تاریخ پرتلاطم

«نیکسون» (1995) یکی از آثار برتر سینمای سیاسی و یکی از بهترین و مطرح ترین فیلمهای الیور استون فیلمساز جنجالی سینماست.

کد خبر: ۱۳۳۰۷۶

این درام سیاسی با حال و هوای شرح حال گونه خود بخش مهمی از تاریخ سیاسی امریکا را که با جنجال و سر و صدای فراوانی همراه بود به تصویر می کشد. استون بعد از کارهایی مثل «ال سالوادور» و «پلاتون» به سراغ بخش تاریخ سیاست در امریکا می رود و تلاش می کند که به شکلی واقع گرا آن را به نمایش بگذارد. آنتونی هاپکینز بازیگر اسکار گرفته و تحسین شده سینما در فیلم در نقش ریچارد نیکسون رئیس جمهور جنجالی امریکا ظاهر می شود. جون آلن ، او هریس ، باب هاسکینز، ای جی مارشال ، دیوید پیمر، پل سارونیو و جیمزوودز در دیگر نقشهای مهم «نیکسون» بازی کرده اند.همان طور که از نام فیلم مشخص است ریچارد نیکسون نکته محوری قصه فیلم است و فیلم به شکلی شرح حال گونه بخشی از قصه زندگی او را به نمایش می گذارد. وقتی نام الیور استون به عنوان کارگردان فیلم شنیده می شود، بلافاصله می توان دریافت که «نیکسون» قصه زندگی این کاراکتر سیاسی را نه از روزهای اول تولد، که از مقطعی پیگیری می کند که با جنجال و سروصدا همراه است. حالا کدام بخش از زندگی نیکسون جنجالی تر از بقیه بوده است؛
به صورت طبیعی بلافاصله دوران ریاست جمهوری او به یاد می آید. نیکسون از تنها روسای جمهور امریکا بود که دوران ریاست جمهوری اش با بدنامی و بدفرجامی همراه بود. در بین تمام رئیس جمهورهای تاریخ کشور امریکا، نیکسون تنها کسی بود که مجبور شد قبل از اتمام دوران ریاست جمهوری اش تحت فشار افکار عمومی استعفا بدهد. اگر او این کار را انجام نمی داد، مجبور بود در دادگاه حاضر و محاکمه شود. قصه فیلم با ماجرای واترگیت و آغاز حملات به حزب جمهوریخواه شروع می شود. این ماجرا که توسط دو روزنامه نگار سمج فاش شد، مربوط به استراق سمع فعالیت های حزب دموکرات توسط حزب جمهوریخواه می شد. همین ماجرا بود که امریکا را تکان داد و پایه های حکومت نیکسون را در هم ریخت.
نیکسون و اطرافیانش سعی کردند این رسوایی را به یکی دو نفر از اعضای حزب که دست به اقدامی خودسرانه زده اند منتسب کند. به این ترتیب آنها می توانستند خودشان را از زیر ضربات تند و سهمگین افکار عمومی و رسانه ها خارج کنند. بخشی از صحنه های فیلم سیاه و سفید و در محلهای واقعی فیلمبرداری شده تا تاثیر بیشتری بر بیننده خود بگذارد. از برخی جهات می توان «نیکسون» را با «همشهری کین » اورسن ولز مقایسه کرد. سکانس های فلاش بک فیلم بشدت یادآور این اثر کلاسیک و مطرح ولز است.
الیور استون خیلی خوب می داند فیلمهایش را چگونه بسازد که تماشاچی را تا لحظه آخر درگیر خود کند. فیلمهای او معمولا کارهایی پرسروصدا و جنجالی هستند. همین مساله همیشه پرسشهایی را درباره این که او چگونه می تواند چنین سوژه هایی را برای کارهایش انتخاب کند مطرح می کند. به صورت طبیعی دوران حکومت ریاست جمهوری نیکسون هم از این قاعده جدا نیست . آنتونی هاپکینز در نقش نیکسون خیلی خوب است و وی رفتاری شبیه این کاراکتر سیاسی دارد. نیکسون که وی روی پرده سینما ارائه می دهد مردی پیچیده و سرشار از رویا، آرزو و تقاضاست. در عین حال او جنبه های شیطانی را نیز در خود دارد. نیکسون در سایه پرابهام جی اف کندی زندگی می کند و به همین دلیل احساس می کند می تواند تبدیل به آدمی مطرح در دنیای سینما شود. جون آلن در نقش بت نیکسون همسر رئیس جمهور به صورت زنی پرقدرت ظاهر می شود که همسرش را دوست دارد، ولی برعکس او علاقه ای به سیاست و دنیای مربوط به آن ندارد. زمانی که فیلم وارد روحیات و درونیات نیکسون می شود، جذاب تر به نظر می آید. صحنه هایی که در داخل کاخ سفید رخ می دهد بشدت تماشایی است . در اینجا تماشاچی اتفاقات و مسائل مربوط به واترگیت را از نزدیک می بیند و متوجه مسائل داخلی آن می شود. در همین ارتباط است که دیدار تاریخی نیکسون از جمهوری کمونیستی چین هم صورت می گیرد. تماشاچی فیلم در طول قصه فیلم ، سقوط و فروپاشی درونی شخصیتی را از نزدیک تجربه می کند که می خواست یک مرد بزرگ باشد. شاید زمان 3ساعته فیلم برای نمایش روحیات و احوال مردی مثل نیکسون مدت زمان کوتاهی به نظر برسد. در حقیقت استون خیلی سریع و تند (و شاید تیتروار) حرفها و مطالب خود را مطرح می کند. با این وجود او موفق می شود آنچه را که می خواهد به زبان تصویر بیان کند و بیننده اش را در جریان احوال عمومی و وضعیت کلی نیکسون قرار دهد.
در حقیقت ، فیلم گوشه هایی از زندگی و فعالیت سیاسی نیکسون را در معرض دید بینندگان می گذارد. حتی اگر این کار به صورت تلگرافی انجام شود باز هم کار خوبی است ، زیرا تماشاچی بعد از دیدن فیلم اطلاعاتی کلی و ضروری درباره نیکسون به دست آورده است. حال و هوای فیلم به گونه ای است که همه چیز شفاف و سرراست ارائه می شود و دیگر نیازی به استفاده از سمبل و استعاره نیست. شاید برخی بگویند فیلم نیکسون را به صورت آدمی منفی و بد به تصویر کشیده است ، اما او در قصه فیلم همانی است که در زندگی واقعی اش بود. استون در فیلم خود نه چیزی به این آدم اضافه کرده و نه چیزی از او را کم کرده است. نیکسون پنجشنبه از برنامه «سینما یک » پخش شد.