زمین خواران در کمین طبیعت

یکی از روشهای تخریب اراضی ، تبدیل آنهاست. در بسیاری از مناطق ، اراضی جنگلی یا ملی به کشاورزی و بعد به مسکونی تبدیل شده اند. تغییر و تبدیل اراضی ، یکی از روشهای بسیار متداول در زمین خواری است که حتی بعضی از این تبدیل ها توسط دولتها صورت گرفته است.
نصرتی نصرآباد در این خصوص می گوید: واگذاری های دولتی خود یکی از علل تخریب اراضی است. وقتی برای اجرای یک پروژه ، به جای پول زمین ، معوض آن را از اراضی ملی می دهند، صاحبان پروژه برای رسیدن به پول راهی جز تغییرکاربری ندارند. وی همچنین می افزاید: به این دلیل که بخش تولید و حفاظت زیر پوشش یک وزارتخانه بوده است. حفاظت به معنای واقع اتفاق نیفتاده است.
نصرآباد ادامه می دهد: در این سالها حفاظت از منابع طبیعی زیرمجموعه وزارت کشاورزی بوده است. وزارت کشاورزی وظیفه تولید مواد غذایی را داشته و از آنجا که حفاظت از منابع طبیعی زیرمجموعه این وزارتخانه است همیشه به نفع تولید از بین می رود.
او برای روشن تر شدن مطلب خاطرنشان می کند: وزارت کشاورزی زمانی که اراضی کشاورزی تبدیل به مسکونی شد، حکم به تغییر اراضی جنگلی می دهد تا به کشاورزی تبدیل شوند تا روند تولید بازنماند و این اقدام خود اراضی ملی وجنگلی را تخریب کرده است. وی یادآور می شود: با این روشها اراضی ملی و جنگلی و... همیشه وابسته به شیوه معیشت کشاورزان و تولید آنهاست و از آنجا که تامین غذا به دست دولت است دائما این اراضی تغییر می کنند. وی همچنین با اشاره به توسعه شهر می گوید: در توسعه شهرها نیز روش بلعیدن زمینهای کشاورزی شیوع پیدا می کند. روستا و زمینهایی که در اطراف شهرها مایحتاج غذایی شهرها را تولید می کردند به خانه برای مهاجرت تبدیل شدند.
حسن پیراسته ، مدیر سابق حفاظت محیطزیست استان تهران در خصوص تغییر کاربری اراضی می گوید: شهرنشینی به فضای سبز واراضی ملی غلبه کرده و نبود مدیریت منسجم موجب شده است تا افراد سودجو به اراضی چیره شده و آنها را به نفع خود مصادره کنند. وی می افزاید: کریدورهای هوایی شهر که چشم اندازهای آن نیز محسوب می شوند و به لحاظ ایجاد شرایط روانی مفید، اکسیژن و... نقش بسیار اساسی بازی می کنند، به دلیل سهل انگاری تخریب می شوند.

به خاطر نبود نظارت کافی از سوی مسوولان مساحت اراضی طبیعی تهران در 30 سال گذشته از 650 هکتار به 400 هکتار رسیده است

وی تاکید می کند: روند تخریب در سالهای اخیر بسیار نگران کننده است و تصور می کنم اگر این روش ادامه پیدا کند، فضای کلانشهرهای کشور بسیار مسموم خواهند شد. پیراسته اضافه می کند: در حال حاضر به این مساله توجه نمی شود که اراضی طبیعی حق شهروندان و نسلهای آینده است و دستگاه های نظارتی باید متناسب با تخریب ها واکنش نشان دهند.
وی می افزاید: متاسفانه بعضی از اوقات شاهد هستیم دستگاه ها و نهادهای دولتی ، نظامی و انتظامی نیز به اراضی وارد شده و برای ساخت وساز، آنها را تخریب می کنند.

قوانینی که اجرا نمی شوند

پیراسته درخصوص قوانین بازدارنده می گوید: در حال حاضر قوانین بازدارنده در حد کافی در اختیار هست و مشکل قانونی وجود ندارد؛ اما آنچه وضعیت را به این شکل درآورده است ، ملاحظات و قصوری است که دستگاه ها نسبت به هم دارند. وی اضافه می کند: کافی است نوار جنوبی خزر را مشاهده کنید که چگونه توسط نهادهای دولتی تغییر کاربری داده و ملاحظات باعث عدم برخورد شده است.
پیراسته تاکید می کند: البته در این شرایط افراد سودجو نیز با به دست آوردن ثروتهای باد آورده و با خرید زمینهای کشاورزی و تغییر کاربری آنها نیز نقش بسزایی داشته اند. پیراسته درخصوص برخورد خود در مدت مدیریتش در سازمان حفاظت محیط زیست می گوید: من در تمام 4 سال ماموریت خویش تلاش کردم تا برخوردهای قانونی در حد توان یک سازمان نظارتی صورت گیرد و هنوز بخاطر بعضی از برخوردها به مراجع قضایی می روم.
از سوی دیگر نصرتی نصرآباد، رئیس جامعه جنگلبانی درخصوص قوانین می گوید: قوانین درحال حاضررها شده اند و صدها هزار تخریب و صدها متخلف و هزاران پرونده سالهاست که روی زمین مانده و تکلیف آنها مشخص نشده است . وی تاکید می کند: برخورد جدی صورت نمی گیرد و این مساله زمینه زمین خوارای را فراهم می کند. وی خاطرنشان می کند: بی توجهی به گزارش های سازمان بازرسی درخصوص زمین خواری ، نشان ازرها شدن قوانین بازدارنده دارد.
نصرآباد می افزاید: در این سالها یک دادگاه ویژه تشکیل نشده است تا به طور جدی با متخلفان برخورد کند. وی می گوید: با آن که دولت نهم سند فرابخشی برای محیط زیست نوشته است که بسیاری از مسائل مهم طبیعی در آن مورد توجه قرار گرفته ، اما باید اراده ای جدی برای اجرایی شدن این سند وجود داشته باشد.

نرجس ندیمی دانش