تهدید به بازگرداندن تحریمهای شورای امنیت که از منظر سیاسی ابزاری برای فشار روانی بر کشورمان و القای بیثباتی اقتصادی است، اثر خود را ابتدا در انتظارات تورمی میگذارد و در این میان، قیمت ارز و طلا را در مسیر صعودی قرار میدهد، بیآنکه بنیانهای اقتصادی کشور تغییر داشته باشند.
آنچه این روزها در بازار طلا و ارز دیده میشود بیش از آنکه نتیجه تغییرات در عرضه و تقاضای واقعی باشد، ناشی از همان هیجانات یا بهنوعی سرمایهگذاری احساسی و موجسواری روانی است که دشمنان در پی آن هستند. این روش بارها در بزنگاههای سیاسی بهکارگرفته شده است.ابتداتهدیدات بینالمللی برای تحریک جو روانی،سپس شایعات و تحلیلهای جهتدار برای بیثباتسازی اقتصادکشورمان انجام میشود که نشانگر یک جنگ رسانهای است.درچنین شرایطی،بانک مرکزی مانند سال گذشته و ادوار مختلف، اقدام به عرضه سکه بهصورت حراج و حتی پیشفروش کرده و وارد میدان شده. این اقدام نهتنها برای تأمین بخشی از تقاضای بازار است بلکه هدف اصلی آن شکستن موج روانی و کاهش حباب در قیمت سکه محسوب میشود. تجربههای گذشته نشان داده هر زمان نقدینگیهای سرگردان به بازار سکه و ارز سرازیر شود، بدون ابزار مداخله، قیمتها از کنترل خارج شده و فشار تورمی مضاعفی ایجاد میکند اما اقدام بانک مرکزی در صورت تداوم میتواند عرضه و تقاضا را مدیریت کرده و عطش روانی بازار راکاهش دهد.این درحالی است که بازارطلا وسکه همچنان یکی از گزینههای اصلی حفظسرمایه برای مردم بهشمارمیرودوبررسی روندهای گذشته نشانمیدهدحراجوپیشفروشسکه برای سرمایهگذاران در اغلب موارد همراه با سود بوده و همین موضوع، جذابیت این سیاست را افزایش داده است.
دلایل رشد طلا فراتر از اونس جهانی
در هفته گذشته، هم در بازار جهانی و هم در بازار داخلی افزایش قابل توجه قیمتها را شاهد بودیم. در بازار جهانی، هر اونس طلا تا روز گذشته، ۴۱دلار رشد داشت و به ۳۴۱۲دلار رسید. این میزان افزایش نسبت به هفتههای گذشته رقم بالاتری محسوب میشود.
نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران در این خصوص گفت: در بازارهای داخلی نیز رشد قیمتها بسیار چشمگیر بود. طلای ۱۷عیار طی هفته گذشته دو میلیون و ۷۶۰هزار تومان افزایش یافت و در آخرین معاملات پایانی هفته، به ۳۶میلیون و ۲۱۰هزار تومان رسید. هر گرم طلای ۱۸عیار نیز با رشد ۶۳۷هزار تومانی، هشت میلیون و ۳۵۸هزار تومان مبنای معاملات طلا قرار گرفت. با وجود این افزایشها، بازار شرایط ملتهب و غیرعادی نداشت و روند معاملات در همان وضعیت عادی و فعلی انجام شد. البته باید گفت میزان افزایش قیمتها در بازار داخلی بیش از رشد بازار جهانی بود.
وی افزود: دلیل اصلی این تفاوت علاوه بر رشد بهای اونس جهانی، افزایش نرخ ارز در بازار داخل و همچنین برخی خبرهای سیاسی بوده است. درواقع افزایش نرخ ارز و تحولات سیاسی_اقتصادی موجب شد بازار داخلی هم در قیمت ارز و هم در قیمت طلا و سکه رشدی فراتر از بازار جهانی تجربه کند.
آغاز پیشفروش یک میلیون سکه
حالا با تمهیدات بانک مرکزی و بهمنظور تنظیم و تعادلبخشی به بازار طلا، علاوه بر عرضه سکه بهصورت حراج، برنامه پیشفروش قطعی یک میلیون قطعه سکه طلا از طریق مرکز مبادله ارز و طلای ایران در روز ۱۷شهریور با سررسید (تحویل) ۳۰آذر ۱۴۰۴ انجام خواهد شد که شرایط و دستورالعمل اجرایی آن در روزهای آینده اعلام خواهد شد. همچنین براساس اعلام بانک مرکزی، در مرحله جدید پیشفروش سکه، هر کد ملی میتواند ۱۵عدد در قالب سه قطعه تمام، پنج قطعه نیم و هفت قطعه ربعسکه خریداری کند. برنامه پیشفروش قطعی انواع مسکوکات طلا با سررسیدهای بعدی ۳۰دیماه، ۳۰بهمنماه و ۲۸اسفندماه ۱۴۰۴ نیز ادامه خواهد داشت.
