در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
آرامگاه حکیم نزاری قهستانی
حکیم سعد الدین بن محمد نزاری فوداجی بیرجندی قهستانی از شاعران غزلسرای اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم است. ولادت نزاری برابر آنچه از مثنوی «مناظره شب و روز» بر می آید 649 یا 650 هجری قمری بود.
وی متخلص به "نزاری" بود. در "بیرجند" در یک خانواده ی زمین دار "اسماعیلی" به دنیا آمد.
پس از این که تحصیلات مقدماتی را در "بیرجند" و "قائن" به پایان رسانید ، به مطالعه ی ادبیات و علوم متداول زمان در قهستان پرداخت. او از جوانی به خدمات دیوانی روی آورد.
در (678 ه.ق.) از "تون" به "آذربایجان"، "اران"، "گرجستان"، "ارمنستان" و "باکو" رفت. در طی این سفرها در تبریز با "شمس الدین محمد صاحب دیوان جوینی" ملاقات کرد و او را مدح گفت.
این مسافرت دو سال به طول انجامید و نزاری عاقبت به قهستان بازگشت و ساکن شد.
وی در این مدت علاوه بر شمس الدین محمد بعضی از رجال سیستان، خراسان و خصوصا9 پادشاهان "کرت" را نیز ستود.
وی دوباره پس از چند سال دوری به خدمت امرای این خاندان پیوست، اما معاندان نزاری ملوک کرت را علیه او برانگیختند تا جایی که معزول و اموالش مصادره شد. سال های آخر عمر را در انزوا گذرانید و به شغل کشاورزی پرداخت.
در نام وی و پدرش بین برخی منابع اختلاف وجود دارد. گویند که از فرقه ی اسماعیلیه و از مریدان "نزار بن مستنصربالله فاطمی" در مصر و با "سعدی شیرازی" معاصر و معاشر بود.
حکیم نزاری را نخستین نویسنده دوره ی بعد از الموت دانستهاند که زبان شعر و تعبیرات و اصطلاحات صوفیان را برای پنهان داشتن عقاید اسماعیلی خود برگزید.
او را در همان دوران زندگی (حکیم) می نامیدند. کلمه نزاری که شاعر آنرا در همه اشعارش به صورت تخلص به کار می برد در حقیقت عنوان خانوادگی اوست که بی تردید به سبب انتساب یا اعتقاد وی به (المصطفی لدین الله) مشهور به (نزار) امام شیعیان اسماعیلی ، بوده است.
نزاری ، ادبیات و علوم متداول زمان خود را در قهستان آموخت و از عهد شباب به خدمات دیوانی پرداخت.
جامع ترین و دقیق ترین نسخه های خطی آثار وی به کتابخانه عمومی دولتی (سالتیکف شچدرین) در (لنینگراد) تعلق دارد.
از جمله آثار نزاری می توان به موارد ذیل اشاره نمود:
1- کتاب قصاید
2- مثنوی بر وزن حدیقه
3- دیوان غزلیات
4- ترکیبات و ترجیحات
5- مقطعات
6- مثنوی با بحرهای مختلف
7- مناجات نامه
8- ادب نامه بر وزن شاهنامه
9- نامه منظوم (سه مورد)
10- سفر نامه (باغ نامه)
11- دستور نامه بر وزن اسکندر نامه
12- کتاب از هرو مزهر به کلید از خسرو و شیرین
13- رباعیات
14- دستورنامه در آداب معاشرت
سال وفات حکیم نزاری را فصیح خوافی 721 و تقی الدین کاشانی 720 ذکر کرده اند. مقبره وی در بیرجند قرار دارد.
خبرنگار و عکاس:
یوسف علیخانی
یوسف علیخانی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
