دست پرایران در شرم الشیخ

کنفرانس بین المللی عراق که با شعار «ابتکار پیمان بین المللی برای عراق» در روزهای 13 و 14 اردیبهشت امسال با حضور نمایندگان بیش از 50 کشور و سازمان بین المللی در شرم الشیخ مصر برگزار شد
کد خبر: ۱۳۳۷۷۷
در واقع شکل تغییریافته و به تعبیری درست تر شکل بین المللی شده نشست هایی بوده است که پیش از این با عنوان نشست کشورهای همسایه عراق برگزار شده بود.
چنان که در بهمن سال 1381 یعنی پیش از شروع جنگ امریکا و انگلیس بر ضد عراق ، اولین نشست همسایگان عراق در استانبول ترکیه برگزار شد و از آن زمان به بعد نشست های متعددی در پایتخت کشورهای همسایه عراق برگزار شد.

دهمین نشست همسایگان عراق در بغداد در اسفند سال 85 ، آغاز روندی متفاوت به شمار می رفت که برای اولین بار پس از 9 بار نشست همسایگان عراق ، این بار طرفهای بین المللی از جمله نمایندگان 5 عضو دائم شورای امنیت ، نمایندگان سازمان ملل ، سازمان کنفرانس اسلامی نیز در نشست بغداد شرکت کردند و به همین دلیل بیشتر کارشناسان نشست امینتی بغداد اسفند سال 85 را نمادی از تلاش جدی دولت امریکا برای بین المللی کردن بحران عراق با هدف کاهش فشارها بر کاخ سفید ارزیابی کردند. به طور دقیق در همین خصوص بوده است که با وجود مخالفت های جدی ابراز شده از سوی کشورهای مختلف ، یازدهمین نشست همسایگان عراق که قرار بود در بغداد یا در پایتخت یکی از کشورهای همسایه عراق برگزار شود با تغییری اساسی به شکل کنفرانسی بین المللی و آن هم در شرم الشیخ مصر برگزار شد.
در این کنفرانس که طی 2 روز برگزار شد، شرکت کنندگان در بیانیه پایانی خود، واگذاری مسوولیت های امنیتی عراق به دولت این کشور و پایان ماموریت نیروهای چندملیتی در عراق را خواستار شدند. همچنین تاکید بر الزام همه کشورها برای مبارزه با فعالیت های تروریستی و جلوگیری از استفاده تروریست ها از خاک آنها برای سازماندهی یا اجرای عملیات تروریستی در عراق و نیز موافقت با بخشودگی 30 میلیارد دلار از بدهی های خارجی عراق از موارد دیگر تعهد کشورها در کنفرانس شرم الشیخ بود که در بیانیه پایانی این کنفرانس مورد تاکید قرار گرفت.
با توجه به این موارد می توان گفت ؛ در کنفرانس شرم الشیخ دولت منتخب عراق دست کم در سطح مواضع رسمی طرفهای شرکت کننده دستاوردهای قابل توجهی داشت ، چنان که هوشیار زیباری ، وزیر خارجه عراق نیز در مصاحبه خبری پس از کنفرانس نسبت به نتایج کنفرانس شرم الشیخ ابراز رضایت کرد؛ اگر چه نوری مالکی ، نخست وزیر عراق ، با این بیان که دولتش در کنفرانس شرم الشیخ تعهدات متعددی پذیرفته نشان داد که در جریان این کنفرانس و پیش از آن با فشارهای مختلفی مواجه بوده است ، چنان که تلاش برخی طرفها برای گنجاندن مواردی همچون تدوین قانون اساسی جدید عراق ، طرح برقراری صلح بین دولت عراق و گروههای شورشی و تروریستی و برخی موارد از این دست در پیش نویس بیانیه پایانی کنفرانس شرم الشیخ ، نشان می داد برخی طرفهای منطقه ای و بین المللی در تلاش بودند تا از کنفرانس یادشده به عنوان محملی برای اعمال فشار بر دولت عراق و کسب امتیازات سیاسی از آن استفاده کنند؛ اگرچه موارد مطرح شده به دلیل مخالفت صریح دولت عراق و دیگر کشورهای همسایه عراق بویژه جمهوری اسلامی ایران از بیانیه پایانی کنفرانس حذف شد، با وجود این فضای پیشین و فضای حاکم بر کنفرانس شرم الشیخ نشانه های فراوانی از روند تشدید فشار بر دولت عراق را آشکار کرد.
بنابراین ، دولت منتخب عراق پس از اجلاس امنیتی اسفند 85 در بغداد یک بار دیگر موفق شد تا مشروعیت قانونی و پایگاه مردمی و اجتماعی و موقعیت منطقه ای و بین المللی خود را به رخ بکشد و مخالفان خود در عرصه داخلی و منطقه ای و حتی در سطح بین المللی را به پذیرش این واقعیت ناگزیر کند.
نکته تامل برانگیز در این باره آن است که کنفرانس شرم الشیخ همچون دیگر نشست های منطقه ای و بین المللی برگزار شده درباره عراق موفق نشد تا شرکت کنندگان بویژه برخی طرفهای منطقه ای را به شکل جدی به اجرای مصوبات کنفرانس ملزم کند.