قیمت سکه در حراج بانک مرکزی چند؟
حراج دوباره سکه توسط بانک مرکزی و از طریق مرکز مبادله ارز طلای ایران نیز از هفته گذشته آغاز شد و مرحله نخست حراج سکه در سال جاری روزچهارشنبه هفته گذشته(پنجم شهریور۱۴۰۴) برگزارشدکه بیش از۵۱درصد سفارشهای تمام سکه، ۱۰۰درصد سفارشهای نیمسکه و ۸۳درصد سفارشهای ربعسکه پوشش داده شد.
براساس اعلام بانک مرکزی، در این حراج هر قطعه سکه تمام بهارآزادی بهطور میانگین با قیمت ۸۵میلیون و ۵۰۴هزار تومان به فروش رسید که قیمت آن در بازار در کانال ۹۱میلیون تومان قرار داشت. همچنین در این حراج، میانگین قیمت ربعسکه ۲۵میلیون و ۱۳۷هزار تومان و تخصیص نیمسکه با میانگین قیمت ۴۴میلیون و ۲۰۷هزار تومان صورت گرفت. متقاضیان میتوانند سکههای خود را از ۱۸ تا ۲۹شهریور از شعب اعلامی بانک عامل دریافت کنند. دریافت سکه در این بازه زمانی تنها مستلزم پرداخت هزینه تحویل ۳۰هزار تومانی برای هر قطعه است. با این حال، دومین حراج سکه فردا (یکشنبه ۹شهریور) از طریق حراجهای مرکز مبادله برگزار میشود.
هدف بانک مرکزی چیست؟
نیما نائینیان، کارشناس بازار سرمایه درباره سیاستهای اخیر بانک مرکزی در حوزه حراج و پیشفروش سکه گفت: بازارهای موازی مانند مسکن و خودرو در رکود قرار دارند و سرمایهگذاران ترجیح میدهند داراییهای خود را در بازارهایی چون طلا و ارز نگهداری کنند که بانک مرکزی با عرضه سکه، بخشی از نقدینگی را جذب میکند.
وی ادامه داد: هرچند حراج و پیشفروش سکه نقش مشخصی در جمعآوری نقدینگی دارد اما تعیینکننده اصلی قیمتها در بازار نیست. قیمت طلا و سکه بیش از هر چیز تحت تأثیر دو عامل نرخ ارز و قیمت جهانی طلا قرار دارد. البته در حراج سکه، بانک مرکزی قیمت پایهای تعیین کرده و تخصیص سکه از بالاترین قیمت پیشنهادی آغاز میشود.در پیشفروش نیز معمولا سکه با حدود ۲۰درصد پایینتر از قیمت روز عرضه میشود که بهنوعی سود ضمنی برای خریداران ایجاد میکند.
این کارشناس اقتصادی گفت: با توجه به روند افزایشی نرخ دلار و جایگاه مناسب انس جهانی طلا، پیشفروش و حراج سکه میتواند در آینده جذابیت بیشتری نسبت به دورههای گذشته داشته باشد. تنها نکتهای که سرمایهگذاران باید مدنظر قرار دهند، میزان حباب سکه است که معمولا بین ۹ تا ۱۰درصد در قیمتها اثرگذار است.
نائینیان ادامه داد: اگرچه این سیاستها نمیتواند جهت قیمتی بازار را بهطور اساسی تغییر دهد اما برای بانک مرکزی در مدیریت نقدینگی و برای سرمایهگذاران در کسب سود دورهای، ابزاری کارآمد محسوب میشوند.با این حال اقدام بانک مرکزی از نگاه فعالان و کارشناسان اقتصادی مثبت است و با هدف پاسخگویی به نیاز بازار است. زیرا با التهاب و نوسان قیمتها، افراد در تلاش برای حفظ دارایی و قدرت خرید خود هستند و این موضوع تقاضا را در بازار افزایش میدهد و با نبود عرضه و هیجان ایجاد شده در بازار، قیمتها از کنترل خارج شده، به صورت کاذب بالا میرود که ضربه به اقتصاد ملی محسوب میشود اما اقدام بانک مرکزی و پیشفروش یک میلیون سکه میتواند پادزهر موقتی برای التهاب بازار باشد.