۷۳ هزار و ۱۹ کتاب، موضوع کودک و نوجوان با تعداد پنج میلیون و ۹۸۵ هزار و ۲۲۷ کتاب، بیشترین تعداد کتاب منتشرشده در کشور را داراست. با استناد به دادههای مذکور، میتوان گفت نشر کتابهای کودک و نوجوان در وضعیت مطلوبی دارد و هم در تعداد عنوان و هم در کل شمارگان سرآمد و پیشتاز است.
شاید تضمینی وجود نداشته باشد که ورود کتاب به زندگی انسان، از دوران کودکی و نوجوانی به ایجاد علاقه و پیوند میان او و کتاب در آینده منجر شود؛ اما به احتمال بسیار، دوری و فاصله افراد از کتاب و ادبیات در سنین کودکی و نوجوانی، میتواند زمینه دوری و گسست آنها از کتاب باشد. آشنایی، مطالعه و اُنس با کتاب در روزگار کودکی و نوجوانی امر مهمی در شکلگیری شخصیت و تکامل فکری کودکان و نوجوانان است که برنامهریزی و تلاش خانواده و جامعه را میطلبد. در همین راستا، هر مناسبت و بهانهای که بتواند باعث توجه و حساسیت به موضوع کتاب و کتابخوانی کودکان و نوجوانان شود، شایسته توجه و پرداخت است. وضعیت کتاب و ادبیات کودکان و نوجوانان در کشور چگونه است؟ آیا این دستهبندی موضوعی بهاندازه اهمیتی که دارد، مورد توجه قرار گرفته است؟
جایگاه کتابهای کودک و نوجوان در صنعت نشر ایران چگونه است؟ پلتفرمهای حوزه کتاب دیجیتال تا چه اندازه به کتابهای کودک و نوجوان اهمیت میدهند؟ کتاب کودک و نوجوان در سکوهای فروش اینترنتی کتاب چه وضعیتی دارد؟ و کتابخانههای عمومی کشور چه خدماتی را در حوزه ادبیات کودک و نوجوان ارائه میکنند؟ بررسی آمار نشر کتاب در ۱۰۵ روز ابتدایی سال ۱۴۰۴، حاکی از تداوم وضعیت مطلوب نشر کتابهای کودک و نوجوان در سال گذشته است. در بازه زمانی مذکور، ۴۴۴۵ عنوان کتاب در حوزه کودک و نوجوان منتشر شده است. این در حالی است که فقط کتابهای منتشرشده با موضوع «ادبیات» - با ۴۵۲۰ عنوان کتاب منتشرشده - با اختلاف اندکی، بالاتر از حوزه کودک و نوجوان قرار دارد. همچنین نگاهی به تعداد شمارگان کل کتابهای کشور برحسب دستهبندی موضوعی نشان میدهد پس از موضوع «علوم اجتماعی» با تعداد هشت میلیون و ۳۷۳ هزار و ۱۹ کتاب، موضوع کودک و نوجوان با تعداد پنج میلیون و ۹۸۵ هزار و ۲۲۷ کتاب، بیشترین تعداد کتاب منتشرشده در کشور را داراست. با استناد به دادههای مذکور، میتوان گفت نشر کتابهای کودک و نوجوان در وضعیت مطلوبی دارد و هم در تعداد عنوان و هم در کل شمارگان سرآمد و پیشتاز است.