شکست امریکا


با وجود موفقیت ظاهری کاخ سفید در بین المللی کردن مساله عراق و حضور طرفهای مختلف منطقه ای و بین المللی در شرم الشیخ که از نظر تبلیغاتی موضوع قابل توجهی برای نو محافظه کاران در رقابت با رقبای سیاسی شان در داخل امریکا به شمار می رفت ،اما، عملا این کنرانفس در جهت تحقق اهداف امریکا و به طور مشخص برداشتن گامی در جهت کاهش فشار ناشی از بن بست در عراق برای امریکا ثمری نداشت ، بویژه آن که امریکایی ها حتی نتوانستند تعهد کامل و مطلق دوستان عرب خود در منطقه را در جهت اجرای جدی مصوبات کنفرانس جلب کنند. مجموعه این واقعیات نشان دهنده آن است که مدافعان بین المللی کردن کنفرانس عراق که با اهداف مشخصی در این زمینه برنامه ریزی کرده بودند، در عمل در تحقق اهداف موردنظرشان چندان موفق نبودند و دراین میان مدافعان روند سیاسی موجود در عراق و حمایت کنندگان دولت و ملت عراق از جمله ایران پیش از طرفهای دیگر موفق به تثبیت موضع خود در عرصه کنفرانس بین المللی عراق شدند

به عنوان مثال پس از آن که پادشاه عربستان پیش از اجلاس شرم الشیخ از پذیرفتن نوری مالکی ، نخست وزیر عراق در ریاض امتناع بورزد سعود الفیصل ، وزیر خارجه این کشور نیز پس از کنفرانس شرم الشیخ باوجود امضای بیانیه پایانی کنفرانس در پاسخ به خبرنگاری که از وی پرسید.
آیا عربستان سعودی آماده ارائه کمک به دولت مالکی است با بیانی مبهم گفت ، ما در امور داخلی عراق و هیچ کشوری مداخله نمی کنیم و این موضوع به خود عراقی ها مربوط می شود. این موضعگیری وزیر خارجه عربستان و همزمان تاکید وی بر ضرورت تشکیل کنفرانس آشتی در عراق نشان می دهد که برخی طرفهای عربی می کوشند با حمایت از جریاناتی خاص در عرصه داخلی عراق ، سمت و سوی تحولات در این کشور را به سویی هدایت کنند که در تعارض با روند سیاسی موجود در عراق و خواست بیشتر مردم این کشور قرار دارد در این میان امریکایی ها کوشیدند تا با بین المللی کردن نشست عراق و تغییر محل آن به مصر، شرایط را برای سوئاستفاده از این کنفرانس در خصوص کاهش فشار بر دولت امریکا بویژه بوش ، رئیس جمهور این کشور فراهم کنند.
چنان که رایس ، وزیر خارجه امریکا چند روز پیش از شروع به کار کنفرانس شرم الشیخ با هشدار به دولت عراق کوشید،دولت نوری مالکی را به دادن امتیازات بیشتر به مخالفان وادار کند و به این ترتیب موافقت دولتهای عربی منطقه را برای همراهی با سیاست های امریکا در عراق جلب کند. این در حالی است که رایس در آغاز ورود به شرم الشیخ با هشدار به کشورهای همسایه عراق تاکید کرد اگر این کشورها از نفوذ خود برای برقراری امنیت در عراق استفاده نکنند، چیزهای زیادی را از دست خواهند داد. این اظهارات رایس به عنوان تلاشی برای جلب همکاری کشورهای منطقه به جهت کاهش فشار بر امریکا بویژه در عرصه عراق مورد ارزیابی قرار گرفت که البته نه با لحنی مسالمت جویانه و از موضع درخواست و تقاضا؛ بلکه به رسم همیشگی مقامات امریکایی از موضعی طلبکارانه مطرح شد. به هر حال مواضع مقامات امریکایی بویژه رایس ، وزیرخارجه این کشور که پس از پایان کنفرانس ، از کشورهای شرکت کننده خواست تا به تعهدات خود در بیانیه پایانی پایبند باشند، نشان می داد که دولت امریکا بر خلاف تلاشها و تصورات قبل از برگزاری کنفرانس شرم الشیخ این بار نیز نسبت به اجرای مفاد بیانیه این کنفرانس چندان مطمئن نیست و این به معنی ادامه وضعیت بن بست موجود برای امریکا در عرصه عراق خواهد بود.
چنان که باید برنده اصلی کنفرانس شرم الشیخ را دولت و ملت عراق و حامیان منطقه ای آن به شمار آورد که در این میان ، جمهوری اسلامی ایران به عنوان اصلی ترین کشور حامی جریان اکثریت مردمی و اسلامی در عراق موفق شد دیدگاه های واقع بینانه خود را در زمینه بحران عراق مطرح و توجه جامعه جهانی را به واقعیت مسائل عراق و دلایل اصلی مشکل و معضل موجود که همان ادامه اشغال این کشور است ، معطوف کند. نصرالله نوروزی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها